Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Daa’uud Aweys Jaamac oo booqasho shaqo ku jooga dalka Qatar, ayaa booqday Xarunta Dhexe ee Machadka Sare ee Warbaahinta Al-Jazeera ee magaalada Dooxa.

Wasiirka waxaa xarunta ku soo dhoweysay isla markaana wadahadal iskaashi labada dhinac ah kula yeeshay Agaasimaha Machadka Eman Al Amri.

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed gaar ahaan Guutada 9-aad ee Qeybta 60-aad ee Gobolka Bakool, ayaa howlgal qorsheysan ka fuliyeen deegaano hoostaga Deegaanka Moorigaabey, oo hoostaga Magaalada Xuddur ee xarunta Gobolka Bakool.

Sida ay saraakiishu xaqiijiyeen howlgalka oo ahaa mid qorsheysan ayaa lagu bartilmaameedsaday horjooge ka tirsan khawaarijta deegaanadaas ku dhibaateeya shacabka Soomaaliyeed.

Ciidanka ayaa sidoo kale ka soo furtay gaadiidka loo yaqaan mooto nooca sedex-lugoodka ah.

Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Axmed Macallin Fiqi, ayaa heshiis iskaashi ciidan la saxiixday dhiggiisa Boqortooyada Sucuudiga, Sumuwal Amiir Khaalid Bin Salmaan.

Heshiiskan ayaa lagu xoojinayaa iskaashiga dhinacyada difaaca iyo milateriga ee labada dal, waxaana uu diiradda saaraya arrimo kala duwan oo ay wada daneynayaan Soomaaliya iyo Sucuudiga, gaar ahaan amniga, tababarrada ciidamada iyo is-dhaafsiga khibradaha ciidan.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa caawa daahfuray Shirweynaha 3aad ee Waxbarashada Qaranka, oo sannadkan diiradda lagu saarayo dib-u-habaynta iyo tayeynta nidaamka waxbarashada dalka, horumarinta manhajka, kobcinta xirfadaha macallimiinta iyo ballaarinta fursadaha waxbarasho ee dalka.

Ra’iisul Wasaaraha oo khudbad ka jeediyey munaasabadda furitaanka, ayaa adkeeyey muhiimadda ay waxbarashadu u leedahay dalkeenna, isaga oo tilmaamay in ay laf-dhabar u tahay horumarka dhaqaale, bulsho iyo amniga dalka, waxa uu xusay in Xukuumadda DanQaran ay mudnaan gaar ah siisay maalgelinta waxbarashada, xirfadda macallimiinta iyo Manhajka guud ee dalka, si loo helo nidaam tayo leh, hufan, isla markaana la jaanqaadaya baahiyaha casriga ah ee tacliinta.

“Xukuumadda DanQaran wax ay hirgalisay tababbarro joogto ah oo la siinayo barayaasha dalka iyo nidaamyo lagu qiimeynayo tayada macallinka, si loo helo barayaal ku hubaysan aqoon, karti iyo anshaxa waxbarasho ee dalka, waxaannu xoojinay mideynta manhajka waxbarashada laga bilaabo dugsiga hoose ilaa tacliinta sare, si ardayda Soomaaliyeed u helaan aqoon tayo leh, isku dheelli tiran, una dhiganta heerarka caalamiga ah. Tallaabooyinkaasi waxa ay muujinayaan sida ay Xukuumadda uga go’antahay dhismaha nidaam waxbarasho oo ka qeyb qaata horumarka iyo dib-u-dhiska Qaranka”. Ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre.

Mudane Xamsa, ayaa sheegay in Soomaaliya ay samaysay horumar la taaban karo oo ku aaddan dib-u-dhiska nidaamka waxbarashada iyada oo Xukuumaddu ay hirgalisay shuruuc, siyaasado iyo habraacyo muhiim u ah waxbrashada sida Xeerka Waxbarashada, Siyaasadda Qaran ee Waxbarashada iyo Istaraatiijiyadda horumarinta waxbarashada, kuwaas oo saldhig u ah baahida tacliinta, tayeynta iyo xoojinta nidaamka maamulka waxbarashada.

