Madaxweynaha Dalka Eritrea Isaias Afeworki ayaa shalay  xarigga ka jaray Safaaraddii uu Dalkiisu ku lahaa Addis Ababa ka dib booqasho Saddex Cisho ah oo uu halkaasi ku tagey Ethiopia.

Tallaabadan ayaa ka dambeysay heshiis Taariikhi ah oo ay dhowaan Asmara ku kala saxiixdeen Labada hoggaamiye, iyagoo halkaasi kusoo afjaray colaaddii Labaatankii Sano ee ugu dambeeyay dhex tiillay Eritrea iyo Ethiopia.

Eritrea ayaa ka go’day Ethiopia 1993, wuxuuna Labada Dowladood Dagaallo lagu riiqmay ku dhexmaray xadka 1998 – 2000 , kaasoo galaaftay nolosha in ka badan 70,000, waxana soo gabagabeeyay colaaddii Labada dhinac booqashadii uu 9-kii Bishan Asmara ku tagey Ra’iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed Cali.

Waxaa Maalintii labaad  galay shirka iskaashiga Somalia iyo beesha caalamka kaasoo ay ka qeybgalayaan madaxda dowlda federaalka Somalia  xubno ka socda Maamul goboleedyada, masuuliyiinta  Bulshada rayidka  iyo wakiilo ka socda   beesha.Caalamka.

Shirka oo shalay furmay ayaa waxaa looga hadlayaa Arimaha siyaasada,Amniga, Horumarinta dhaqaalaha,iyo dib mideynta Canshuuraha dalka.

Madaxweynaha Jamhuuriyada Somalia Mudane Maxamed Cabdullaahi farmaajo ayaa maanta shirka gudoominaya, iyadoo lagoo hadli doonno qodobo ay kamidyihiin dib u-habeynta ciidamada, la daagalanka kooxaha argagaxisada, Doorashooyinka, Hannaanka mideynta Canshuuraha  dalka iyo qodobo kale.

Masuuliyiinta Dawlada Federaalka ee Somalia ayaa shirka geeyey document ku saabsan waxyaabihi u qabsoomay intii ay dowlada jirtay iyo caqabadaha ka heysta waxyaabaha u dhimman.

Shirkan waxaa barbar socda shirar iyo kulamo gaar gaar ah kuwaasoo ay shalay  yeesheen masuuliyiinta Somalia iyo wakiilada beesha caalamka.

Masuuliyiinta Dawlada ayaa doonaysa in si toos ah loogusoo wareejiyo dhaqaalaha beesha caalamka ay ugu deeqdo Somalia, si loogu maareeyo waxyaabihi loogu dhaqaalahaas in lagu qabto.

Tan iyo intii la doortay dawlada federaalka ee hadda jirta waxay horumar fiican ka gaartay arimaha Amniga, Habeynta dhaqaalaha, la dagaalanka musuqmaasuqa, iyo qodobo kale kuwaasoo beesha caalamka ay ku ammaantay.

Munaasabdan lagu daahfurayay xarunta cusub ee baxin doonta adeegyada kala duwan ee shirkadda apple stories ee laga hergaliayay Magaalada Muqdisho,Waxaana ka qeybgalay Wasiir ku_xigeenka Wasaarada Boostada isgaarsiinta iyo Tiknoolijiyada.Xildhibaano,Diplomcyiin,iyo ganacsato.

Xasan Cusmaan oo ah Maamulaha xarunta cusub ee iibin doonta wax soo saarka kala duwan ee shirka apple ayaa sheegay in furitaanka xarunta ay ku imaaday qiimeyn dheer iyo sidii ay u dabooli lahaayn adeegyada shacabka soomaaliyeed ee shirkadan apple ay kaga soo iibsan jireen wadamada dariska iyo kuwa fog.

Guddoomiye ku xigeenka Howlaha Guud ee Maamulka Gobalka Benaadir  ayaa sheegay in maamul ahaan ay soo dhaweenayaa ganacsatada noocan oo kale ee dalka maalgashanayo.

