Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-heshiisiinta, Mudane Cabdulqaadir Cilmi Cali, ayaa kulan la qaatay Danjiraha Jamhuuriyadda Shacbiga Shiinaha u fadhiya Soomaaliya, oo ay wehliyaan mas’uuliyiin kale, iyagoo ka wada hadlay xoojinta iskaashiga labada dhinac.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray horumarinta wada-shaqeynta dhinacyada maamulka iyo dowlad-dhiska, gaar ahaan arrimaha federaalka, dhismaha awoodda hay’adaha iyo dadaallada dib-u-heshiisiinta. Labada dhinac ayaa isla qaatay muhiimadda is-weydaarsiga khibradaha, taageerada farsamo iyo iskaashi horumarineed oo lagu kobcinayo adeegyada dadweynaha.

Agaasimaha Guud ayaa uga mahadceliyay Safaaradda Shiinaha taageerada joogtada ah, isagoo xusay sida ay Wasaaraddu uga go’an tahay xoojinta iskaashi wax-ku-ool ah oo lagu taageerayo midnimada, dowlad-dhiska iyo horumarka waara ee dalka.

Wasiiru-Dowlaha Wasaaradda Gaashaandhigga, Xildhibaan Cumar Cali Cabdi, oo uu wehliyo Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, Sareeye Guuto Ibraahim Maxamed Maxamuud, ayaa maanta booqday markabka TCG SANCAKTAR, oo ka mid ah maraakiibta dagaalka Turkiga ee soo gaaray Muqdisho.

Booqashadan ayaa ku soo beegmaysa xilli Dowladda Federaalka Soomaaliya ay xoogga saareyso dhismaha, tayeynta iyo qalabaynta Ciidanka Badda iyo Difaaca Xeebaha (CXD), si loo xoojiyo amniga badda iyo ka hortagga khataraha amni ee marinnada badda.

Wasiiru-Dowlaha iyo Taliyaha ayaa booqashada ku wehliyay Wasiiru-Dowlaha Dakadaha iyo Gaadiidka Badda, Kaaliyaha Taliyaha CXD, Taliyaha Ciidanka Badda iyo Difaaca Xeebaha, Safiirka Turkiga u fadhiya Soomaaliya, iyo saraakiil kale oo ka tirsan CXD iyo ciidamada Turkiga.

Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdisalaan Cabdi Cali, ayaa ka qaybgalay furitaanka Kal-fadhiga 48aad ee Caadiga ah ee Golaha Fulinta Midowga Afrika (AU), oo ka dhacay Xarunta Midowga Afrika ee Addis Ababa.

Kal-fadhigan ayaa kulmiyay Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee dalalka xubnaha ka ah Midowga Afrika, ka hor Kal-fadhiga 39aad ee Caadiga ah ee Golaha Madaxda Dowladaha iyo Dowlad-goboleedyada Midowga Afrika, kaas oo loo qorsheeyay 14–15 Febraayo 2026.

Wasiirrada ayaa dib u eegay ajandayaal dhowr ah oo ay ka mid yihiin: warbixinta Shirkii 51aad ee Guddiga Wakiillada Joogtada ah (PRC), diyaar-garowga doorashooyinka iyo magacaabista hay’adaha Midowga Afrika, ka-qaybgalka Midowga Afrika ee G20, iyo horumarka laga sameeyay hannaanka SACA.

Kal-fadhigan ayaa muhiim u ah isku xirka dalalka xubnaha ka ah Midowga Afrika iyo xoojinta iskaashiga gobolka iyo caalamka

Cape Town – Koonfur Afrika: Wasiirka Wasaaradda Batroolka iyo Macdanta ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Daahir Shire Maxamed, ayaa kulan miro-dhal ah kula yeeshay magaalada Cape Town madax ka socotay Empire Investment Bank, oo ah bangi caalami ah oo maalgelin ku sameeya shirkadaha macdanta kana xaraysan dalka Shiinaha, iyo Madaxweynaha Rugta Ganacsiga Koonfur Afrika, AdV Mtho Xulu.

Kulanka ayaa ka dhacay Cape Town, halkaas oo Wasiirku uga qeybgalayay Shirka Maalgashiga Macdanta Afrika. Wasiirka waxaa kulanka ku wehlinayay Safiirka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya u fadhiya Koonfur Afrika, Danjire Maxamed Sheekh Isxaaq.

