Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ka tacsiyeeyay geerida Alle ha u naxariistee marxuum Janaraal Maxamed Cali Abokor oo ka mid ahaa saraakiisha Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliyeed.

Madaxweynaha ayaa xusay in marxuumku uu ahaa sarkaal muddo dheer u soo shaqeeyay dalkiisa iyo dadkiisa, isla markaana ka qayb-qaatay dadaalladii lagu tayeeynaayey ciidamada Soomaaliyeed,kaas oo soo qabtay xilal ciidan oo kala duwan.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa tacsi u diray eheladii, qaraabadii iyo dhammaan ummadda Soomaaliyeed ee uu ka baxay marxuumka, isaga oo Alle uga baryay inuu hoygiisa ka yeelo Jannatul Firdowsa, samir iyo iimaanna uu ka siiyo eheladiisa iyo guud ahaan Ciidamada Qalabka Sida.

Degmada Gubadleey oo ka tirsan Gobolka Banaadir ayaa u gudubtay wareegga labaad ee tartan cilimyeedka bisha ramadaan, kaddib markii 10 dhibcood ay kaga adkaatay Degmada Dhahar oo iyaduna heshay 6 dhibcood.

Waa sanadkii lix iyo tobnaad ee warbaahinta qaranka ay qabaneyso tartan cilmiyeedka bisha Ramadaan,kaas oo sanadkaan ay si wadajir ah u taaba-gelinayaan maamulada Bangiga IBS iyo kan Gobolka Banaadir.

Tartankaan waxaa habeen kasta laga sii daayo Warbaahinta Qaranka Soomaaliyeed, iyadoo si toos ah looga daawadaa Telefishinka Qaranka iyo sidoo kale Radio Muqdisho oo laga baahiyo.

Sanad kasta barnaamijka tartan cilmiyeedka bisha ramadaan waxaa ka qeybgala 32 degmo oo kamid ah gobolada dalka Soomaaliya,waxaana degmadii ku guuleysata tartankaasi lagu abaalmariyaa koobab,lacago iyo abaalmarinno kale sida shahaadooyin muujinaya kaalinta aqoon ee ay gaareen dhallinyarada jiilasha cusub ee soo koroya.

1- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo afur sharafeed u sameeyay xubnaha labada gole ee Baarlamanka Federaalka Soomaaliya.

2- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud bogaadiyey Xildhibaanada labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya tallaabada taariikhiga ah ee ay ku ansixiyeen Dastuurka dalka, kaasi oo soo maray geeddi socod dheer oo dib u eegis iyo wax ka baddal ah.

3- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa wadahadal Khadka telefoonka kula yeeshay Boqorka Urdun-Boqor Cabdalla binu Al-Xuseen, iyo Amiirka Qatar-Sheekh Tamiim binu Xamad Al Thani.

4- Baarlamaanka Jamhuuriydda Federaalka Soomaaliya ayaa cod aqlabiyad ah ku ansixiyey cutubyadii ugu dambeeyay ee wax ka beddelka Dastuurka dalka.

5- Ra’isul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa soo dhoweeyay ansiximta labada gole ee Baarlamaanka ee wax ka beddelka Dastuurka.

6- Ra’isul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa ka qeyb afur loo sameeyay carruurta agoonta oo lagu maamuusayay Maalinta Agoonta.

7- Golaha Wasiirrada ayaa kulankooda uga hadley amniga dalka, gurmadka xaaladda abaaraha, hawlgaladdii ugu dambeeyay ee Ciidamada Xoogga Dalka ay kula wareegeen deegaanno hor leh, iyo warbixinno ku saabsan nidaamka casriyaynta dowladnimada iyo dardar gelinta adeeg bixinta dowladda.

8- Qaar ka mid ah siyaasiyiintii ku jiray Golaha Samata-bixinta ee aqbalay wadahadaladii Dowladda Federaalka ayaa soo dhoweeyay go’aankii Baarlamanka Federaalka Soomaaliya ku ansixiyay dastuurka dalka.

