Laamaha ammaanka gaar ahaan Ciidamada Booliiska ah ee Deegaanka Godinlabe ee Gobolka Galgaduud ayaa wada Baaritaano ku aadan sidii gacanta loogu soo dhigi lahaa Kooxo hubeysan oo Habeen hore Gaari ku rasaasadeeyey deegaankaasi.

Gaariga la rasaasadeeyay ayaa ku sii jeeday Magaalada Gaalkacyo,waxaana rasaasta ku dhintay hal qof,halka Tiro kalena ay ku dhaawacmeen.

Ciidamada ammaanka deegaanka Godinlabe ayaa wada baaritaanka,iyagoo ku raad jooga kooxihii hubeysnaa ee falkaasi geystay.

Taliyaha Saldhiga Booliska deegaanka Godinlabe ee Gobolka Galgaduud Maxamed Salaad Axmed ayaa sheegay in Ciidanka Booliska ay qaadeen tallaabo ay gacanta ugu soo dhigaan burcaddii gaariga dhibaatada u geysatay,wuxuuna hadalkiisa intaasi ku daray iney hayaan cadeymo muujinaya halka ay ku sugan yihiin kooxaha,taasi oo u sahli karta askarta iney si fudud gacanta ugu soo dhigaan si sharci loogu qaado.

Dhinaca kale, Ciidamada Ammaanka Galmudug ayaa waxay si joogta ah u sameeyaan Howlgalo lagu xaqiijinayo ammaanka Deegaanada Gobolka Galgaduud si looga hortago kooxaha burcadda ah ee jidka u gala dadweynaha isaga kala goosha Gobollada dalka.

Waxaa shalay gelinkii danbe magaalada Istanbul ee dalka Turkiga lagu soo gaba-gabeeyay shir labo maalin socday oo looga hadlayay xoojinta xiriirka dalalka Soomaaliya iyo Turkiga,waxaana si gaar ah diirada loogu saaray cilmi-baarista la xiriirta dhinaca dhaqaalaha,Caafimaadka iyo Waxbarashada.

Dowladda Soomaaliya waxaa shirkaasi uga qeyb galay Wasiirka Qorsheynta Xukuumadda Soomaaliya Mudane Jamaal Maxamed Xasan ,Wasiiru Dowlaha Xafiiska Ra’iisal wasaaraha C/llaahi Xaamud, Danjiraha Turkiga u fadhiya Soomaaliya Jaamac C/llaahi Maxamed,aqoonyahano Soomaaliyeed,ardayda iyo qaar ka mid ah Mas’uuliyiinta Jaamacadaha ku yaalo Soomaaliya.

Danjiraha Turkiga u fadhiya Soomaaliya Mudane Jaamac C/llaahi Maxamed ayaa warbaahinta Qaranka uga warbixiyay waxyaabihii shirka looga hadlay iyo warmuriyadeed laga soo saaray.

“Shirka wuxuu ku saabsanaa saaxiibtinimada Turkiga iyo Soomaaliya iyo sidii looga tala bixin lahaa guud ahaan,shirkan runtii muhiimad gaar ah ayuu u lahaa Soomaalida sababtoo ah waxaa meesha ku dooday oo cilmi-baaris  soo jeediyay Professoro,aqoonyahano,Quburo Soomaali ah,iyo kuwo turki ah,waxyaabo badan baa laga hadlay sida xiriirka siyaasadda,xiriirka diblomaasiyadda,xiriirka dhaqaalaha,xiriirka horumarka,waxbarashada iyo Caafimaad,” ayuu yiri Danjire Jaamac C/llaahi Maxamed.

Shirkan ayaa waxaa soo qaban qaabisay Hay’adda East Afrika for Research and development oo fadhigeeda uu yahay magaalada Istanbul,wafdigii ka qeyb galay shirka ayaa isku afgartay in la joogteeyo shirarka ceynkani oo kale ah ee looga hadlayo arrimaha cilmi-baarista.

Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle , xubno katirsan Golaha wasiirada iyo Gudoomiyaha Baarlamaanka Dalka Jabuuti ayaa ka qeyb galay Xaflad si weyn loosoo agaasimay oo lagu daahfurayey Warshad Sifeysa Saliida oo laga hir galiyey Dalka Jabuuti.

Mudane Ismaaciil Cumar Geelle ayaa kormeeray Xarunta Warshada waxa uuna u kuur galay howsha balaaran oo ay warshadaasi qabaneyso iyo sida shaqadeedu tahay, waxa uuna qayb qayb usoo eegay howsha warshadaasi iyo waliba sida ay ushaqeeynayso.

