Guddoomiyaasha Labada Aqal ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, ayaa magacaabay guddiga saaxiibtinimada ee Baarlamaanka Soomaaliya iyo Luxembourg.

Waxaana xubnana guddiga ay kala yihiin:

1-Xildhibaan Aweys Maxamed Cumar

2-Xildhibaan Suhuur Xaaji Culusow

3-Xildhibaan Dahabo Suusow Maxamuud

4-Senator Seynab Ismaaciil Maxamed

5-Xildhibaan Xiis Xasan Aadan

Ciidanka Ilaalada Xeebaha Soomaaliya iyo Hawlgalka Midowga Yurub ee loo yaqaan (ATALANTA Operations),ayaa si wada jir ah u sameeyey layliga loo soo gaabiyo (VBSS) oo ku saabsan sida fatashaadda iyo fuulista Maraakiibta laga shakiyay ama kuwa ku lugta leh arrimaha Sharci darada ah ee ku xad gudba biyaha Soomaaliya,

Dhoola-tuskan ciidanka badda ayaa ujeedkiisu ahaa sidii loo maareen lahaa qaab xirfadeysan ee ay cidanka ilaalada Xeebaha ku fuuli karaan Maraakiibta.

Wasiirka Wasaaradda Cadaaladda iyo Arrimaha Dastuurka ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Macallin Maxamuud, ayaa maanta xarunta wasaaradda ku qaabilay wefdi ka socda Isbitaalka Recep Tayyip Erdogan iyo Hay’adda Bisha Cas ee Turkiga. Wefdigaan ayaa maanta booqday Xabsiga Dhexe ee Xamar iyagoo u kuurgalayay xaaladda caafimaad ee maxaabiista.

Intii lagu guda jiray kulanka, Wasiir Xasan Macallin iyo wefdiga ayaa ka wada hadlay sidii loo xoojin lahaa iskaashiga caafimaad oo joogtada ah, iyo tababarro lagu taageerayo howl-wadeennada xabsiyada.

Wasiirka, ayaa ugu dambeyntii uga mahadceliyey maamulka isbitaalka iyo Hay’adda Bisha Cas ee Turkiga dadaalkooda joogtada ah, isagoo ku booriyey inay sii wadaan taageerada muhiimka ah ee ay u hayaan shacabka Soomaaliyeed.

Waxaa maanta magaalada Muqdisho lagu soo gabagabeeyay shirkii Wasiirada Maaliyadda ee heer federaal, heer dowlad-goboleed iyo maamulka gobolka Banaadir, kaasoo socday muddo saddex cisho ah, waxaana diiradda lagu saaray qodobo muhiim u ah horumarinta hannaanka maaliyadda iyo wadashaqaynta guud.

Dood dheer kadib, madashu waxa ay isku raacday warmurtiyeed ka kooban Shan qodob oo ay wadajir u saxiixeen Wasiirka Maaliyadda XFS mudane Biixi Imaan Cige oo ah Guddoomiyaha Madasha iyo Wasiirada Maaliyadda Dowlad-goboleedyada kala ah Jubbaland, Hirshabeelle, Koofur Galbeed, Galmudug iyo maamulka gobolka Banaadir.

Qodobada lagu heshiiyay

1) 𝐖𝐚𝐝𝐚𝐚𝐠𝐠𝐚 𝐊𝐚𝐛𝐤𝐚 𝐌𝐢𝐢𝐬𝐚𝐧𝐢𝐲𝐚𝐝𝐝𝐚 (𝐁𝐮𝐝𝐠𝐞𝐭 𝐒𝐮𝐩𝐩𝐨𝐫𝐭): Si waafaqsan heshiiskii Wasiirrada ee shirkii 18aad, ee ku saabsanaa wadaagga deeqaha, waxa lagu heshiiyey in lagu saleeyo wadaagga kabka miisaaniyadda Sanad Maaliyadeedka 2024 si waafaqsan tilmaamaha heshiiska. Waxaa sidoo kale la isla qaatay in lagu dabaqayo dajinta Miisaaniyadda Sannadka 2025.

