Dowladda Kenya ayaa sheegtay in aysan aqoonsan doonin go’aanka lagu wado inuu ka soo baxa maxkamadda caaalamiga ah ee ICJ, kaas oo lagu xukuminaayo badda Soomaaliya ee Kenya ay muranka gelisay.

Xoghayaha joogtada ah ee wasaaradda arrimaha dibedda Kenya, Macharia Kamau ayaa sheegay maanta oo Jimca ah in dowladda Kenya aysan u hoggaansami doonin go’aanka ka soo baxi doona maxkamadaas.

Maxkamadda ayaa lagu wadaa in ay go’aankeeda soo saarto Talaadada soo socota oo ku beegan 12-ka October.

Kenya ayaa horay u sheegtay inay isaga baxday dhageysiga kiiska dacwadda badda ee maxkamadda ICJ. Balse dowladda Soomaaliyeed ayaa horay u shaacisay in xukunka maxkamadda ay ku qanci doonto.

Wafdi uu Hogaaminayo Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Somaaliyeed Jeneraal Odowa Yuusuf Raage ayaa safar Ku tagay magaalada Kismaayo ee xarunta kumeel Gaarka u ah Dowlad goboleedka Jubbaland.

Wafdiga Taliyaha ayaa waxaa garoonka ku soo dhaweeyey mas’uuliyiin uu hor kacayo Wasiirka Wasaaradda Amniga Dowlad Goboleedka Jubbaland General Yuusuf Cusman Dhumaal iyo saraakiil ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Soo dhawayn ka dib ayaa waxa wafdiga Taliyaha loo galbiyey Aqalka Madaxtooyada Jubbaland, halkaa oo uu ku soo dhaweeyey Madaxwaynaha dowlad Goboleedka Jubbaland Mudane Axmed Maxamed Islaam.

Safiirka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ee Boqortooyada Biljimka iyo Midowga Yurub, Mudane Yoonis Yaasiin Xaashi (Ooga-Cadde), ayaa shalay oo Khamiis ahayd Caasimadda Brussels nuqul ka mid ah warqadihiisa aqoonsiga danjirannimo ku wareejiyay Agaasimaha Habmaamuuska ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda, Danjire Olivier Belle, iyadoo loo gogol-xaarayo inuu ku wareejiyo Boqorka Biljim, Boqor Philippe.

Agaasimaha Habmaamuuska ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Biljimka ayaa u rajeeyay safiirka cusub ee Soomaaliya inuu si joogta ah ugu guuleysto gudashada waajibaadkiisa, isagoo u ballanqaaday inuu siinayo dhammaan taageerada si sare loogu qaado xiriirka laba geesoodka ah ee labada dal si ay iskaashi dhow uga yeeshaan dhinacyo kala duwan.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble, ayaa booqday xarunta safaaradda Dowladda Fedaraalka Soomaaliya ay ku leedahay magaalada Dooxa ee dalka Qatar, isagoo kormeeray qeybaha  kala duwan ee safaaradda.

Ra’iisul wasaare Rooble ayaa intii uu booqashada Safaarada ku jiray warbixinna ka dhageystay Safiirka iyo howl wadeennada kala duwan ee Safaaradda.

Maxamed Xuseen Rooble, Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya, ayaa booqasho rasmi ah ku jooga dalka Qatar, oo sxiib dhaw la ah dalkeena Soomaaliya.

Waaradda Shaqada iyo Arrimaha Bulshada Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya  ayaa maanta daahfurtay kulan weyne looga hadlayay hirgalinta siyaasadda Arrimaha Bulshada.

Kulanka oo ay ka qeeybgaleen Dawlad gobolleedyada Dalka, gobolka Banaadir iyo saraakiil kale ayaa socon doona  muddo labo maalmood ah waxaana diirada   lagu saari doono inta uu socdo  xoojinta ka shaqeynta Arimaha Bulshada ee Hay’adaha Dawladda iyi sidii  Dawladda Soomaaliya ku gaarisiin lahayd dadka  adeegyada Arrimaha Bulshada ee lagu  taageerayo muwaadiniinta nugul ee garab istaaga u baahan.

Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Shaqada iyo Arrimaha Bulshada Soomaaliya, Cabdullahi Maxamed Cali, ayaa ugu horreyn ka hadlay furitaanka kulanka isaga oo sheegay in shirkan uu yahay mid waxbadan laga faa’ideeysan doona.

Wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya Cabdiwahaab Ugaas Xuseen,  oo si rasmi ah kulanka u furay ayaa ka hadlay muuhiimada kulankaan uu u yahay Masuuliyiinta isaga kala yimid maamul Goboleedyada Dalka.