Shirweynaha waxa uu si buuxda ula jaanqaadayaa qorshayaasha istaraatjiyadeed ee ay ka mid yihin Qorshaha Istarsatijiga Waxbarashada (ESSP 2022-2026), Qorshaha Isbeddelka Qaranka (NTP 2025-2029) lyo Aragtida Qarni Jirka 2060 (Vision 2060), kuwaas oo dhammaantood u aqoonsan waxbarashada in ay tahay tiirka horumarinta karaanka aadanaha, nabad-dhiska, dowlad-wanaagga iyo kobac dhaqaale oo waara.

Shirka oo hal-ku-dhiggiisu yahay sannadkan (Hiigsi Toosan iyo Horumar Tayeysan), ayaa ujeedkiisu yahay in lagu qiimeeyo waxyaabaha ka qabsoomay qorshihii sannadkii hore, dib-u-eegista dhexe ee heshiiska iskaashiga Soomaaliya (Partnership Compact) oo qeyb muhiim ah ka ah maalgalinta Hey’adaha Iskaashiga Caalamiga ah ee waxbarashada (GPE), iyada oo lagu qiimeynayo isla-xisaabtanka dowladda iyo bah-wadaagta waxbarashada.

Ugu dmabayn Ra’iisul Wasaare Xamsa, ayaa uga mhadceliyay madaxdii kasoo qayb-gashay Shirweynahan oo ay ka mid yihiin Wasiirka Tacliinta Sare iyo Cilmi-baarista Jamhuuriyadda Jabuuti,Mudane Nabiil Maxamed Axmed iyo wafdi uu hoggaaminayo oo qeyb ka ah bahda waxbarashada.

Wafdi uu hogaaminayo Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Axmed Macallin Fiqi oo booqasho shaqo ku jooga magaalada Riyaad ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya, ayaa maanta ka qaybgalay furitaanka Bandhigga Difaaca Adduunka (World Defense Show) 2026 oo ka furmay Riyaad.

Bandhigga waxaa sidoo kale ka qayb galaya wafdi uu hogaaminayo Wasiirka Amniga Gudaha, Mudane Cabdullahi Sheekh Ismaaciil oo uu wehliyo Taliyaha Ciidamada Boosliska Soomaaliyeed, S/Guuto Asad Cismaan Cabdullahi.

Bandhiggan, oo ah kii saddexaad, ayaa socon doona 8 ilaa 12 Febraayo 2026, waxaana ka qaybgalaya wufuud caalami ah, hay’ado dowladeed, iyo shirkado ku takhasusay warshadaha difaaca iyo amniga.

Inta uu Wasiirku ku sugan yahay Boqortooyada Sacuudi Carabiya, waxa uu saxiixi doonaa heshiis difaac oo u dhexeeya labada dal.

Ka qaybgalka wafdiga Soomaaliya ayaa diiradda saaraya xoojinta iskaashiga difaaca, is-weydaarsiga khibradaha, iyo la socodka tiknoolajiyada casriga ah ee amniga iyo warshadaha militariga.

Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada, Hidaha iyo Tacliinta Sare ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Faarax Sheekh Cabdulqaadir, ayaa Garoonka Diyaaradaha Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho ku soo dhaweeyay Wasiirka Tacliinta Sare ee Jamhuuriyadda aan walaalaha nahay ee Jabuuti, Dr. Nabiil Maxamed Axmed.

Wasiirka Tacliinta Sare ee Jabuuti ayaa ka qeybgalaya Shirweynaha 3aad ee Waxbarashada Qaranka, kaas oo diiradda lagu saarayo horumarinta tayada waxbarashada, xoojinta iskaashiga dalalka gobolka, iyo dardargelinta hirgelinta qorshayaasha istiraatiijiyadeed ee waxbarashada dalka.

Soo dhaweynta Wasiirka ayaa muujinaysa xiriirka walaaltinimo, iskaashi iyo wadashaqeyn dhow oo ka dhexeeya Jamhuuriyadaha Soomaaliya iyo Jabuuti, gaar ahaan dhinacyada waxbarashada iyo horumarinta aqoonta.

Wasaaradda Waxbarashada, Hiddaha iyo Tacliinta Sare ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya oo kaashanaysa Maamulka Gobolka Banaadir, ayaa dib-u-dhis ballaaran ku samaysay Iskuulka Farsamada Gacanta ee Maxamuud Axmed Cali, kaas oo ku yaalla degmada Kaaraan.

