Ciidanka dowladda Talyaaniga ee qeybta ka ah howlgalka Midowga Yurub ee ka howlgala Soomaaliya ayaa maanta qalab ciidan waxa ay ku wareejiyeen Taliska ciidanka Asluubta Soomaaliyeed ee magaalada Muqdisho.

Qalabkan ayaa waxaa ka mid ah jaakadaha xabadda celiya ee loo yaqaano Bullet Proof, tuutaha ciidanka, dhanka isboortiga iyo waxyaabo kale, waxaana lagu wareejiyay taliye ku xigeenka labaad ee ciidanka Asluubta Soomaaliyeed sareeyo guuto Cilmi Waasuge Colow iyo saraakiil kale.

Saraakiisha Talyaaniga ee maanta deeqda ku wareejiyay ciidanka Asluubta ayaa waxaa ka socdeen hey’add caawisa dalalka dagaalada ka soo kabaneya.

Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Jubbaland Mudane Axmed Maxamed Islaam ayaa maanta shir Guddoomiyay kulan aan caadi ahayn oo ay yeesheen golaha wasiirada Dowlad Goboleedka Jubbaland.

Kulankan waxaa goob joog ka ahaa xubnaha golaha Xukuumada ee aan hawlaha shaqo dalka kaga maqnayn iyo labada Madaxweyne ku xigeen ee Jubbaland.

Madaxweynaha Jubbaland Mudane Axmed Maxamed Islaam ayaa golaha warbixin ka siiyay safarkii dhawaan uu ku tagay gobolka Gedo iyo waxyabahii usoo qabsoomay.

Mudane Axmed Madoobe wuxuu sheegay in Gobolka ay ka jirto isku tashi Bulshada iyo Dowladda dhexdooda ah taas oo soo dadajin doonta in Al-Shabaab la wiiqo awooda ay halkaas ku leeyihiin, wuxuuna xusay in ciidamada iyo shacabku ay isku tiirsan yihiin oo ay si wadajir ah nabagalyada uga shaqaynayaan.

Waxaa kale oo Madaxweynaha Jubbaland uu sheegay in xaaladahii abaarta uu gobolku kasoo kabanayo isla markana ay Noloshu soo hagaagayso.

Ciidamada ayuu sheegay in la tayayn doono isla markana ay dardar galinayaan sidii Degmooyinka gobolka la isugu furi lahaa deeganada wali Al-Shabaab ay Jubbaland ka joogana looga xorayn lahaa.

Mudane Axmed Maxamed Islaam waxaa kale oo golaha uu uga warbixiyay halka ay marayso xaaladda Siyaasadda dalka, isagoo sheegay in ay meel wanaagsan marayaan dadaallada uu ugu jiro sidii magaalada Kismaayo loogu qaban lahaa kulan wadatashi ah oo xaalada dalka lagu dajinayo.

Madaxweynaha Jubbaland wuxuu sheegay in dhamaan xubnaha golahu ay u diyaar garoobaan sidii shirkaas oo si habsami leh ugu qabsoomi lahaa isla markana wuxuu dadweynaha ka codsaday in ay nabgalyada adkeeyaan.

Golaha ayaa isku raacay in loo diyaar garoobo qabsoomida shirka iyadoo martida ka qayb galaysa shirka Madaxda Dowladaha Xubnaha ka ah Dowladda dhexe loo sameeyay gudiyo hawshan qaban qaabiya isla markana dardar galin doona hawlaha shirka.

Labada Madaxweyne kuxigeen ee Jubbaland iyo xubno ka tirsan golaha ayaa hawshan hormuud looga dhigay iyadoo si rasmi ah loo bilaabay qaban qaabada shirka oo bilaabanaya Todobadkan gudahiisa.

Waxaa kale oo kulanka golaha Wasiirada oo ahaa mid aan caadi ahayn lagaga hadlay sidii loo meel marin lahaa xeerka dhulka iyo hantida Dowladda sida ugu dhaw bacdamaa ay muhiim tahay in dhulka dhisan ama banana ee ay Dowladu leedahay in gacanteeda lagu soo celiyo waxaana kulanka kan xiga xubnaha golaha loogu qaybin doona qoraalka xeerkan oo dhamaystiran.

Golahu waxaa kale oo ay ka hadleen dhacdadii diyaaradaha dagaalku ay ku duqeeyeen dad shacab ah gobolka Gedo iyadoo la isku raacay in baaritaan dheeri ah la sameeyo Xukuumaduna ay go’aan rasmi ah oo hawlgalada noocan ah la xiriira soo saarto si loo dhawro muwaadiniinta ku nool meelaha  Argagixisada lagu beegsanayo waxyeelana looga ilaaliyo.

