Kulankaan oo socon doona muddo saddex maalin ah ayaa waxaa uu yahay mid looga tashanayo doorka haweenka Soomaaliyeed ay ku leeyihiin hirgelinta qorshaha hannaanka Dhab-u-heshiisiinta Qaranka, waxaana soo qaban qaabiyay wasaaradda Arrimaha Gudaha federaalka iyo dib u heshiisiinta Xukuumadda federaalka Soomaaliya.

Kulanka ayaa waxaa diiradda lagu saaray sidii haweenku ay door muhiim ah uga qaadan lahaayeen Dhab-u-heshiisiin ka hirgasha dalka ayaa waxaa ka soo qeyb galay haween ka kala socday dowlad goboleedyada,gobolka Banaadir,ururada haweenka ee ka jira dalka iyo ururka haweenka Qaranka Soomaaliyeed.

Qaar kamid ah haweenka ka socday dowlad goboleedyada oo ka hadlay madasha ayaa sheegaay in haweenku ay yihiin udub dhexaadka Dhab –u-heshiisiinta.

Guddoomiyaha ururka haweenka Qaranka Batuulo Sheekh Axmed Gabale ayaa wasaaradda arrimaha Gudaha uga mahadcelisay la tashiyada ay haweenka kala sameyneyso Dhab-u-heshiisiinta.

Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha Federaalka iyo Dib-U-Heshiisiinta Xukuumadda Federaalka Soomaaliya mudane, Saciid Cabdullaahi Calasow oo furay kulanka ayaa tilmaamay in haweenku ay laf dhabar u yihiin Dhab-u-heshiisiinta, isaga oo ugu baaqay iney door muhiima ka qaataan.

Madaxweynaha maamulka Jubbaland Mudane Axmed Maxamed Islaam “Axmed Madoobe” iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa gaaray magaalada Samareeb ee xarunta Dowlad goboleedka Galmudug.

Madaxweynaha iyo wafdigiisa ayaa waxaa garoonka diyaaradaha Ugaas Nuur ee magaalada Samareeb ku soo dhaweeyay madaxweynaha iyo madaxweyne ku xigeenka galmudug, guddoomiyaha baarlamaanka galmudug, labada gole ee galmudug iyo dadweyne farabadan.

Madaxweynaha dowlad goboleedka Jubbaland Mudane Axmed Maxamed Islaam ayaa ka qeyb galaya shirka uu madaxweyne Farmaajo isugu yeeray madaxda maamul goboleedyada ee ka furmaya magaalada Samareeb, kaas oo looga hadlayo arrimaha doorashooyinka Qaranka.

Waxaa Maalintii shalay ahayd magaalada Samareeb gaaray madaxweynaha JFS Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, Ra’iisal wasaaraha JFS mudane Maxamed Xuseen Rooble, madaxweynayaasha maamul goboleedyada Hirshabeelle iyo Koonfur Galbeed.

Wasiirka Arrimaha Dibada ee Iiraan Maxamed Jawaad Dariif ayaa cadeeyay sida wadankiisa ay uga go’an tahay ilaalinta iyo dhaqan galinta heshiiskii Nukliyeerka, isaga oo soo jeediyay in dhanka Yurub ay gacan ka geystaan ​​abaabulka ku laabashada heshiiska Mareykanka iyo Iiraan.

Dariif wuxuu sheegay in dalkiisa uu leeyahay siyaasad uu ku ilaaliyo heshiiska nukliyeerka, isaga oo carabka ku adkeeyay in Washington ay si dhab ah wax uga qabato dhaqan galinta heshiiskan.

Wasiirka arrimaha dibedda Iiraan wuxuu caddeeyay in haddii qof uu xaq u leeyahay inuu dejiyo shuruudo lagu fulinayo heshiiska nukliyeerka, iyada  oo la tixgelinaayo shuruudaha ay Washington ka dhawaajisay  ee ku saabsan ku laabashada heshiiska nukliyeerka.

