Wasaaradda Dekedaha iyo Gaadiidka Badda ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya (XFS) ayaa maanta si rasmi ah u diiwaangelisay markab sita calanka Soomaaliya, kaas oo lagu magacaabo “Guney”, sumadda tirsigiisuna tahay IMO 8230417.

Tani waa markii ugu horreysay tan iyo burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya in si rasmi ah loo sameeyo diiwaangelinta maraakiibta qaata calanka Soomaaliya, iyadoo ujeeddadu tahay xoojinta aqoonsiga iyo maamulidda maraakiibta Soomaaliyeed.

Tallaabadan muhiimka ah waxay muujinaysaa dadaalka wasaaradda ee ku aaddan horumarinta iyo casriyeynta gaadiidka badda, si loo xoojiyo kaabayaasha dhaqaalaha iyo kobcinta ganacsiga badda ee dalka.

Diiwaangelinta markabka “Guney” waxay fursad cusub u abuureysaa kobaca dhaqaalaha badda iyo abuurista shaqooyin.

Wasaaradda ayaa ku boorrisay ganacsatada iyo milkiilayaasha maraakiibta inay ka faa’iideystaan fursaddan, si ay uga qayb qaataan horumarinta dhaqaalaha dalka.

Ugu dambeyn, dadaalladan waxay qeyb ka yihiin qorshaha istiraatiijiyadeed ee Wasaaradda Dekedaha iyo Gaadiidka Badda iyo siyaasadda Xukuumadda Dan Qaran, iyagoo taageeraya hirgelinta Qorshaha Isbeddelka Qaranka (NTP) iyo kobcinta dhaqaalaha buluugga ah.

Muqdisho , 1-da April , 2026 : Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda JFS Mudane Xamsa Cabdi Barre ayaa magacaabis isweeydaarin ah ku sameeyay agaasimeyaasha Guud ee qaar ka mid ah wasaaradaha Xukuumadda Dan Qaran si loo dardargaliyo hawlihii socday.

Mudane Xamsa oo cuskanaya qodobada 119-aad, farqada (D) ee Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa magacaabay agaasimeyaasha hoos ku xusan.

1- Mudane Yuusuf Cali Maxamed

Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Gaashaandhigga.

2- Mudane Maxamed Saney Dalmar

Agaasimaha Guud ee wasaaradda Arrimaha Shaqada iyo Bulshada.

3- Mudane Cabdifataax Cabdiqaadir Faarax

Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha.

4- Mudane Guuleed Cabdijaliil Cali

Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Xanaanada Xoolaha, Dhirta iyo Daaqa.

5- Mudane Yuusuf Xasan Isaaq

Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada.

6- Mudane Maxamed Xasan Shire

Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Amniga Gudaha.

Baydhabo, Soomaaliya – 1-da Abriil, 2026: Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), oo howlo shaqo u jooga magaalada Baydhabo ee caasimadda KMG ah ee Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed, ayaa maanta kulan la qaatay sii-hayeyaasha wasiirrada Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed.

Guddoomiyaha ayaa kulanka furay, isagoo ka qeyb-galayaasha warbixin ka siiyay ujeedka safarka wafdiga uu hoggaaminayo ee Baydhabo, wuxuuna ku boorriyay in la dardargeliyo howlaha wasaaradaha si aysan hakad u gelin adeegyada loo hayo bulshada.

Mas’uuliyiinta ka socotay wasaaradaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed ayaa dhankooda Guddoomiyaha iyo wafdigiisa warbixin ka siiyay howlaha ay u hayaan bulshada reer Koonfur Galbeed.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), ayaa kula dardaarmay mas’uuliyiinta in ay xoojiyaan adeegyada bulshada, isla markaana ay sii wadaan shaqada wasaaradaha inta laga qabanayo doorasho ay ku qanacsan yihiin shacabka Koonfur Galbeed.

Kulanka waxaa ka qeyb galay Guddoomiye Ku-xigeenka labaad ee Golaha Shacabka, wasiirro ka tirsan Xukuumadda Federaalka, xildhibaano iyo mas’uuliyiin kale.