9- Wasiirka Caddaaladda iyo Arrimaha Dastuurka Xasan Macalin Maxamuud ayaa soo dhoweeyay tallaabada Baarlamanka Federaalka Soomaaliya ku ansixiyay dastruurka dalka.

10- Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka Iyo Dalxiiska Mudane Daa’uud Aweys Jaamac ayaa tallaabo taariikhi ah ku tilmaamay dhameystirka Dastuurka dalka oo ay meel mariyeen Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, isagoo intaa raaciyay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay diyaar u tahay xoojinta wacyigelinta dastuurka iyo dowladnimada ee shacabka.

11- Dawladda Federaalka Soomaaliya ayaa xaqiijisay bixinta lacag dhan US$3.88 milyan oo ah caymiska Takaful ee xoolaha nool. Lacagtan waxaa si toos ah loo gaarsiiyay xoolo-dhaqatada dalka ee ka faa’iidaystay barnaamijka DRIVE oo gaaraya 17,734 xoolo-dhaqato.

12- Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha ayaa Degmada Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan ka daahfuray ololaha diiwaan gelinta codbixiyeyaasha.

13- Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA), oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah, ayaa degaanka Aw-Dheegle ku dilay horjoogihii qorsheeyay weerarkii Khawaarijta ee Godka Jilocow iyo weerarro kale oo argagixiso oo sababay dhimashada shacab, saraakiil iyo ciidamo ka tirsan hay’adaha amniga Qaranka.

14- Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka Soomaaliyeed (SoDMA), Mudane Maxamuud Macalin Cabdulle, oo ay wehliyaan Guddiga Gurmadka Abaaraha Galmudug, ayaa maalintii 3-aad ee safarkiisa gurmadka abaaraha ku gaaray Degmada Wisil ee Gobolka Mudug.

15- Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Mudane Mustafa Dhuhulow ayaa si rasmi ah u daah-furay hirgelinta Kaarka Aqoonsiga Qaranka ee socdaalka gudaha dalka, kaas oo lagu xoojinayo nidaamka maamulka iyo habsami-u-socodka howlaha socdaalka gudaha dalka.

16- Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo kaashanaya Ciidanka Midowga Afrika ee AUSSOM iyo kuwa UPDF, ayaa Khawaarijta ka saarey degaannada Mubaarak iyo Daaru Salaam ee Gobolka Shabeellaha Hoose, kadib hawlgal milateri oo lagu jebiyay argagixisada.

17- Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed Gen. Ibraahim Maxamed Maxamuud ayaa faray dhammaan cutubyada kala duwan ee Ciidanka XDS in ay si buuxda uga qayb qaataan gurmadka iyo taakuleynta shacabka ay saameeyeen abaaraha ka jira qaybo ka mid ah dalka.

18- Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ayaa daahfuray hawlgal cusub oo loogu magac daray “ Hillaac”, kaas oo ka socda deegaanno ka tirsan gobolka Shabeellaha Hoose, islamarkaana kagu burburinayo fariisimaha Khawaarijta.

19- Wasiirka Caafimaadka Mudane Dr. Cali Xaaji Aadan ayaa Muqdisho ka daahfuray Mashruuca Baaritaanka Caafimaadka Dugsiyada Dalka oo diiradda saaraya ilaalinta iyo daryeelka aragga carruurta dhigata iskuulada.

20- Wasaaradda Warfaafinta, dhaqanka iyo Dalxiiska Xukuumadda Federaalka ah oo ku dhawaaqday in Soomaaliya ay ka qaybgalayso markeedii ugu horaysay Bandhigga Farshaxanka iyo Dhaqanka Caalamiga ah La Biennale di Venezia, Tirsigiisa 61-aad.

21- Guddiga Gurmadka Abaaraha Dawlad Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya ayaa biyo dhaamin iyo taakulayn ka wada guud ahaan gobollada iyo degmooyinka maamulkaasi, xilli shacabka halkaas ku dhaqan ay wajahayaan biyo yari.