Wasiir Cabdiraxmaan Iiidan Yoonis Wasiir ku xigeenka Wasaarada Boostada Isgaarsiinta iyo Tiknoolijiyada Soomaaliya ayaa sheegay in ka wadaaradan ahaan  ay bogaadiyeen talaabadan wayn.

Talaabadan ayaa waxaa ay ka dhigan tahay in Soomaaliya ay xaga tiknoolijiyada ay ka horeyso qaar ka  mid ah dalalka geeska Africa waxaana shirkadan apple oo ka mid ah Shirkadan ugu waa wayn caalamka ayaa la furay   1 April 1976 Apple waxaa ay ka howlshaa dalalka South Africa,UE. Shiinaha iyo Marareykan oo xarunteeda ugu wayn ku taalo shirkada apple.

Muqdisho (SNTV) Kusimaha Madaxweynaha Dalka ahna Guddoonka Golaha Shacabka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan ayaa mudooyinkii dambe waxa uu xarunta guddoonka iyo gudiyada ee Villa Hargeysa ka waday dhismaha xafiisyo ay ku shaqeeyaan gudiyada golaha shacabka ,waxaana dhawaan lasoo gaba gabeeyay dhismaha xafiisyada ay ku shaqeyn donaan 15-ka gudi ee golaha shacabka.

Guddoomiyaha golaha shacabka ayaa maanta xafiisyadooda ku wareejiyay ilaa sedax gudi oo ka tirsan golaha shacabka oo kala ah gudiga xuquuqul insaanka ,Guddiga arrimaha dibada iyo Iskaashiga Caalamiga ah iyo sidoo kale gudiga Howlaha guud,waxaana Xildhibaan Maxamed Cumar Dalxa oo ka mid ah gudiga howlaha guud ee golaha shacabka uu u mahad celiyay guddoonka golaha shacabka.

Xildhibaan Maxamed Cabdullaahi Xasan Nuux oo ah Habdhowraha Golaha Shacabka ayaa Gudoonka ku bogaadiyay howsha wanaagsan ee ay qabteen.

In gudiyada golaha shacabka ay helaan xafiisyo ay ku shaqeeyaan waxa ay gudiyada u sahleysaa in ay helaan meel loogu soo hagaago oo ay ku qaban karaan howlaha loo igmaday oo ay ka mid yihiin la xisaabtanka iyo kor joogteynta Hay’adaha Dowladda.

Ilaa laba iyo Toban xafiis oo ay ku shaqeyn doonaan 13-gudi ayaa weli harsan kuwaasoo dhawaan lagu wareejin doono gudiyadii loogu tala galay in ay ku shaqeeyaan sida guddoonka golaha shacabka uu sheegay.

Ugu yaraan 12 qof oo rayid ah ayaa ku geeriyootay weerar ay qaaadeen kooxo hubeysan, kaasoo ka dhacay  waqooyi bari dalka Mali oo dhaca xadka dalka Nijer.

Warku wuxuu intaa ku darayaa  in bilooyin ka hor isla degaankaasi  lagu dilay  in ka badan 100 qof oo rayid u badnaa, waxaa kujiray dadkaas  qaar ka soo jeeday qabiilada Al-folani iyo Al-dhaawaariq,iyadoo  la sheegay in mandiqadan ay Saldhigyo ku leeyihiin kooxda Daacish iyo kooxda kale ee Al-dhawaari oo  taageerta Ciidanka Mali iyo xoogagga Faransiiska ee halkaa  jooga.

Sida laga warqabo dalka Faransiiska waxa uu faragelin ku sameeyay dalka Mali sanadkii 2013 kii, isagoo ka saaciday Ciidamada Dowlada sidii waqooyi dalkaasi looga saari lahaa dagaalyahannada  xiriirka la leh kooxda xaqjirka ah ee Daacish.