2) 𝐐𝐚𝐚𝐛𝐤𝐚 𝐌𝐢𝐝𝐞𝐲𝐧𝐭𝐚 𝐋𝐚𝐦𝐛𝐚𝐫𝐤𝐚 𝐀𝐪𝐨𝐨𝐧𝐬𝐢𝐠𝐚 𝐂𝐚𝐧𝐬𝐡𝐮𝐮𝐫 𝐁𝐢𝐱𝐢𝐲𝐚𝐡𝐚 (𝐋𝐀𝐂): Kulanku wuxuu ka dhegeystay Guddoomiyaha Guddiga Farsamada ee Fadaraaleynta Maaliyadda (IGFFTC) soo jeedintii Guddiga fadhigiisii 16aad, warbixintaas oo lagu faah-faahiyey Aqoonsiga Canshuur bixiyaha iyo qaabka uu noqon karo. Madasha waxa ay isku raacday soo jeedintii Guddiga Farsamada, taas oo ah in hirgelinta Lambarka Aqoonsiga Canshuur bixiyahu (LAC) noqdo 12 god, (12 digit) oo muujinaya nooca canshuur bixiyaha (shakhsi/ganacsi/hey’ad), heerka dowladda, lambar taxane ah ee nidaamka danabeysan ee la adeegsanayo iyo lambar lagu hubinayo.

3)𝐀𝐧𝐬𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐃𝐞𝐞𝐪𝐚𝐡𝐚 𝐌𝐚𝐚𝐥𝐢𝐲𝐚𝐝𝐞𝐞𝐝 𝐞𝐞 𝐥𝐨𝐨 𝐟𝐢𝐝𝐢𝐧𝐚𝐲𝐨 𝐃𝐚𝐰𝐥𝐚𝐝𝐚𝐡𝐚 𝐇𝐨𝐨𝐬𝐞: Warbixin iyo soo jeedin Mashruuca RCRF oo xiganaya soo jeedintii Guddiga Farsamada ee shirkii Kigali, kulanku wuxuu bogaadiyey ansixiyeyna dhammaan shuruudaha iyo habraacyada la xariira maamulidda deeqaha Dowladaha Hoose ee la soo bandhigay. Kulanku wuxuu isku raacay in la xoojiyo tayada shaqo ee Dowladaha Hoose si loo xaqiijiyo isticmaalka lacagta sida saxda ah, iyadoo laga kaalmeeynayo habsami u socodka shaqada mashruuca iyo bixinta adeegyada bulshada.

4)𝐐𝐨𝐫𝐦𝐨 𝐒𝐢𝐲𝐚𝐚𝐬𝐚𝐝𝐞𝐞𝐝𝐤𝐢𝐢 𝐇𝐞𝐬𝐡𝐢𝐢𝐬𝐲𝐚𝐝𝐢𝐢 𝐌𝐚𝐬𝐮𝐮𝐥𝐢𝐲𝐚𝐝𝐚𝐡𝐚 𝐃𝐚𝐤𝐡𝐥𝐢𝐠𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐀𝐬𝐭𝐞𝐲𝐧𝐭𝐚 𝐀𝐰𝐨𝐨𝐝𝐚𝐡𝐚: Kulanka waxaa looga warbixiyey halka uu marayo Qormo Siyaasadeedkii Heshiisyadii Mas’uuliyadaha Dakhliga iyo Asteynta Awoodaha Adeegga heerarka dowladaha, kaas oo Madasha Wadatashiga Qaranku (NCC) hore go’aamo uga gaaray December 2022 iyo Maarso 2023. Falanqeyn dheer kaddib, kulanku wuxuu bogaadiyey dadaalka Guddiga Farasamada, ayadoo sidoo kalena kulanku bogaadiyey soo jeedintii Guddiga Farsamada ee ahayd in Maamul kasta gudihiisa kasoo baaraandegaan, soona gudbiyaan aragtidooda bisha October ee Sanadka 2024.

5) 𝐌𝐮𝐬𝐭𝐚𝐪𝐛𝐚𝐥𝐤𝐚 𝐌𝐚𝐬𝐡𝐫𝐮𝐮𝐜𝐚 𝐑𝐂𝐑𝐅-𝐈𝐈𝐈:

Kulanku wuxuu ka dhagaystay soo jeedin ku aadan hannaanka cusub ee mashruuca RCRF-III u saacidi doono DXDF sanadka soo socda, taas oo isbedel ku imaan doono habraacyadii hore. Dowlad Goboleedyadu waxay qoondada mushaar bixinta u wareejin doonaan qaabka shuruudda ku xiran ee loo yaqaano PBC. Waxaa la isku waafaqay in shir arinkaan u gaar ah la qabto si loo falanqeeyo caqabadaha ku imaan kara fulinta hawshan.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe),oo uu wehliyo Guddoomiye Kuxigeenka Labaad ee Golaha Shacabka Mudane Cabdullaahi Cumar Abshirow ayaa shir guddoomiyay kulanka Guddiga Joogtada ah ee Golaha Shacabka oo ka dhacay xarunta guddoonka iyo guddiyada ee Villa Hargeysa.