“ Kulankan wuxuu inoo yahay mid taariikhi ah waxaan ka hadleynaa Dawladda dhexe iyo Dawlad-gobolleedyada sidii aan awood ugu yeelan lahaayeen fulinta adeegyada iyo mashaariicda bulshadeenna ee ay Hay’adaha fulinayaan Si halkaas u gaarno waa inan annagu noqonaya kuwa leh dhammaan awoodda loo baahanyahay” ayuu yiri Wasiir Cabdiwahaab oo ka hadlayay munaasabada.

kulankaan ayaa muhiimad weyn ugu fadhiya dadka Soomaaliyeed maaddama looga hadlayo sidii Dawladda Soomaaliya ay ula wareegi lahayd dhammaan fulinta adeegyada lagu taageerayo arrimaha bulshada.

Ku-simaha Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Puntland ahna Madaxweyne Ku-xigeenka Puntland Mudane Axmed Cilmi Cismaan Karaash, ayaa Shir-guddoomiyey Shirka Guddiga Amniga..

Madaxweyne Ku-xigeenka Puntland ayaa warbixin ka dhegaystay Guddiga Amniga, waxaana shirka looga hadlay amniga guud ee Puntland, shaqooyinka amniga ee socda iyo hirgelinta Qorsheyaasha amniga lagu horumarinayo.

Kulanka waxaa ka qeybgalay Wasaaradda Amniga, Saraakiisha Ciidamada, Guddiga ka talobixinaya Amniga magaalooyinka Puntland, gaar ahaan Caasimadda, Maamulka Gobolka Nugaal iyo Kan Degmada Garoowe.

Daahfurkaan oo ay ka soo qeyb galeen Mas’uuliyiin ka socotay qaar ka mid ah Wasaaradaha Dowladda iyo Maamul Goboleedyada ayaa lagu soo bandhigay hanaanka la doonayo in loo sameeyo Sahanka Dhaqaalaha Qoyska Soomaaliyeed kaas oo socon doono Mudo Afar bilood ah.

Sahankaan oo laga fulinayo Maamul Goboleedyada Dalka iyo Gobolka Banaadir ayaa lagu sameyn doonaa in ka badan 7 kun oo qoysas Soomaali ah ayada oo la doonayo in la ogaado qoyska inta uu ku noolyahay dhaqaalaha ahaan si hal beeg guud loogu helo  celeliska ay ku noolyihiin qoysaska Soomaaliyeed.

Agaasimaha Guud ee Ha’yadda Istaatiitilada Qaranka Soomaaliyeed Sharmaake Maxamed Faarax ayaa faahfaahin ka bixiyay daahfurkaan Maanta la sameeyay ” sahanka aan maanta daahfurnay waxuu qaadan doonaa hir galintiisu ilaa mudo Afar Bilood ah ujeedkiisuna waa in la ogaado dhaqaalaha dalka, sicir bararka iyo heerka saboolnimada ay gaarsiisan tahay waxaana laga sameyn doonaa 18-da Gobol ee Soomaaliya in ka badan 7-ba kun oo qoys ayaa lagu sameynayaa sahminta.

Agaasimayaasha Wasaaradaha Qorsheynta ee qaar ka mid ah Maamul Goboleedyada Dalka ayaa sheegay inay kala shaqeynayaan hay’adda Istaatiitikada Qaranka qaabka loo sameynayo sahankaan.

Bahada hay’adda Istaatiitikada ee baaristaan sameyneysa ayaa sheegay in waqti dheer laga soo shaqeynayay sidii loo bilaabi lahaa sahankaan maanta la daahfurayo.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa dalka dib ugu soo laabtay ka dib booqasho labo maalmood qaadatay oo uu magaalada Addis Ababa kaga qayb galay caleemasaarka Xukuumadda Cusub ee Dowladda Itoobiya.

Madaxweynaha ayaa intii uu ku sugnaa magaalada Addis Ababa waxaa uu kulan la qaatay Ra’iisul Wasaaraha Dalka Itoobiya Mudane Abiy Axmed oo uu ugu hambalyeeyey dib-u-doorashadiisa, sidoo kale, waxa uu shir doceedyo la qaatay madaxdii ka qayb gashay Caleemasaarka oo uu ka mid ahaa Madaxweynaha Dalka Uganda Mudane Yoweri Museveni oo ay ka wada hadleen xoojinta xiriirka labada dal ee ku qotoma dhinacyada iskaashiga ammiga, dhaqaalaha iyo arrimaha Gobolka.

Ra’iisul Wasaaraha Xukumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble iyo Dhigiisa Qatar ayaa wada jir u guddoomiyay kulan xubnaha Wasiirrada ah ee qeybta ka ah wefdiga Ra’iisul Wasaaruhu la yeesheen dhiggooda dalka Qatar.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xoojinta wadashaqeynta iyo iskaashiga Wasaaradaha labada dal, si loo xoojiyo xiriirka labada dal iyo iskaashi dhexmara Wasaaradaha labada dowladood ee Soomaaliya iyo Qatar.