Wasiirka wasaaradda qorsheynta, maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha ee Soomaaliya, Mudane Maxamuud Cabdiraxmaan Sheekh Faarax (Beenebeene) ayaa maanta soo xiray aqoon-is-weydaarsi muhiim ah oo ku saabsanaa tiirka casriyaynta dowladnimada ee qorshaha Isbedelka Qaran (QIQ: 2025-2029).

Aqoon-is-weydaarsigan oo socday muddo laba maalmood ah ayaa looga gol lahaa in lagu dejiyo yoolalka iyo qorshayaasha qaybaha kala duwan ee tiirkan, oo ay ku jiraan Amniga, Saraynta Sharciga, Siyaasadda loo dhanyahay iyo dib u habaynta hay’adaha dowladda. Waxa kale oo aqoon-is-weydaarsiga looga hadlay sidii daneeyayaasha kala duwan ay uga wada shaqeyn lahaayeen sidii caqabadaha jira loo xallin lahaa.

Kulanka waxaa ka soo qeybgalay dhammaan Wasaaradaha iyo Hay’adaha Dowladda Federaalka ee tiirkan hoos yimaada. Intii uu socday aqoon-is-weydaarsigu, Maxamed-Wali Maxamed, oo ah masuulka hogaaminaya qaybta Siyaasadda loo Dhanyahay, ayaa faahfaahin ka bixiyay qodobadii laga dooday iyo yoolalka la rabo in la gaaro shanta sano ee soo socota. Sidoo kale, Mudane Cabdi Cismaan, Isku-duwaha Qorshaha Isbedelka Qaran, ayaa sharaxay habka diyaarinta qorshaha iyo waxa weli harsan in la qabto.

Xoghayaha joogtada ah ee Wasaaradda Cadaaladda iyo Arrimaha Dastuurka, Mudane Feysal Aadan Xasan, ayaa sidoo kale hadal kooban ka jeediyay gabagabada kulanka, isagoo bogaadiyay dadaalka iyo ka qaybgalka mas’uuliyiinta.

Ugu dambayntii, Wasiirka Qorsheynta, Mudane Maxamuud C. Sheekh Faarax (Beenebeene), ayaa bogaadiyay ka qeybgalayaasha aqoon-is-weydaarsiga, kuna booriyay in ay dadaalkooda sii wadaan si loo soo saaro Qorshe Qaran oo wax ku ool ah, isla markaana ay wakhti iyo dadaal badan geliyaan sidii loo hirgelin lahaa qorshahan.

Guddiga Maaliyadda Gurmad Qaran oo ku kulan ku yeeshay Xarunta dhexe ee Hay’adda (SoDMA), ayaa shacabka Soomaaliyeed markale ugu baaqay in ay ka qeybqataan gurmadka shacabkii waxyeellada ka soo gaartay qarixii Liido.

Kulankaan waxaa Guddoomiyay Guddoomiyaha Guddiga Maaliyadda ahna Wasiirka Waxbarashada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Faarax Sheekh Cabdulqaadir, waxaana qeyb ka ahaa wasiiru dowlaha Xafiiska Ra’iisulwasaaraha Xirsi Gaani, Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiiboyinka ee SoDMA Maxamuud Macalin Cabdulle, Ganacsato, Ururka Haweenka Qaranka iyo Culimada Soomaaliyeed.

Guddigaan ayaa markale shacabka Soomaaliyeed ugu baaqay in ay qeybtooda ka qataan gurmadka loo sameynaayo shacabkii khawaarijta ku xasuuqday Liido, waxaana guddiga uu u mahadceliyay Golaha wasiirada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya oo xalay lacag Nus Milyan dollar ah ugu deeqay ehelada dadkii waxyeellada ka soo gaartay weerarkaas.

kulankaan oo ay soo agaasimeen maamulka dagmada Gaalkacyo, ayaa waxaa ka qeyb galay Mas’uuliyiin ka tirsan Galmudug, Ganacsatada Siyaasiyiin,Waxgaradka, Guddiga santuuqa horumarinta dagmada iyo xubno ka socday Ururada Bulshada.