Ugu horeeyn waxaa goobtaasi hadal kajeediyay milkiilaha warshadaasi oo u dhashay dalka yemen, wuxuuna goobtaasi ka sheegay iney warshadani waxbadan kusoo kordhin doonto howlaha dhinaca isticmaalka saliida ay dadku u isticmaalaan cunooyinka daruuriga ah.

Waxaa sidoo kale goobta ka hadlay Wasiirka Maaliyadda Dalka Jabuuti Ilyaas Muuse Dawaale, oo isna sheegay in hormarka warshadani ay soo kordhinayso ay tahay mid qayb ka ah howlaha hormarineed ee dalka ka socda oo uu horseed kayahay Madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti Mudane, Ismaaciil Cumar Geelle oo goobtaasi ugu dambeyn ka hadlay ayaa waxaa uu sheegay in ganacsatada Dalka Yemen iyo kuwa kale oo iyane udhashay wadama kale ay  wax wayn kusoo kordhiyeen Dalka Jabuuti waxa uuna yiri ” hadii ay halkaan uyimaadeen anaga in ay wax nala qabtaan barnaamijka intaan la egna ay nala qabteen waa inaan ku faraxnaa una mahad celinaa, dhowr boqol oo qof ayaa halkaan ka shaqeeyso, dhiiri geli ayey noo noqon doontaa sida barnaamijkan loo sameeyay” ayuu yiri madaxweyne Geelle.

Waa markii ugu horeysay oo warshad nuucaana  laga hirgeliyo Dalka Jamhuuriyadda Jabuuti waxaana ay Warshadani ka qayb qaadaneysaa hormarka balaaran ee kasocda Dalka Jamhuuriyadda Jabuuti.

Gabdhahan Soomaaliyeed oo lagu kala magacaabo Amaal Maxamed iyo Anisa Maxamed  ayaa ku dhintay shil gaari oo ka dhacay Dalka Mareykanka.

Saraakiisha laamaha ammaanka Mareykanka ayaa wada baaritaano ku aadan waxyaabaha sababay shilkaasi gaari oo ka dhacay Gobolka Ohio ee dalkaasi.

Ehelada gabdhahaasi ayaa sidoo kale sheegay in dhaawac uu soo gaaray gabar kale oo lagu magacaabo Aamino Maxamed oo la dhalatay gabdhahaasi shilkaasi ku dhintay.

Ciidamo ka tirsan Booliska dalkaasi ayaa sheegaya in ay haatan hayaan xogo ku saabsan in gaariga oo xawaare ku socday uu ku dhacay gaari kale,balse ay baaritaano dheeraad ah haayaan.

Bulshada Soomaaliyeed ee kunool dalkaasi Mareykanka ayaa dareen naxdin leh ka muujiyay geerida gabdhahaasi,waxaana la qorsheynayaa in meydkooda la aaso,waxaana ay xilligaasi ku guda jireen booqashada qaar ka mid ah eheladooda.

Jimciyadda Qurumaha ka dhexeysa ayaa walaac ka muujinaysa xad gudubyo la sheegay in ay ka dhacayaan Dalka Suudaanta Koonfureed,Qaramada Midoobay ay dhaleeceysay kufsiyo la sheegay in loo gaystay haween badan oo kunool Suudaanta Koonfureed.

Iyadoo laga jawaabayo dhibaatooyinkaasi ayaa QM waxaa ay soo saartay baaqyo loo jeedinayo dowladda SUudaanta Koonfureed ee ku aadan ka hortagga xad gudubyada ka dhanka ah xuquuqda aadanaha gaar ahaan mida Jinsiga ah ee lagu hayo haweenka kunool dalkaasi.

MSF oo ah Hay’adda dhakhaatiirta aan xudduuda lahayn ee ayaa war ay soo saartay ku sheegtay in 125 haween iyo gabdho isugu jira lagu kufsaday degaanka Rubkona oo ku dhaw magaalada Bentiu ee wadankaasi Koonfurta Suudaan.

Dagaaladii sokeeye ee dalkaasi ka socday muddo 5 sano ah ayaa sababay dhibaatooyin badan oo ka taagan dalkaasi,iyadoo falalkan ay ku soo beegmayaan xili dhawaan heshiis ay kala saxiixdeen dhinacyada Dowladda iyo Mucaaradka,kaasi oo ay garwadeen ka ahaayeen QM,Midowga Afrika iyo Urur Goboledak IGAD.

David Shearer  oo ah Madaxa howlgalka Qaramada Midoobay ee Koonfurta Sudan ayaa ku tilmaamay kufsiga mid musiibo ah islamarkana ay tahay masuuliyada dowladda in ay joojiso, ayna ka hortagto falalkaasi guracan ee ka dhacaya dalkaasi,waxaana sidoo kale loogu baaqay  ciidamada qalabka sida in ay ka qeyb qaatan sidii loo joojin lahaa arrimahaasi.