Ugu horeyn Guddoomiyaha Golaha Shacabka, ayaa guddiga faahfaahin ka siiyay halka uu marayo qorshaha xulista xubnaha sagaalka ah ee Soomaaliya ku matali doona Baarlamaanka urur goboleedka Bulshada Bariga Afrika, arintaas oo uu sheegay Guddoomiyaha in ay meel wanaagsan mareyso dhowaanna xubnahaasi la diyaarin doono.

Intaasi ka dib xubnaha Guddiga Joogtada ah ee Golaha Shacabka ayaa ka dooday ajendayaasha Golaha ee todobaadka soo socda iyo sida ay horutabinta u kala leeyihiin,waxaana guddoomiyaasha qaar ka mid ah guddiyada ay ka warbixiyeen hindise sharciyeedyada ay gacanta ku hayaan iyo habraacyada ay mareen.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) oo kulanka soo xiray ayaa u mahadceliyay xubnaha Guddiga Joogtada iyo guud ahaan xildhibaanadda Golaha, waxaana ugu dambeyn xubnaha Guddiga Joogtada ah ansixiyeen ajendayaasha kulamada Golaha ee todobaadka soo socda.

Golaha Wasiirrada, ayaa maanta ansixiyey, Xeerka Doorashooyinka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Xeerka Ururrada iyo Xisbiyada Siyaasadda oo lagu hagayo hannaanka doorashooyinka dalka.

Golaha Wasiirrada Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta yeeshay kulankooda toddobaadlaha ah, oo Shir-guddoominayey Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre.

Shirka Golaha Wasiirada, ayaa lagu ansixiyay labo xeer oo muhiimad gaar ah u leh shacabka Soomaaliyeed, kuwaasi oo kala ah Xeerka Doorashooyinka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Xeerka Ururrada iyo Xisbiyada Siyaasadda oo lagu hagayo hannaanka doorashooyinka dalka.

Labadan sharci ayaa hagi doona hanaanka doorasho ee dalka, waxayna shacabka Soomaaliyeed u suurtagelinayaan inay doortaan madaxda matali doonta qaranka.

Afhayeenka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Farxaan Maxamed Jimcaale oo ka hadlay muhiimada ay shacabka Soomaaliyeed u leeyihiin xeerarka maanta goluhu ansixiyey ayaa yiri:

“Xeerka doorashadu waxa uu farayaa in dalka ay ka qabsoonto doorasho Qof iyo Cod ah oo dalka oo dhan ka dhaca, muwaadin kastaa waxa uu xaq u siinayaa in uu u codeeyo qofka doonaya in uu qabto hogaanka dalka”.

Afheyeenka ayaa intaa ku daray in xeerarka maanta la ansixiy ay dalka ka gudbin doonaan hanaankii hore ee doorashooyinka ee dadbanaa oo mudada dheer lagu soo caana maaliyay dalka

Wasiirka Amniga Dowlad Goboleedka Jubbaland Mudane Yusuf Xuseen Cismaan (Dhuumaal),ayaa maanta deeq xoolo ah kala wareegay Odayaasha Dhaqanka deegaanadii dhawaan laga xoreeyey Khawaarijta ee gobolka Jubbada Hoose.

Deeqdan ayaa isugu jirtay 20 Neef oo Geel ah, 50 Ari ah iyo $20,000 oo doolar oo loogu talagalay ciidamada dagaalka kula jira Khawaarijta oo toddoobaadyadii la soo dhaafay xoreeyey deegaano muhiim ah.

Wasiirka ayaa waxaa ku wehliyay munaasabada Wasiir ku xigeenka wasaaradda Gargaarka Jubbaland iyo Taliyaha Ciidamada Daraawiishta Dowladda Jubbaland Gen. Ismaaciil Saxardiid Keydsane.

Safiirka Jamhuuriyadda Turkiga u fadhiya Soomaaliya Danjire Alper Aktaş ayaa Xarunta Safaaradda Turkiga ee Soomaaliya ku qaabilay Agaasimaha Machadka Diblomaasiyadda ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda Danjire Cabdulqaadir Amiin Sheekh.

Safiirka Turkiga ayaa kulan wax ku ool ah la qaatay Danjire Cabdulqaadir Amiin Sheekh oo ay ka wada hadleen arrimo ku saabsan iskaashiga ka dhaxeeya hay’adaha kala duwan ee labada dal, iyadoo ujeeddadu tahay sidii loo xoojin lahaa xiriirka labada dal iyo is dhaafsiga khibradaha dhanka diblomaasiyadda.