Maxamed Jawaad oo wareysi siiyay CNN ayaa ka dhawaajiyay in dhankooda ay diyaar u yahiin  ku noqoshada heshiiska u dhexeeya Washington iyo Dehraan ee ku saabsan nukliyeerka.

Xoghayaha Arimaha Dibada ee Mareykanka Anthony Blinken wuxuu sheegay in Iiraan ay wax yar ujirto soo saarida walxaha loo adeegsado soo saarista hubka nukliyeerka, hadii ay sii wado inaysan u hogaansamin heshiiskii Nukliyeerka.

Blinken wuxuu intaas ku daray  war saxaafadeed uu soo saaray  in Mareykanka uu diyaar u yahay in uu ka laabto heshiiskii Nukliyeerka haddii Iiraan, ay u hogaansami wayso heshiiskii Nukliyeerka.

Saraakiisha Ciidanka Xoogga oo goordhow warbaahinta kula hadley duleedka magaalada Dhuusamareeb ee xarunta dowlad goboleedka Galmudug ayaa xaqiijiyay in ay dileen 3-xubnood oo ka tirsanaa argagixisada Al-shabaab oo uu kujiro horjoogihii kooxda u qaabilsanaa deegaanada u dhexeeya Ceelbuur iyo Dhuusamareeb.

Waxaa la soo bandhigey meydka horjoogaha oo lagu magacaabi jiray Cabdinaasir, waxaa kale oo goobta la keenay dhaawaca nin kale iyo afar qori oo ay Ciidamadu ka furteen Maleeshiyaadkan oo ahaa kuwii xalay hoobiyaasha kusoo tuuray xaafado ka mid ah Magaalada.

Howlgalkaan oo ay fuliyeen Ciidamada xoogga Qeybta 21-aad Guutada 15-aad iyo Ciidanka Gor-Gor ayaa lagu soo af-jarey Kooxdaan oo Al-shabaab u qaabilsaneyd arbushida deegaanada hoostaga #Dhuusamareeb oo muddooyinkaan ay ku dhuumaaleysanayeen.

Wafdi ka kooban Wasiirro ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Taliye ku-xigeenka Ciiidanka Xoogga Dalka ayaa maanta gaaray degmada Berdaale ee Gobolka Baay.

Mas’uuliyiinta halkaasi gaaray ayaa waxaa ka mid ah Wasiirka caddaalada, Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Gaashaandhigga , Wasiirka Haweenka iyo xuquuqul insaanka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya.

Wafdigan ayaa mucaawinno hordhac u noqonayo kaalmo gargaar oo ay dowladda federaalku u qorsheysay gaarsiiyay dadka ku dhibaateysan degmada Berdaale iyo degaannada ku xeeran.

Dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamulka koofur galbeed oo is-kaashana ayaa indhowaalaba howlo gar-gaar ka waday qeybo ka mid ah gobollada Baay iyo Bakool.

Magaalada Samareeb ee Caasimadda dowlad Goboleedka Galmudug ayaa waxaa Maanta lagu wadaa inuu ka furmo Shirka Madaxda dowladda Federaalka Soomaaliya iyo kuwa maamul Goboleedyada.

Shirka oo uu ku baaqay Madaxweyne Jamhuuriyadda Federaalka ah ee Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullahi Farmaajo ayaa  looga hadli doonaa xaaladda siyaasadeed ee dalka iyo Arrimaha doorashooyinka ka dhacaya Soomaaliya.

Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya ayaa dadaal xoogan ku bixinayso sidii ay u dhici lahayd doorashada Madaxweynenimo ee Soomaaliya iyadoo si arinkaas uu u dhaco u qabatay dhowr shir oo looga arinsanayo arimaha doorashooyinka dalka.

Ciidamada  PSF-ta Puntland ayaa howlgal ka fuliyay deegaanka Dolqooxle ee Buuraha Cali Madow oo hoostaga tuulada Afurur ee gobolka Bari.

Howlgalka oo dhacay isniintii shalay ayaa yimid ka dib markii ciidanka PST-ta Puntland ay heleen xog sheegeysa in ay Buuraleyda aagaas ay ku dhuumaaleysanayaan xubno ka tirsan maleeshiyada Al-Shabaab iyo Daacish.