Wasaaradda Arimaha gudaha ayaa xubnaha golaha Wasiiradu ka dalbadeen in sida ugu dhakhsiyaha badan lagu soo gudbiyo siyaasadda lagu maaraynayo barakacayaasha iyo dadka dib uga soo laabanaya xeryaha Qoxootiga Dhadhaab.

 —DHAMMAAD—

Ra’iisul wasaaraha Xukuumadda Federaalka ah ee Soomaaliya Mudane Xasan Cali Kheyre ayaa goor dhow xarigga ka jaray xarunta tababarka ciidanka xoogga dalka ee magaalada Muqdisho.

xaruntaan ayaa dhawaan waxaa dalka ka hirgeliyey dowladda aan walaalaha nahay ee Turkiga, waxaana munaasabadda xarigga looga jarayey sidoo kale jooga masuuliyiin ka socda Turkiga oo uu ugu horeeyo taliyaha guud ee ciidamada dalka Turkiga.

Goor dhow filo sawirro iyo faah faahino dheeri ah.

Dowladda Qadar ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay  inay dib u cusboonsiin doonto is garab istaagga shacabiga iyo xukuumadda Soomaaliya,isla markaana ay  ka go’antahay sidii  gargaar bani’adanimo  iyo waxqabad kale looggu fidin lahaa   shacabka Somalia iyo dowladiisa.

Dowladda  Qadar  ayaa aad u amaantay isbedelka siyaasadda Somaaliya tan iyo intii ka danbeysay Doorashadii xukuumadda hadda ka arimisa Somaliya,waxyna rajeysay in talaabadan isbedelka ah uu noqdo  mid wax weyn ka taraya sugidda amniga Somaliya, horumarinta masaalixda waddanka iyo kuwa la  dagaalanka argagixisada.

Tallaabadaan  ayaa ka dambeysay ka gadaal markii ay Dowladda Qadar bayaan ka soo saartay, khudbad uu fadhiga Golaha Xuquuqul Insaanka ka jeediyay Amiir Dhalaal C/casiis oo ah xoghayaha Sedexaad  ee wafdiga joogtada ah ee Dowlada qadar  ee Qaraamada Midoobay, isla markana ka tirsan khubarada qadar ee xaruunta hay’adda Xuquuqul insaanka oo fadhigeedu yahay magaalada Geneva.

Sidoo kale Dowladda Qadar ayaa aad u amaantay juhdiga ay dowladda Somalia gelisay daryeelka arrimaha xuquul insaanka ee Somalia, dib u dhiska hay’ada dowladda,dhaqan gelinta qaanuunka cusub ee Somalia,abuurista guddi madax banana ee ka shaqeya arrimaha xuquul insaanka iyo dhameystirka dastuurka cusub.

Bayaankan ka soo baxay Dowladda Qadar waxaa kaloo lagu xusay amhiyadda shirkii kol hore lagu qabtay London uu u leeyahay Somaliya siiba wadciga ay maanta ku jirto  iyo sida ay lagama maarmaanka u tahay dhaqangelintiisa, kaasoo diiradda lagu saaray dhinacyada xuquul insaanka iyo  la dagaalnka argagixisada.

In ka badan 1400 caruurta rohingaha ah ayaa ka talaabay xadka dalka Bangaladesh,kuwaas oo ka cararaayey xasuuqa dawladda Burma ku hayso dadka wadankaas u dhashay ee Rohingaha.
Warku wuxuu intaas ku darayaa in caruurta oo inta badan ay la socdaan waalidkood ay ahaayeen ardayda (Orphan-ka), ama caruurta agoonta u badan ee lagu xanaaneeyo xarumaha tabaruca ee wadankaas.
Dawladda Burma oo kaashanaysa askarta wadankeeda ayaa xasuuq aan loo aabo yeelin dadka muslinka tirada yar ee wadankaas ku haysa xasuuq xoog kasta loogu adeegsanaayo dadkaas.
Ma jirto cid ilaa hada wax warbixina ka soo saartay xasuuqa iyo dabar goynta dadkaas,wallow ay dawladdo yar oo islaami sameeyeen canbaarayn qudha,Halka UN-kuna uu u diray wadankaas kooxo xaqiiqo raadis ah.

