Wasiirka Tamarta iyo Kheyraadka Biyaha XFS,Mudane Cabdullaahi Bidhaan Warsame ayaa maanta kormeeray goobta laga qodayo ceel biyood loogu talagalay xarunta Wasaaradda.

Intii uu kormeerka ku guda jiray, Wasiirka ayaa ka xog-wareystay injineerada hawlaha la xiriira farsamada iyo hamsami u socodka ceelka.

Ceelkan cusub waxa uu qayb ka noqon doonaa dadaallada Wasaaradda ee lagu xaqiijinayo helitaanka biyo joogto ah oo ay Wasaaraddu u madax-bannaan tahay, isla markaana lagu dhimayo kharashka ku baxa Biyaha.

Wasiirka waxa uu sidoo kale kormeeray nidaamka laga dhaliyo tamarta ee cadceedda ku shaqeeya, (solar power system) ee dhowaan lagu rakibay xarunta Wasaaradda, kaas oo bixinaya koronto nadiif ah, joogto ah isla markaana hoos u dhigeysa ku tiirsanaanta ilaha kale ee korontada.

Mashruucyadan waxa ay ka tarjumayaan dadaallada Wasaaradda ee ku wajahan isku-filnaansho, hufnaan iyo xalalka waara, iyagoo sidoo kale qayb ka ah u diyaar-garowga xarig-jarka rasmiga ah ee xarunta Wasaaradda oo la qorsheeyay in la qabto bisha Ramadaan kaddib.

Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Hormarinta Xuquuqul Insaanka XFS Khadija Mohamed Al-Makhzoumi ayaa si rasmi ah magaalada Mogadishu uga furtay Bandhigga Ganacsiga Haweenka Soomaaliyeed, kaas oo qeyb ka ah xuska 8-da Maarso iyo Todobaadka Haweenka Soomaaliyeed.

Wasiirka ayaa ka warbixisay ahmiyadda haweenka iyo kaalinta ay ka qaataan horumarka dalka,iyadoo sheegtay in bandhiggan uusan ku koobnayn ganacsiga oo kaliya, balse sidoo kale haweenka lagu siin doono baaritaanno iyo daaweyn caafimaad oo lacag la’aan ah, si loo garab istaago haweenka danyarta ah.

Guddoomiyaha Ururka Haweenka Ganacsatada Soomaaliyeed Xersiyo Abdulle Siyad iyo Duniyo Mohamed Ali oo matalayay ururrada haweenka ayaa uga mahadceliyay Wasaaradda hindisahaan lagu taageerayo haweenka ganacsatada iyo kuwa danyarta ah.

Bandhiggaasi waxaa kaloo ka hadlay Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Mohamed Bashir Omar iyo Xoghayaha Guud ee Maamulka Gobolka Banaadir Bilan Bile Mahmoud,

Soomaaliya sanad kasta waxay xustaa Todobaadka Haweenka Soomaaliyeed iyo Maalinta Caalamiga ah ee Haweenka (8-da Maarso), iyadoo sanadkan diiradda la saaray abuurista fursado dhaqaale iyo taageero caafimaad oo loo fidinayo haweenka.

Degmada Cabdi Casiis oo ka tirsan Gobolka Banaadir ayaa u gudubtay wareegga 3-aad ee tartan cilimyeedka bisha ramadaan, kaddib, markii 14 dhibcood ay kaga adkaatay Degmada Xudur oo iyaduna heshay 6 dhibcood.

Waa sanadkii lix iyo tobnaad ee warbaahinta qaranka ay qabaneyso tartan cilmiyeedka bisha Ramadaan,kaas oo sanadkaan ay si wadajir ah u taaba-gelinayaan maamulada Bangiga IBS iyo kan Gobolka Banaadir.

Tartankaan waxaa habeen kasta laga sii daayo Warbaahinta Qaranka Soomaaliyeed, iyadoo si toos ah looga daawadaa Telefishinka Qaranka iyo sidoo kale Radio Muqdisho oo laga baahiyo.