Munaasabad lagu daah-furayay iskuulka waxaa ka qeyb galay masuuliyiin ka tirsan Wasaaradda Waxbarashada, Maamulka Gobolka Banaadir, maamulka degmada Kaaraan, macallimiin, arday iyo qeybaha kala duwan ee bulshada.

Wasiiru-Dowlaha Wasaaradda Waxbarashada, Marwo Nuuro Mustaf, oo munaasabadda ka hadashay, ayaa sheegtay in dib-u-dhiska iskuulkan uu yahay mid qeyb ka ah qorshaha Wasaaradda ee lagu horumarinayo waxbarashada farsamada iyo xirfadaha gacanta (TVET), si dhalinyarada Soomaaliyeed loo siiyo xirfado ay noloshooda ku maareyn karaan.

Waxay si gaar ah ugu dardaarantay bulshada degmada Kaaraan, gaar ahaan waalidiinta iyo dhalinyarada, in ay si buuxda uga faa’iideystaan fursadaha waxbarasho ee uu bixinayo iskuulkan, iyadoo carrabka ku adkeysay in helidda jiil xirfadlayaal ah ay laf-dhabar u tahay horumarka dalka iyo yareynta shaqo la’aanta dhalinyarada.

Ciidanka Kumaandooska Danab ee Xoogga Dalka oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah ayaa fuliyay hawlgal bartilmaameed ah oo ka dhan ah Khawaarijta, kaas oo ka dhacay agagaarka deegaanka Warmaxan ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Hawlgalkaas waxaa lagu dilay laba ka mid ah maleeshiyaadka khawaarijta ah, halka laba kale nolosha lagu qabtay.

Sidoo kale, hawlgalka waxaa lagu qabtay waxyaabaha qarxa oo argagixisadu ay qorsheynayeen inay ku dhibaateeyaan shacabka, iyadoo lagu burburiyay goobo Khawaarijtu ay ku baadayeen shacabka.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa caawa booqasho rasmi ah ugu bilaabatay magaalada Qaahira ee Caasimadda Jamhuuriyadda Carabta ee Masar, taasi oo qayb ka ah dadaallada lagu xoojinayo xiriirka diblomaasiyadeed iyo iskaashiga istiraatiijiyadeed ee u dhexeeya labada dal ee walaalaha ah.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa muddada uu ku sugan yahay magaalada Qaahira, waxa uu kulan muhiim ah la qaadan doonaa dhiggiisa dalka Masar Mudane Cabdifataax Al-Sisi oo uu kala hadli doona xoojinta iskaashiga qotada dheer ee labada shacab iyo dowladood, arrimaha gobolka iyo doorka Soomaaliya iyo Masar ay ka qaadan karaan xasilloonida, nabadda iyo badbaadada marinada ganacsiga ee muhiimka u ah gobolka iyo caalamkaba.

Safarka Madaxweynaha ayaa qayb ka ah booqashooyin shaqo oo uu ku marayo qaar ka mid ah dalalka caalamka, kaas oo diiradda saaraya adkeynta iskaashiga dhinacyada kala duwan, horumarinta danaha qaranka iyo dadaallada lagu ilaalinayo midnimada iyo madax-bannaanida Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Agaasimaha Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugida Qaranka (NISA) Mudane Mahad Maxamed Salaad ayaa ka qaybgalay fadhiga 7-aad ee Shirka Madaxda Hay’adaha Sirdoonka dalalka Carabta, kaas oo ay ka qayb galeen 22 dal, shirkaas ayaa lagu qabtay magaalada Baqdaad ee dalka Ciraaq.

Waxaa shirkaas looga hadlay wadashaqaynta, iskaashiga iyo xog isdhaafsiga Hay’adaha Sirdoonka dalalka Carabta, iyadoo si gaar ah diiradda loo saaray muhiimadda ay leedahay midnimada, wadajirka iyo madax-banaanida dowladaha Carabta iyo caqabadaha amni ee xilligan ka jira, gaar ahaan ka hortagga kooxaha argagixisada ah.