Khartuum (SONNA) Kulankan lagu soo dhaweynayay Culimada kala ah, Sheekh bashiir  Axmed Salaad  oo ah Gudoomiyaha Hay”adda Culimada Soomaaliyeed, Sheekh Maxamuud ciise, Maamulaha jaamacadda islaamiya ee Soomaaliya iyo Maxamuud Cabdiraxmaan oo ah barre wax ka dhiga jaamacado ku yaala dalka ingriiska ayaa waxaa kasoo qayb galay diblumaasiyiin ka socotay Safaaradda Soomaaliyeed ee suudaan, Madaxda Jaaliyadda, Culimada, Aqoonyahanada iyo Ganacsatada Soomaaliyeed ee Suudaan.

Soo dhawaynta ka dib ayuu Sheekh Bashiir Axmed Salaad kaga warbixiyay Soomaalida Suudaan xaaladda dalka uu ku suganyahay haatan, isagga oo sheegay in is badal dhan walba ah muuqdo, Sidoo kale Sheekh Bashiir ayaa u sheegay ree Suudaan in dalka uu sugayo dad wax soo bartay oo u diyaara in ay wax ka badalaan.

“Soomaaliya waxa ay u baahantahay aqoonyahano cilmigooda u dheeryahay in ay soo barteen sida dal loo dhiso, aqoonyahano u shaqeeya dalkooda ee aanan ka shaqeysan”ayuu yiri Sheekh Bashiir Axmed Salaad.

Gudoomiyaha Hay”adda Culimada Soomaaliyeed ayaa lagu wadaa inta uu Khartuum joogo in uu la kulmo Hay”adda Culimadda suudaan iyo Ururada dacawiga ee dalkan ka jira, sidoo kale sheekh ayaa la filayaa in uu kulan guud la yeelan doono Jaaliyadda iyo Ardayda Soomaaliyeed ee suudaan si ay isaga xaal wareystaan Xaaladda dalka iyo Wacyiga umadda.

Johannesburg (SONNA) Muwaadinkaan Soomaaliyeed oo lagu magacaabo Cabdulaahi Maxamed Cali ayaa ku sugnaa kaligii goob ganacsi oo uu ka ahaa waardiye, waxaana kusoo weeraray koox burcad ah kuwaasi oo dhac baahsan u geystay inta aysan dabka ku shidan dukaanka.

Kooxda burcadda ah ayaa waxaa la sheegay in ay Marxuumka ku xireen qol yar oo dukaanka qeyb uga yaalay kadibna ay halkaasi kaga tageen, waxaana ay qaateen lacago cadaan ah iyo agab kale oo cadadooda la shaacin, sida uu warbaahinta u sheegay midka mid ah shaqaalaha goobtaasi oo lagu magacaabo Liibaan Cusmaan Cali.

“markii aan ka tageynay habeenkii lacago badan ayaa qasnada ku jiray iyo kaararka telefoonada lagu shubto, dhamaan wey qaateen kadibna marxuumka ayey gubeen”ayuu yiri Liibaan Cismaan Cali.

Ciidamada Polie-ka ayaa halkaasi waxaa ay ka wadaan baritaano la xariira sidii gacanta loogu soo dhigi lahaa kooxihii falkaani geystay, iyada oo safiirka dowlada Soomaaliya u fadhiya dalka South Africa Jamaal Barow uu sheegay in falkaan ay u saareen ka safaarad ahaan guddi gaar ah oo daba gala arintaan.

“waxaan u saaray ruux gaar ah oo safaaradda ka tirsan in uu arintaan meel cad uga soo haro police-kana uu la shaqeeyo sidii loo soo heli lahaa dadkii geystay falkaan, dowlada South Africana waan kula xisaabtameynaa anaga oo kaashaneyna dowlada Soomaaliya”ayuu yiri Jamaal Barow.

Goobta ganacsiga ee dabka la qabad siiyay waxaa ay aheyd dukaan lagu iibiyo alaabaha jumlada ah oo ay ka iibsadaan Soomaalida ku nool deegaanada kale ee ku sii iibiya goobaha ganacsiga ee yaryar, waxaana ku burburay hanti aad u farabadan taa oo aan wali cadadeeda la shaacin.

Waxaa Sido kale ka shaqeynayay ilaa 17 ruux oo kala ahaa 12 ruux oo Soomaali ah, afar ruux oo u dhashay dalka Malawi iyo waliba hal ruux oo South Africaan ah.