Gudoomiye ku-xigeenka dagmada Gaalkacyo Maxamed Cabdi Cilmi, ayaa ugu horeyn ka hadlay Ayaa yiri ” waxaan u codeeynaynaa ansixinta mashaariicdii horay la isugu Afgartay in laga bilaabo Gaalkacyo”

Ganacsade Cabdullaahi Axmed Faarax oo ku hadlayay magaca gudiga Santuuqa horumarinta Dagmada,ayaa ka warbixiyay halka ay wax u marayaan

Kulanka oo sidoo kale intii uu socday ay ka hadleen xubno ka socday ururada bulshada waxgaradka iyo ganacsato, ayaa waxaa gunaanadkii ka hadlay Xildhibaan Bashiir Sheekh Axmed oo ka mida golaha Baarlamaanka Galmudug iyo Guddoomiye ku-xigeenka Gobalka Mudug ee maamulka, iyadoo dhanka kale dhammaan bulshadii kulanka ka qeyb gashay ay cod gacan taag ah ku ansixiyeen qorshaha Horumarinta dagmada Gaalkacyo.

Dhawaan, ayaa la filayaa in si rasmi ah loo bilaabo dhismaha,iyo fulinta Mashaariicda loo codeeyay in laga hirgaliyo. sidoo Waxaa Caasimada Galmudug dhici doono Shirweynaha horumarinta dagmooyinka Galmudug.

Ku-simaha Guddoomiyaha ahna Guddoomiye ku xigeenka koowaad ee Aqalka Sare, Mudane Cali Shacbaan braahim oo uu weheliyay Guddoomiye ku xigeenka labaad, Mudane Cabdullaahi Cali Xersi (Timacadde), ayaa maanta shir guddoomiyay kalfadhiga shanaad kulankiisa 7-aad Aqalka Sare ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Ajandaha kulanka maanta oo ahaa ka doodista wax ka beddelka Xeer-hoosaadka Aqalka Sare, cutubka koowaad illaa cutubka saddexaad, iyadoo xubnaha Sanatarrada ee kulanka soo xaadiray qaarkood ay ka dhiibteen aragtidooda ku aaddan dib u eegista wax ka beddelka Cutubyada kor ku xusan ee Xeer-hoosaadka Golaha.

Guddoomiye Shacbaan oo kulanka soo xiray, ayaa ku ammaanay Sanatarrada sida wanaagsan ee ay aragtidooda ugu biiriyeen wax ka beddelka Xeer-hoosaadka Aqalka Sare, wuxuuna sheegay in ay sii socon doonta doodda wax ka beddelka Xeer-hoosaadka Golaha maalmaha soo socda.

Wasiirka Caddaaladda iyo Arrimaha Dastuurka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Macallin, ayaa maanta qaabilay safiirka Dowladda Liibiya u fadhiya Soomaaliya Mudane Nasri Maxamad Sanuusi. Kulanka, ayaa looga hadlay xoojinta xiriirka labada dal iyo iskaashiga dhinacyada cadaaladda iyo garsoorka.

Labada mas’uul, ayaa ka wadahadlay xaaladda maxaabiista Soomaaliyeed ee siyaabaha kala duwan ugu jira xabsiyada Liibiya iyo muwaadiniinta u gacangalay maafiyada ka ganacsata dadka. Sidoo kale waxa ay labada masuul ka wadahadleen sida loo hirgelin karo heshiis iskaashi garsoor oo dhex mara labada dal.

Safiirka ayaa soo dhaweeyay dedaalka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ugu jirto xoojinta xiriirka labada dal, adkeeyayna in ay diyaar u yihiin ka hawlgalka arrimanta muwaadiniinta Soomaaliyeed ee dalka Liibiya siyaabaha kala duwan ugu dhibaataysan.

Labada Masuul ayaa isla gartay in si wadajir ah laba dowladood uga wadashaqeeyaan sidii muwaadiniinta Soomaaliyeed dalkooda ugu soo noqon lahaayeen iyada oo loo marayo wadiiqooyinka dublamaasiyadda.

Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiiboyinka Qaranka mudane Maxamuud Macallin Cabdulle oo warbaahinta la hadlay, ayaa ka warbixiyay qasaarihii ka dhashay qaraxii iyo weerarkii ay khawaarijtu ka geysteen Xeebta Liida.

Guddoomiyaha SoDMA, ayaa ehelada dadkii waxyeellada ka soo gaartay qaraxaas faray in ay lasoo xariiraan xarunta SoDMA si ay ula wadaagto xogta dheeriga ah eek u xeeran qasaaraha halkaasi ka dhashay iyo tallaabada ay qaadayaan.

Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiiboyinka Qaranka mudane Maxamuud, ayaa sidoo kale u mahad celiyay golaha Wasiirada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya oo xalay lacag Nus Milyan Dollar ah u qoondeeyay ehelada dadkii musiibadaas ku wax-yeelloobay.

Wasiirka Amniga Gudaha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdullaahi  Sheekh Ismaaciil (Fartaag), ayaa tababar usoo xirey qaar ka mid ah ciidanka Boliiska gaarka ah ee Haramcad oo qeyb ah ciidanka xasilinta caasimadda.

Ciidamadan oo qaatay tababar sare oo ku aaddan amniga iyo xasilinta caasimadda ayaa waxa uu Wasiirku ku bogaadiyay dedaalka ay muujiyeen muddadii ay ku jireen tababarka, isaga oo kula dardaarmay in ay kaalintooda ka qaataan xaqiijinta amniga caasimadda.

Munaasabadda ciidanka tababarka loogu soo xirayey ayaa waxaa Wasiirka ku weheliyey Taliye ku-xigeenka Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed S/G Maxamed Cabdullaahi Kaniif.

Mudanayaasha Golaha Shacabka ee baarlamaanka Jamhuuriyadda federaalka Soomaaliya ayaa maanta xarunta golaha shacabka ku yeeshay kalfadhiga shanaad kulankiisa tobanaad,waxaana shir guddoominayay guddoomiyaha golaha shacabka ee baarlamaanka dalka Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) oo uu wehliyo guddoomiye kuxigeenka labaad ee golaha shacabka Mudane Cabdullaahi Cumar Abshirow.

Guntanka ama kooramka kulanka oo ku furmay 143-xildhibaan waxaa ugu horeyn shir guddoonka kulanka uu xildhibaanadda u sheegay in guddoonka uu haayo mooshin ama soo jeedin ay xildhibaano golaha ka tirsan u gudbiyeen,kaasoo ujeedkiisu yahay ku daris qodobo muhiim ah xeerka shaqada Soomaaliya,waxaana mooshinka golaha u akhriyay Xildhibaan Yuusuf Xuseen Gamaadiid oo ka tirsan xildhibaanka mooshinka saxiixay.

intaasi ka dib soo jeedinta xildhibaanadda ayaa mooshinka lagu daray,waxaana xildhibaanadda golaha shacabka ay cod u qaadeen hindise sharciyeedka xeerka shaqada Soomaaliya,waxaana ogolaatay 138-xildhibaan,afar xildhibaan ayaa diiday halka hal xildhibaanna uu ka aamusay sida uu sheegay guddoomiye Sheekh Aadan Madoobe oo natiijada codeynta ku dhawaaqay.

Guddoomiyaha golaha shacabka ee baarlamaanka jamhuuriyadda federaalka Soomaaliya oo kulanka soo xiray ayaa u mahadceliyay guddiga hindise sharciyeedka maanta la ansixiyay kasoo shaqeeyay iyo xildhibaanadda golaha shacabka ee maanta ansixiyay.

Wasiirka Arrimaha diinta iyo Owqaafta Mudane Mukhtaar Roobow Cali Abuu Mansuur,Oo Magaalada Makka ugu qeybgalay Shirkii 9-aad ee Wasaaraddaha Awqaafta iyo Arrimmaha Diinta.

Shirkaan ayaa looga hadlay sida ay isku kaashan karaan,Caalamul Islaam ayna iskaga taageeri lahaayeen,La dagaalanka Khawaarijta,Iyo Fikirka galaysiinta dadka islaamka ah.

Wasiirka ayaa yiri ” Boqortooyada Sacuudiga waan ugu mahadceniyaa,Shirkaan aadka u qiimaha badan,Oo ay inoo soo aggaasintay,Qodobada kasoo baxaan waxaan rajaynaa inay noqdaan kuwo dhaqan galo”.

Waxaan caddeynaa inow yahay fikirka Xagjir ah kuna beeraya,Figrado Tagfiirin ah, Kana faaiidaysanyo dhiigooda Mujtamaca islaamka waana inaan ka hortagnaa,Oo aan ka dhiidhinaa.

” Si looga hortago Fikirka Xagjirka waxaa laga maaarmaan ah inay is kaashadaan dhammaan,Wasaaradaha Awqaafta iyo arrimaha Islaamka.Indhahana ku yahaan,Dhaqdhaqaaqyada Socdaan”.