Kulanka ayaa waxaa goob joog ka ahaa Agaasimaha Akadeemiyada Diplomaasiyadda ee Wasaaradda Arrimaha Dibedda ee dalka Turkiga, Dr. Masoud Ozcan oo maalmahan booqasho ku joogay dalka, si uu uga qayb-galo barnaamijka Tababarka Dublamaasiyiinta Soomaaliyeed da’da yar.

Ciidamada deegaanka ee ku sugan koonfurta gobolka Galgaduud ayaa xaqiijiyay in ay aad ugu niyad san yihiin dagaalka ka dhanka ah kooxda Khawaarijta ah ee Al-Shabaab ee ka socda bartamaha dalka.

Liibaan Maxamed (Neeleey) oo ka mid ah macawisleyda Galgaduud oo la hadlay warbaahinta dowladda ayaa sheegay in ay ku guuleysteen howlgal ay saaka ka sameeyeen deegaanka Buur Calooleey.

Liibaan ayaa sheegay in Khawaarijta looga daba tagi doono ilaa degaanada Jowlo, Galhareeri iyo Ceel-buur, duur iyo deegaan meelkasta oo ay galaan.

“Halgankii socday, guulo waaweyn ayaa laga gaaray waxaana lagu xureeyay deegaano badan oo ka tirsan miyiga gobolka Galguduud, waxaana diyaar u nahay inaan xoreyno dhammaan deegaannada gobolka.”

Ciidamada dowladda oo ay wehlinayaan kuwa deegaanka ayaa weli sii wada howlgallada ka dhanka ah Khawaarijta looga xoreynayo dhul hor leh oo ku yaalla deegaannada gobolka Galgaduud.

Wasiirka Wasaaradda Caafimaadka iyo daryeelka bulshada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya H.E Dr. Ali Haji Aden oo howlo Shaqo u joogey Magaalada Baydhab ee xarunta maamulka Koonfur-galbeed, ayaa kulan la qaatey Madaxda iyo Shaqaalaha Wasaaradda Caafimaadka Dowlad Goboleedka Koonfur-galbeed oo uu ugu horreeyo Wasiirka Caafimaadka KGS Mudane Maxamed Cismaan Xaaji iyo agaasimaha guud ee Wasaaradda Caafimaadka Koonfur-galbeed.

Wasiirka ayaa warbixino ka dhageystey madaxda iyo shaqaalaha Wasaaradda Caafimaadka Dowlad goboleedka Koonfur-galbeed si loo sii amba qaado hayaanka horumarinta Caafimaadka dalka sidoo kalena xal waara looga gaaro caqabadaha ku hor gudban Caafimaadka taasoo qeyb ka ah dedaalada socda ee uu Wasiirka Wasaaradda Caafimaadka Federaalka ku baadi goobayo Caafimaadka loo dhanyahay ee guud ahaan dalka.

Wasiirka Wasaaradda Caafimaadka iyo daryeelka bulshada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Dr Ali Haji Aden ayaa sidoo kale booqashooyin kala duwan ku tagey Xarunta cusub ee Wasaaradda Caafimaadka Dowlad Goboleedka Koonfur-galbeed, Isbitaalka guud ee magaalada, Keydka Daawada kii hore iyo mid hadda dhismihiisubmarayo heer gebagaba ah, Warshadda Oxygen-ta ee dhawaan la soo gaarsiiyey magaalada Baydhabo, Xarumaha lagu keydiyo Tallaalka KGS, sidoo kale Wasiirka ayaa booqdey Isbitaalka degmada ee ay maamusho He’adda SOS, iyo Public Health Emergency Operation Center oo dhismaheedu soo dhamaadey mar dhow.

Wasiirla waxa uu Warbixino ka kala duwan ka dhageystey Maamulka iyo shaqaalaha xarumaha kor ku xusan ee uu booqashooyinka ku bixiyey si loo helo caqabadaha xalka u baahan ee jira, waxa uuna barbixinadooda ka dib ku amaaney shaqada quruxda badan ee ay u hayaan bulsho waynta Soomaaliyeed ee ku dhaqan deegaanada Koonfur-galbeed Soomaaliya, waxa uuna xusey in Wasaaradda Caafimaadka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya u taagan tahay markasta sidii loo sii harumarin lahaa nidaamka Caafimaadka tuulo min degmo ilaa Gobol guud ahaan dalka.

Wasaaradda Caafimaadka iyo daryeelka Bulshada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya waxaa ka go’an wax ka qabashada baahiyaha Caafimaad ee ka jira Dalka iyo sidii lagu horumarin lahaa Caafimaadka Soomaaliya si loo gaaro yoolka horumarinta Caafimaadka Qaranka.