Alle ha u naxariistee Cabdulaahi Maxamed Cali xalay saqdii dhaxe ayaa waxaa lagu aasay qabuuraha muslimiinta ee magaalada Pretoria ee caasimadda South Africa, waxaana aaskiisa kasoo qeybgalay Soomaali aad u fara badan oo aad uga tiiraayeysanaa falka naxdinta leh.

W/D:-C/laahi Maxamuud Amiin (C/laahi Qorshe)

Baydhabo (SONNA) Halkan waa kaam kuyaala duleedka bari ee Magaalada Baydhao ee xarunta gobolka Baay, Waxaana kujira boqolaal qoys oo dhawaan ka soo barakacey deegaano farabadan oo hoos yimaada gobolka Jubbada Hoose sida Shanqalaw, Saakaw, Baalinbaasho iyo Dameerka.

Deegaanada dadkaan ay ka soo barakaceen ayaa waxaa ka jira xaalado bini’aadanimo mana helin roob kufilan sedaxdii sano ee ugu danbeeyey, iyada oo  qoysaskan ay u badanyihiin xoola dhaqato iyo beeraley.

Inkastoo deegaanada dadka ay ka soo barakaceen ay kajiraan abaaro daran iyo jiilaal dheeraadey hadana waxaa in taasi u wehliya caqabado kale oo farabadan oo ka soo wajahey kunoolashaha deegaanadoodi taas oo ay ugu horeyso in si qasab ah al-Shabaab ay uga askareeyaan caruurta da’doodu kaweyntahay 10-ka sano.

Caruur aad u da’yar oo tiradooda kor udhaafayso 500 (shan boqol) ayaa kamid ah barakacayaasha, kuwaas oo waalidiintooda ay door bideen in ay caruurtooda  ka soo wadaan goobaha Shabaabka ay maamulaan si aan loo askareen.

Carurtan oo hami weyn u haya waxabarashada ayaa waxaa si lacag la aan ah wax looga baraa qol yar oo cooshado kasameysan, bugaagta iyo agabka wax lagu baro qaarkood mahaystaan, taas oo kuu muujinaysa daruufaha adag ee haysta Qoysaska caruurta, balse  waxaa kamuuqatay hami aad u sareeya ee ay u qabaan waxabarashada.

Gudoomiyaha gobolka Baay mudane  Cali Wardhaare Cabdiraxmaan oo maanta booqdey kaamka Tawfiiq ee ay kunoolyihiin qoysaska ayaa lahadley warbaahinta Qaranka Soomaaliyeed, waxaana uu sheegay in la joogo waqtigii qof walba uu ka qeyb qaadan lahaa badbaadinta dadkan ku rafaadsan kaamka.

W/D:-Siraaji Sheekh Isxaaq

Dowladda Qadar ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay  inay dib u cusboonsiin doonto is garab istaagga shacabiga iyo xukuumadda Soomaaliya,isla markaana ay  ka go’antahay sidii  gargaar bani’adanimo  iyo waxqabad kale looggu fidin lahaa   shacabka Somalia iyo dowladiisa.

Tallaabadaan  ayaa ka dambeysay ka gadaal markii ay Dowladda Qadar bayaan ka soo saartay khudbad uu fadhiga Golaha loo dhan yahay ee Qaraamada Midoobay ka jeediyay Amiir Dhalaal C/casiis oo ah xoghayaha Sedexaad  ee wafdiga joogtada ah ee Dowladda Qadar  ee Qaraamada Midoobay, isla markana ka tirsan khubarada Qadar ee xaruunta hay’adda Xuquuqul insaanka oo fadhigeedu yahay magaalada Geneva.

Sidoo kale Dowladda Qadar ayaa aad u amaantay juhdiga ay dowladda Soomaalia gelisay daryeelka arrimaha xuquul insaanka ee Soomaalia, dib u dhiska hay’ada dowladda,dhaqan gelinta qaanuunka cusub ee Soomaalia,abuurista guddi madax banana ee ka shaqeya arrimaha xuquul insaanka iyo dhameystirka dastuurka cusub.

Bayaankaa ka soo baxay Dowladda Qadar waxaa kaloo lagu xusay  amhiyadda shirkii kol hore lagu qabtay London uu u leeyahay Soomaaliya siiba wadciga ay maanta ku jirto  iyo sida ay lagama maarmaanka u tahay dhaqangelintiisa, kaasoo diiradda lagu saaray dhinacyada xuquul insaanka iyo  la dagaalnka argagixisada.