Intii uu kulanku socday, Wasiir Daahir Shire Maxamed ayaa si faahfaahsan u soo bandhigay kheyraadka macdanta iyo kan dabiiciga ah ee uu dalku hodanka ku yahay, isagoo sharaxay fursadaha maalgashi ee ka jira Soomaaliya. Madaxda Empire Investment Bank iyo Madaxweynaha Rugta Ganacsiga Koonfur Afrika ayaa soo dhaweeyay warbixinta wasiirka, iyagoo muujiyay xiisaha ay u qabaan maalgashiga Soomaaliya.

Ugu dambeyn, kulanka ayaa ku soo dhammaaday is-afgarad, iyadoo lagu heshiiyay in kulamo kale lagu qabto gudaha Soomaaliya si loo sii xoojiyo wadahadallada la xiriira maalgashiga macdanta iyo kheyraadka dabiiciga ah.

Wasiirka Wasaaradda Batroolka iyo Macdanta ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Daahir Shire Maxamed, ayaa magaalada Cape Town kulan kula yeeshay wasiirrada dhiggiisa ah ee dalalka Kenya iyo Tanzania, xilli uu ka qeybgalayay Shirka Maalgashiga Macdanta.

Kulanka waxaa ka qeybgalay Wasiirka Macdanta, Dhaqaalaha Buluugga ah iyo Arrimaha Badaha ee Kenya, Mudane Hassan Ali Joho, iyo Wasiirka Macdanta ee Tanzania, Mudane Anthony Peter Mavunde (MP).

Saddexda wasiir ayaa ka wada hadlay fursadaha maalgashi ee ka jira dalalkooda, iyagoo si qoto dheer u falanqeeyay kheyraadka dabiiciga ah iyo noocyada kala duwan ee macdanta ay hodanka ku yihiin Soomaaliya, Kenya iyo Tanzania. Waxa ay sidoo kale isla meel dhigeen xoojinta iskaashiga saddex-geesoodka ah ee ku aaddan horumarinta iyo maareynta kheyraadka dabiiciga ah.

Shirka ayaa diiradda lagu saaray dardargelinta maalgashiga, kor u qaadista wax-soo-saarka gudaha, iyo hubinta in kheyraadka si waara oo cadaalad ah looga faa’iideysto, si looga dhaliyo horumar dhaqaale iyo shaqo-abuur ka hirgala dalalka iyo guud ahaan qaaradda Afrika.

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo kaashanaya geesiyaasha dadka deegaanka ayaa saaka fuliyay weerar dhabagal ah oo ka dhacay gobolka Hiiraan, kaas oo lagu beegsaday maleeshiyaad ka tirsan Khawaarijta oo watay gaari booyad ah. Weerarkaasi ayaa lagu dilay ugu yaraan lix ka mid ah maleeshiyaadka.

Howlgalka ayaa ka dhacay deegaanka Waabweyn ee gobolka Hiiraan, halkaas oo ciidamada ay jidka u galeen kooxda oo biyo u doonatay deegaanka. Saraakiisha hoggaaminaysa howlgalka ayaa Warbaahinta Qaranka u sheegay in uu u dhacay sidii loo qorsheeyay.

Sidoo kale, ciidamada ayaa gubay gaarigii booyadda ahaa ee ay wateen, waxaana haatan socda baacsiga maleeshiyaadkii firxaday ee ku haray duurka.

Mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Goboleedka Galmudug ayaa magaalada Galkacyo ku qabtay kulan ballaaran oo mahadcelin iyo dhiirrigelin ah, kaas oo loo sameeyay ardaydii sanadkan ku guuleysatay tartanka Qur’aanka Kariimka ee heer Dowlad Goboleed. Kulankan ayaa ahaa mid lagu bogaadinayay dadaalka iyo kartida ay muujiyeen ardayda, isla markaana lagu xoojinayay barashada iyo ku dhaqanka Kitaabka Alle.

Mas’uuliyiintii ka hadlay munaasabadda ayaa hambalyo iyo ammaan u jeediyay ardayda ku guuleysatay tartanka, iyagoo ku dhiirrigeliyay inay sii wadaan dadaalka iyo horumarinta aqoontooda diineed. Sidoo kale, waxay u mahadceliyeen waalidiinta iyo macallimiinta kaalinta weyn ka qaatay tarbiyadda iyo tababarka ardayda.

Intii uu socday kulanka, waxaa la guddoonsiiyay ardayda abaalmarinno iyo shahaadooyin muujinaya guusha ay gaareen. Mas’uuliyiintu waxay tilmaameen in Dowladda Galmudug ay sii wadi doonto taageerada tartamada noocan oo kale ah, si loo dhiirrigeliyo jiilka soo koraya loona kobciyo barashada Qur’aanka Kariimka ee bulshada dhexdeeda.