Guddoomiyaha Gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho, Mudane Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa si rasmi ah xarigga uga jaray Waddada Sheekh Cali Suufi oo 8 ballaaran lagu sameeyay, taas oo qayb ka ah dadaallada lagu horumarinayo kaabeyaasha dhaqaalaha ee caasimadda.

Munaasabadda xarig-jarka ayaa waxaa ka qeyb galay masuuliyiin ka tirsan maamulka Gobolka Banaadir, injineerro, iyo bulshada deegaanka oo si weyn u soo dhaweeyay dib-u-habaynta lagu sameeyay waddadan muhiimka ah.

Waddada Sheekh Cali Suufi oo ka mid ah waddooyinka isku xirta xaafado dhowr ah oo ku yaalla Muqdisho, ayaa laga hagaajiyay bullaacadaha, iyo bilicda guud ee waddada, si loo fududeeyo isu socodka gaadiidka iyo dadka.

Duqa Muqdisho ayaa xusay in dib-u-dhiska waddooyinka uu yahay mid ka mid ah ahmiyadaha ugu waaweyn ee maamulka Gobolka Banaadir, isaga oo ballan qaaday in la sii wadi doono horumarinta kaabeyaasha magaalada si kor loogu qaado adeegyada bulshada iyo kobaca dhaqaalaha.

Sidoo kale, wuxuu ugu baaqay shacabka ku nool hareeraha waddada in ay ilaashadaan nadaafadda iyo bilicda waddada, si ay uga faa’iideystaan adeegyada la gaarsiiyay.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), ayaa kulan muhiim ah xarunta Madaxtooyada Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed ee magaalada Baydhabo kula qaatay saraakiisha Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed ee ka qeyb qaatay howlgalkii maleeshiyaadka Khawaariijta looga sifeeyay wadada isku xirta Muqdisho iyo Baydhabo.

Kulanka waxaa sidoo kale ka qeyb galay saraakiisha Qeybta 60-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka iyo saraakiisha Ciidanka Deegaanka.

Ujeedka kulanka ayaa ahaa qiimeynta xaaladaha amni ee magaalada Baydhabo, halkaas oo ay shalay gaareen Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo ay wehliyaan Ciidamada Deegaanka, iyo dardargelinta howlgalada amniga ee ka socda magaalada iyo deegaanada ku hareereysan.

Saraakiisha kulanka ka qeyb gashay ayaa Guddoomiyaha Golaha Shacabka warbixin ka siiyay howlgalkii guuleystay ee lagu sifeeyay Khawaariijta wadada isku xirta Muqdisho iyo Baydhabo, iyo sidoo kale xaaladihii ugu dambeeyay ee deegaanada Koonfur Galbeed, gaar ahaan magaalada Baydhabo oo ah caasimadda KMG ah ee dowlad goboleedka.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), ayaa saraakiisha iyo guud ahaan Ciidamada Qalabka Sida uga mahadceliyay naf-hurnimadooda ku aaddan difaaca qarannimada Soomaaliyeed.

Kulanka waxaa ka qeyb galay Guddoomiye Ku-xigeenka labaad ee Golaha Shacabka BJFS, Mudane Cabdullaahi Cumar Abshirow, Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-heshiisiinta XFS, Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah, Wasiirka Xanaanada Xoolaha, Dhirta iyo Daaqa, Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Waxbarashada, Hidaha iyo Tacliinta Sare, Ergayga Gaarka ah ee Madaxweynaha Jamhuuriyadda u qaabilsan ka hortagga iyo la dagaalanka fikradaha xagjirka ah, iyo Safiirka Soomaaliya u fadhiya dalka Tanzania Danjire Ilyees Cali Xasan.

Ciyaartoyda Xulka Qaranka Soomaaliya ee kubadda cagta ayaa caawa 06:00 PM ciyaar adag oo qeyb ka ah isreeb-reebka hordhaca ah ee tartanka Qaramada Afrika 2027 la ciyaaraya dhiggooda Mauritius.