22- Jaaliyada Soomaaliyeed ee ku Nool Dalka Koofur Afrika oo si weyn u soo dhoweeyay go’aankii Baarlamaanka Soomaaliya ku ansixiyay Dastuurka rasmiga ah ee dalka.

23- Mas’uuliyiin sare oo ka socda Dowladaha Soomaaliya iyo Mareykanka oo ka wada hadlay sidii loo maalgashan lahaa Kheyraadka dalka gaar ahaan gaanacsig iyo tamarta.

24- Maamulka gobolka Bakool ayaa xarigga ka jaray mashruuc lagu qoday ceel biyood si lacag la’aan ah bulshada magaalada Xuddur u isticmaali karaan.

25- Wasiirka Ganacsiga Soomaaliya iyo ganacsatada dalka oo kawada hadlay saameynta uu dalkeenna ku yeelanayo dagaalka ka socda Bariga Dhaxe iyo sida looga gaashaman karo.

26- Madaxda maamulada Gobolka Banaadir, Hirshabeelle iyo Waqooyi Bari Soomaaliya oo bogaadiyay ansixinta Baarlamaanka ee dastuurka dalka.

==========DHAMMAAD============

Muqdisho, Khamiis, 05 Maarso 2026 – Golaha Wasiirrada ee Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta yeeshay kulankoodii caadiga ahaa, kaas oo looga hadlay arrimo muhiim u ah dalka, sida amniga guud, gurmadka xaaladda abaaraha, hawlgalladii ugu dambeeyay ee ay fuliyeen Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, kuwaas oo ay kula wareegeen deegaanno horleh, iyo warbixinno ku saabsan casriyeynta nidaamka dowladnimada iyo dardargelinta adeegyada ay dowladda siiso shacabka.

Kulanka Golaha Wasiirrada oo uu guddoomiyey Xamsa Cabdi Barre, Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, ayaa lagu ansixiyey heshiisyo caalami ah iyo xeer-nidaamiyeyaal muhiim ah, kuwaas oo ay ka mid yihiin:

Heshiis is-afgarad oo ku saabsan ka dhaafista dal-ku-galka baasaboorka diblomaasiga, una dhexeeya dowladaha Soomaaliya iyo Pakistan.

Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya dowladaha Soomaaliya iyo Ruushka oo la xiriira iskaashiga arrimaha caafimaadka.

Heshiis is-afgarad oo ku saabsan habraaca dib-u-eegista iskaashiga dalalka Afrika.

Heshiiska 1965 ee fududeynta socodka caalamiga ah ee gaadiidka badda (FAL 1965).

Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Spain oo ku saabsan wadatashiyada siyaasadeed iyo xeer-nidaamkiisa.

Heshiis u dhexeeya Soomaaliya iyo International Atomic Energy Agency oo ku saabsan dhaqangelinta dammaanadaha la xiriira heshiiska ka hortagga faafitaanka hubka niyuukleerka iyo baratakoolkiisa dheeraadka ah.

Heshiiska Qaramada Midoobay ee ka hortagga ganacsiga sharci darrada ah ee maandooriyeyaasha iyo walxaha maanka saameeya ee sanadkii 1988.

Siyaasadda Maareynta Wax-qabadka Mideysan ee hay’adaha dowladda.

Xeer-nidaamiyaha Hay’adda Daryeelka Agoonta Shuhadada, Naafada iyo Hawlgabka Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Ugu dambeyntii, Golaha Wasiirrada ayaa cod aqlabiyad ah ku ansixiyey in Mudane Aadan Isaaq Cali iyo Mudane Cabdifataax Sheekh Axmed Cabdimannaan loo dalacsiiyo darajada safiirnimo.

Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Soomaaliya ayaa si diirran u soo dhoweysay ansixinta ay Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ku meel mariyeen dhammaystirka Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Wasaaraddu waxay sheegtay in tallaabadan ay tahay mid taariikhi ah oo lagu soo gabagabeeyay qabyo-tirkii dastuurka KMG ahaa, isla markaana saldhig u noqoneysa heshiis bulsho oo qeexaya awoodaha iyo waajibaadka heerarka kala duwan ee hay’adaha federaalka. Sidoo kale, ansixinta dastuurkan waxay gacan ka geysaneysaa xoojinta dowlad-wanaagga, isla xisaabtanka iyo wadajirka qaranka Soomaaliyeed.

Wasaaradda Warfaafinta ayaa tilmaamtay in dhammaystirka dastuurka uu yahay guul u soo hoyatay geeddi-socodka dowlad-dhiska Soomaaliya, isla markaana uu furi doono bog cusub oo lagu xoojinayo hay’adaha dowliga ah, horumarinta dimuqraadiyadda iyo sare u qaadidda kalsoonida ay shacabka ku qabaan dowladnimada.

Wasaaraddu waxay sidoo kale xustay in warbaahinta qaranku ay door muhiim ah ka qaadan doonto wacyigelinta bulshada ee ku saabsan qodobada dastuurka iyo muhiimadda ay u leeyihiin dhismaha dowlad sharci ku dhisan.

Gabagabadii, Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska ayaa ku baaqday in dhammaan hay’adaha dowladda iyo bulshada Soomaaliyeed ay ka wada shaqeeyaan hirgelinta qodobada dastuurka, si loo xaqiijiyo dowladnimo xooggan, midnimo qaran iyo horumar waara.

MUQDISHO | 05 Maarso 2026 – Wasaaradda Hawlaha Guud, Dib-u-dhiska iyo Guriyeynta Soomaaliya ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa si diirran u soo dhoweysay ansixinta ay Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ku meel mariyeen dhammaystirka Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Tallaabadan taariikhiga ah ayaa lagu dhammaystiray qabyo-tirkii dastuurka KMG ahaa, waxayna saldhig u noqoneysaa heshiis bulsho oo caddeynaya awoodaha iyo waajibaadka heerarka kala duwan ee hay’adaha federaalka.

Ansixintan ayaa sidoo kale xoojinaysa mabaadi’da dowlad-wanaagga, isla xisaabtanka iyo midnimada qaranka, iyadoo dhidibada u aasaysa nidaam dowladeed oo ku dhisan sharci, hufnaan iyo wadajir.

“Ansixinta dastuurku waxay astaan u tahay bilowga marxalad cusub oo lagu xaqiijinayo dowlad ku dhisan sharci adag, kalsooni dadweyne iyo hay’ado awood leh,” ayuu yiri Ayub Ismail Yusuf, Wasiirka Wasaaradda Hawlaha Guud, Dib-u-dhiska iyo Guriyeynta XFS.

Xildhibaannada Golaha Shacabka iyo Senatorrada Aqalka Sare ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya (JFS) ayaa kulan wadajir ah ku ansixiyay Dastuurka rasmiga ah ee dalka.

Kulanka oo uu shir guddoominayay Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe, ayaa waxaa ka qeyb galay 222 xubnood, kuwaas oo kala ahaa 185 Xildhibaan oo Golaha Shacabka ah iyo 37 Senator oo Aqalka Sare ah. Xubnahaasi waxay cod aqlabiyad ah ku meel mariyeen Dastuurka dalka, sida uu si rasmi ah ugu dhawaaqay Guddoomiyuhu.

Ansixinta Dastuurkan ayaa loo arkaa tallaabo taariikhi ah oo muhiim u ah dhismaha dowladnimada, xoojinta hay’adaha dowladda, iyo hagidda mustaqbalka siyaasadeed ee Soomaaliya.

Dhanka kale, kulanka maanta waxaa sidoo kale lagu dhaariyay Senator cusub, Cabdiraxmaan Barre Cismaan, oo si rasmi ah uga mid noqday Golaha Aqalka Sare ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Ansixinta Dastuurka iyo dhaarinta xubinta cusub ayaa muujinaya dhaqdhaqaaq siyaasadeed oo xoojinaya howlaha Baarlamaanka iyo horumarka dowladnimada dalka.