Maxkamadda Darajada 1-aad ee Ciidamada Qalabka Sida ayaa saaka fulisay xukun dil toogasho ah oo horey ay ugu riday Cabdi C/qaadir Maxamed oo afgarasho u ahayd Xuseen iyo Farxaan Maxamuud C/nuur Aadan oo isna loo yaqaanay Xasan, kana mid ahaa kooxda Khawaarijta.

Labada xukunssne ayaa lagu helay inay Muqdisho ku dileen 4 muwaadin, kaddib markii ay Maxkamadda Ciidamada ku caddeysay dambiyada loo haystay ee ahaa daadinta dhiigga muwaadiniinta Soomaaliyeed si bilaa micno darro ah, islamarkaana ay ku xukuntay dil toogasho ah.

Fulinta xukunka ayaa saaka ka dhacday fagaaraha toogasho ee Muqdisho, iyadoo ay goobjoog ka ahaayeen mas’uuliyiin ka tirsan Maxkamadda Ciidamada & saraakiil ciidan.

Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ayaa sheegtay in xukunkan uu qeyb ka yahay dadaallada lagu xaqiijinayo caddaaladda iyo la dagaallanka falalka dilalka Khawarijta ee ka dhaca caasimadda iyo meelkasta oo dalka ah.

Tababar ku saabsan Qaab-dhismeedka Sanduuqa Cimilada Cagaaran (Green Climate Fund – GCF) iyo Ansixinta Qiimaynta Baahiyaha Diyaargarowga Soomaaliya (Readiness Needs Assessment – RNA) iyo Istaraatiijiyadda Ka-qaybgalka Qaybta Gaarka ah (Private Sector Engagement Strategy – PSES) ayaa maanta si rasmi ah uga furmay magaalada Muqdisho. Tababarkaan ayaa waxa furay Agaasimaha Fulinta Sanduuqa Qaran ee Isbeddelka Cimilada Soomaaliya ( NFC) Mudane Liibaan Cabsiiye.

Tababarkan ayaa ujeeddadiisu tahay xoojinta awoodda hay’adaha qaranka ee la xiriirta barnaamijyada GCF, isla markaana lagu ansixinayo laba dukumeenti istaraatiiji ah oo muhiim u ah diyaar-garowga Soomaaliya ee helitaanka maalgelinta cimilada, horumarinta mashaariic waara, iyo kobcinta ka-qaybgalka qaybta gaarka ah.

Tababarka oo socon doona 9 ilaa 12 Febraayo 2026, waxaa soo qabanqaabiyay Hay’adda Qaranka ee Wakiilka Cimilada (NDA) Soomaaliya, iyadoo qayb ka ah Barnaamijka Diyaargarowga GCF ee Dalal Badan (AU–AIP Multicountry Readiness Programme), isla markaana kaashanaysa Global Water Partnership Southern Africa (GWPSA).

Ka-qaybgalayaasha tababarka waxaa ka mid ah wakiillo ka socda Hey’adaha dowladda, Hey’adaha maaliyadda, qaybta gaarka ah, bulshada rayidka ah, iyo la-hawlgalayaasha horumarineed, iyadoo tababarkan ay bixinayaan khubaro qaran iyo kuwo caalami ah.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa tacsi tiiraanyo leh u diray qoyska, ehelka iyo guud ahaan bahda caafimaadka Soomaaliyeed, geerida naxdinta leh ee ku timid Marxuum Dr. Cumar Aadan Cadde oo ka mid ahaa hormuudka caafimaadka dalka.

Madaxweynaha ayaa tilmaamay in Marxuumku uu muddo dheer u soo shaqeeyey qaranka, gaar ahaanna uu ka tirsanaa Wasaaradda Caafimaadka oo uu xilal kala duwan ka soo qabtay, sidoo kale burburkii iyo dagaalkii sokeeye markii uu dhacay waxa uu Marxuumku si hagar la’aan ah uga qayb qaatay howlihii gurmadka iyo horumarinta adeegyada caafimaadka.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud waxa uu Alle uga baryey Marxuumka inuu ku mannaysto Jannatul Firdowsa, samir iyo iimaanna uu ka siiyo dhammaan ehelkiisa, qaraabadiisa iyo ummadda Soomaaliyeed ee uu ka baxay.