Ciyaartan oo ah lugta labaad ee is-aragga labada xul ayaa ka dhici doonta garoonka Côte d’Or National Sports Complex. Labada xul kulankoodii koowaad oo lagu ciyaaray magaalada Maputo ee dalka Mozambique ayaa kusoo dhammaaday 0–0, waxaana mid walba uu rajo ka qabaa inuu guuleysto si uu ugu soo baxo wareegga xiga ee isreeb-reebka tartanka Qaramada Afrika 2027.

Xulka Mauritius ayaa wajahaya cadaadis weyn, maadaama aysan wax guul ah gaarin 10-kii kulan ee ugu dambeeyay dhammaan tartamada. Qaab ciyaareedkooda liita ayaana walaac ku haya taageerayaashooda.

Dhanka kale, xulka Soomaaliya (Ocean Stars) oo uu hoggaamiyo tababare Yuusuf Cali Nuur “Yuu Cali” ayaa muujiyay horumar iyo qaab ciyaareed wanaagsan, waxayna haystaan laba guul shantii kulan ee ugu dambeysay, taasoo siinaysa rajo wanaagsan oo ay ugu gudbi karaan wareegga xiga.

Si kastaba, kulankan waa mid si buuxda u furan. Labada xul kii guuleysta ayaa u soo bixi doona wareegga xiga ee isreeb-reebka AFCON 2027. Haddii kulanku ku dhammaado barbaro, waxaa lagu dari doonaa waqti dheeri ah, haddii ay kala bixi waayaanna waxaa lagu kala saari doonaa gool-kulaad.

Wasiirka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha, Mudane Maxamed Cabdulqaadir Cali, Guddoomiyaha Xiriirka Kubadda Cagta Soomaaliya ahna Madaxweyne Ku-xigeenka Bariga iyo Bartamaha Afrika ee CECAFA, Mudane Cali Cabdi Maxamed, iyo dhammaan mucaashiqiinta kubadda cagta Soomaaliya ayaa guul u rajeeyay xulkeenna oo ay matalayaan xiddigo tayo leh oo laga soo kala xulay gudaha dalka iyo dibadda.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa ka qayb galay munaasabadda maamuuska iyo abaalmarinta barnaamijka “Daaci 2026”, oo lagu dhiirigelinayo doorka dhallinyarada ee faafinta wanaagga, diinta iyo khayrka bulshada dhexdeeda.

Ra’iisul Wasaaraha, ayaa hambalyo u diray dhammaan ka qaybgalayaasha barnaamijka oo hal-ku-dhigiisa ahaa “Soomaali sheeganaysa sheekadeeda”, isaga oo ku bogaadiyey dadaalkooda ku aaddan wacyigelinta bulshada iyo kor-u-qaadidda akhlaaqda wanaagsan.

Mudane Xamsa, ayaa xusay in qof kasta uu shaqadiisa isaga oo haysta Alle ugu dhawaan karo, isla markaana horseedi karo guul adduun iyo abaal marin aakhiro, isaga oo tilmaamay in ganacsatada, wariyeyaasha, siyaasiyiinta, culimaduba ay door muhiim ah ka qaadan karaan dhismaha bulsho suubban.

Sidoo kale, Ra’iisul Wasaaraha ayaa ka hadlay caqabadaha jira sida qabyaaladda, musuqmaasuqa, argagixisada, faragelinta shisheeye iyo hoos u dhaca dhaqanka wanaagsan, kuwaas oo khatar ku ah midnimada iyo jiritaanka ummadda Soomaaliyeed.

Mudane Xamsa Cabdi Barre ayaa carrabka ku adkeeyey muhiimadda ay leedahay in tiknoolojiyadda iyo warbaahinta bulshada loo adeegsado faafinta wanaagga, wacyigelinta bulshada iyo kobcinta dhaqanka wanaagsan, isla markaana laga hortago waxyaabaha lidka ku ah nabadda iyo horumarka.

Dhanka kale, Ra’iisul Wasaaraha ayaa sheegay in ciidanka dowladdu ay gacanta ku hayaan amniga guud ee magaalada Baydhabo ee xarunta KMG ah ee dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed, isla markaana aysan jiri doonin wax aargoosi ah, isaga oo caddeeyey in talada dadka dib loogu celin doono, bulshaduna ay soo dooran doonaan hoggaanka maamulkooda.

Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka XFS Amb Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi ayaa magaalada Muqdisho ku qaabishay ku-xigeenka xafiis Goboleedka Xafiiska Wakiilka Sare ee Qaramada Midoobay ee Xuquuqda Aadanaha OHCHR, ahna Madaxa Xafiiska OHCHR ee Bariga Afrika Marwo Maymuchka Lauriston iyo wafdi ay hogaamineyso.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga u dhexeeya Soomaaliya iyo OHCHR, hirgelinta Qaraarka Golaha Xuquuqul Insaanka ee A/HRC/RES/60/28, gaar ahaan dejinta Qorshe Hawleedka labada sano ee 2026-2027 iyo dardargelinta dhismaha xafiiska rasmiga ah ee OHCHR ay ku yeelaneyso gudaha Dalka.

Kulankan waxa uu qeyb ka yahay dadaallada ay Wasaaradda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka Soomaaliya ugu jirto Horumarinta Xuquuqul Insaanka Dalka, oo sanadkii lasoo dhaafay ay guulo ballaaran ka sameysay dhinacaas Wasaaradda, horumarradaas oo ay ugu horeeyaan inaan 32 sano kadib dib ula soo noqotay madax bannaanideeda Xuquuqul Insaanka, si la mid dowladaha Caalamka iyo in lagu guuleystay dhismaha Guddiga Madaxa bannaan ee Xuquuqul Insaanka Qaranka oo markii ugu horeysay taariikhda ay Soomaaliya yeelatay.

Ciidamada Xoogga Dalka oo ku jiray maalmahan hawlgal sifayn ah ayaa gaaray magaalada Baydhabo, ka dib markii ay waddada dheer ka sifeeyeen maleeshiyaadkii Khawaarijta ahaa.

Dhinaca kale, saraakiisha amniga ayaa gudaha magaalada Baydhabo ka wada hawlgallo lagu xaqiijinayo amniga, ka dib markii laga saaray magaalada maleeshiyaad uu marin-habaabiyay hoggaamiyihii hore ee Maamulka Koonfur Galbeed.

Sidoo kale, gudaha magaalada waxaa kula kulmay shacabka Baydhabo, mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya, kuwaas oo ay wehliyaan qaar ka mid ah saraakiisha ciidamada Koonfur Galbeed oo horay uga soo horjeestay xadgudubyadii maamulkii hore iyo xiriirkii lala yeeshay Khawaarijta.

Boqolaal ka mid ah shacabka Baydhabo ayaa gudaha iyo daafaha magaalada kusoo dhaweeyay Ciidamada Qaranka, iyagoo muujinaya sida ay ugu faraxsan yihiin in laga xoreeyay maleeshiyaadkii Khawaarijta ahaa iyo kuwii xiriirka la lahaa.

Wafdiga ka socda Guddiga Madaxa Bannaan ee Xuquuqul Insaanka Soomaaliya, oo ay hoggaamineyso Guddoomiyaha Guddiga Dr. Maryam Qasim Axmed, ayaa ka qaybgalaya shirweynaha Caalamiga ee Ururrada Xuquuqulka Insaanka Adduunka oo maanta ka furmay xarunta Qaramada Midoobay ee magaalada Geneva, kaasi oo socon doona muddo saddex maalmood ah.

Wafdiga oo ay Guddoomiyaha ku wehliyaan Guddoomiye Ku Xigeenka Mudane Maxamed Haaruun Maxamuud iyo Komishiner Farxaan Maxamed Jimcaale, ayaa shirka maanta waxaa diirradda lagu saaray dhibaatada ka dhalata tahriibka iyo saameynta ay ku leedahay waddamada caalamka gaar ahaan dalalka qaaradda Afrika.

Wafdiga Soomaaliya ayaa inta uu shirku socdo waxaa kulamo gaar ah uu la yeelan doono hey’ado ka tirsan Qaramada Midoobay, kuwa qaaradda iyo kuwa gobolka Geeska Afrika.