Saraakiisha hoggaamineysay howlgalka ayaa sheegay in Ciidamada  PSF-ta ay sii wadi doonaan howlgalada qorshaysan oo ay ku beegsanayaan kooxaha cadowga ah ee Al Shabaab iyo Daacish.

Waxayna shacabka Puntland ay ka codsadeen in ay ciidanka ku garab istaagaan ka hortagga cadowga ku howlan gumaadka iyo waxyeeleynta Shacabka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa xalay guddoomiyey kulan hordhac u ah shirka wadatashiga heer Federaal iyo heer Dowlad-goboleed ee ku saabsan dardar galinta hannaanka doorashooyinka dalka iyo sii ambaqaadidda heshiiskii 17-kii Sebteembar 2020 ee ay ansixiyeen Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya.

Kulankan waxaa ka qeyb galay Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble, Madaxweynaha Dowlad-goboleedyada Galmudug, Mudane Axmed Cabdi Kaariye, Koonfur-galbeed Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed iyo Hirshabeelle Mudane Cali Cabdullaahi Xuseen.

Madaxda ayaa isla gorfeeyey dadaallada heer Federaal iyo heer dowlad-goboleed ee loo qaaday hirgelinta doorashooyinka, xaqiijinta xasilloonida siyaasadeed iyo amni ee dalka.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa ku bogaadiyey Madaxda heer Federaal iyo heer Dowlad-goboleed ee caawa ay wada qaateen kulankan dadaalka ay ku bixinayaan horumarinta dowladnimada iyo adkeynta midnimada shacabka Soomaaliyeed.

Magaalada Samareeb ee xarunta maamulka Galmuug waxaa ka socanaya Qabanqaabada iyo diyaargarowga Shirka Wadatashiga Dowladda Federaalka iyo Dowlad Goboleedyada.

Amniga magaalada ayaa si aad ah loo adkeeyay, iyadoona sugida amniga ay iska kaashanayaan laamaha amniga Galmudug iyo kuwa dowladda Federaalka.

Shacabka iyo Maamulka Galmudug oo isku duuban ayaa u diyaargarowbay sidiii shirkaas si habsami ah ugu dhici lahaa magaalada Samareeb.

Shirkan wadatashiga ah oo socon doona inta u dhaxaysa 1-da ilaa 3-da bisha Febraayo 2021 ayaa waxaa intiisa badan saldhig u ah heshiiskii 17-ka Sebteembar 2020 laga gaaray hannaanka doorashooyinka.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in baahi weyn loo qabo in la guda galo qabsoomidda Doorasho lagu heshiiyay.

Daraawiishta Galmudug iyo Xoogga Dalka Soomaliyeed ayaa sheegay inay la wareegeen Deegaano ay dhawaan iskaga carareen Maleeshiyaadka Al-shabaab kuwaas oo ku yaala Koonfurta Gobolka Mudug

Saraakiisha  Ciidanka ayaa  tilmaamay in Maleeshiyaadka Al shabaab iskaga baxeen Deegaanka CAAD oo ahaa Saldhiga labaad ee malayshiyadu ku lahaayeen Koonfurta Gobolka Mudug

Ciidanka Daraawiishta Galmudug iyo 21-aad ee Xoogga Dalka ayaa maalmihii u dambeeyay Koonfurta Gobolka mudug ka waday Guluf dagaal oo ka dhan ah maleeshiyaadka Argagaxisada ah ee Al-shabaab looga saarayo Gobolka Mudug, kasoo oo guulo la taaban karo laga gaaray.

Wasiirka Amniga Galmudug Ahmed Macalin Fiqi iyo Xildhibaano ka tirsan Galmudug ayaa booqosho dhiiro galin ah ugu tagay Ciidanka ku howlan Baacsiga Al-shabaab kuwaas oo ku ammaanay Ciidanka shaqada ay Dalka u haayaan.