Sanad kasta barnaamijka tartan cilmiyeedka bisha ramadaan waxaa ka qeybgala 32 degmo oo kamid ah gobolada dalka Soomaaliya,waxaana degmadii ku guuleysata tartankaasi lagu abaalmariyaa koobab,lacago iyo abaalmarinno kale sida shahaadooyin muujinaya kaalinta aqoon ee ay gaareen dhallinyarada jiilasha cusub ee soo koroya.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa maanta xarigga ka jaray Xarunta Qaran ee Amniga Saaybarka (SOMCIRT) oo loo diyaariyey ka jawaabista xaaladaha degdegga ah ee ka dhanka ah amniga Isgaarsiinta.

Ra’iisul Wasaaraha, ayaa xusay in daahfurka xaruntan uu muhiimad weyn u leeyahay amniga Qaranka, maadama xiiligan ay adduunyadu u jihaysatay dhanka Tiknoolojiyadda, ayna jiraan falal amniga liddi ku ah oo ka dhaca dhanka Isgaarsiinta, taasi oo ay ka jawaabi doonto xaruntani lagana ilaalin doono macluumaadka hey’adaha dowladda iyo guud ahaan dalka.

Mudane Xamsa, ayaa guul ku tilmaamay hirgalinta xaruntan oo qaabilsan isku-duwidda iyo ka-jawaabidda amniga saaybarka, soo gudbinta dhacdooyinka amni ee ka dhanka ah Tiknoolojiyadda, iyada oo shacabka Soomaaliyeed laga wacyigalin doono khataraha kaga yimaadda dhanka Isgaarsiinta.

Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa sheegay in Xukuumadda DanQaran ay la timid Qorshe lagu horumarinayo Tiknoolojiyadda dalka, kadib markii ay Wasaaradda Boostada iyo Isgaariista XFS, ay soo gudbisay in la hirgaliyo Hey’adda Isgaarsiinta Qaranka, taasi oo shaqo weyn ka qabatay xaqiijinta amniga dhanka Tiknoolojiyadda iyo horumarinta kaabeyaasha Dijitaalka Qaranka.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa si heer sare ah loogu soo dhoweeyay magaalada Arusha ee dalka Tanzania, halkaasi oo uu kaga qayb galayo Meertada 25-aad ee Shir madaxeedka sanadlaha ah ee Madaxda Ururka Iskaashiga Dhaqaalaha, Bariga Afrika,(EAC).

Madaxweynaha ayaa kulanka ka jeedindoona khudbad ku saabsan xoojinta iskaashiga gobolka ee dhinacyada dhaqaalaha, amniga iyo isku xirka bulshooyinka dalalka xubnaha ka ah Ururka, isaga oo kulan doceedyo la yeelan doona madaxda dalalka gobolka ee Shirka ka qayb galaya.

Shir madaxeedka 25-aad ee Madaxda Ururka Iskaashiga Dhaqaalaha Bariga Afrika ayaa sanadkan lagu falanqeynayaa ajandayaal muhiim ah oo ay ka mid yihiin xoojinta iskaashiga dalalka gobolka ee dhinacyada dhaqaalaha, amniga, ganacsiga iyo siyaasadda.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ka tacsiyeeyay geerida Alle ha u naxariistee marxuum Janaraal Maxamed Cali Abokor oo ka mid ahaa saraakiisha Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliyeed.

Madaxweynaha ayaa xusay in marxuumku uu ahaa sarkaal muddo dheer u soo shaqeeyay dalkiisa iyo dadkiisa, isla markaana ka qayb-qaatay dadaalladii lagu tayeeynaayey ciidamada Soomaaliyeed,kaas oo soo qabtay xilal ciidan oo kala duwan.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa tacsi u diray eheladii, qaraabadii iyo dhammaan ummadda Soomaaliyeed ee uu ka baxay marxuumka, isaga oo Alle uga baryay inuu hoygiisa ka yeelo Jannatul Firdowsa, samir iyo iimaanna uu ka siiyo eheladiisa iyo guud ahaan Ciidamada Qalabka Sida.

Degmada Gubadleey oo ka tirsan Gobolka Banaadir ayaa u gudubtay wareegga labaad ee tartan cilimyeedka bisha ramadaan, kaddib markii 10 dhibcood ay kaga adkaatay Degmada Dhahar oo iyaduna heshay 6 dhibcood.

Waa sanadkii lix iyo tobnaad ee warbaahinta qaranka ay qabaneyso tartan cilmiyeedka bisha Ramadaan,kaas oo sanadkaan ay si wadajir ah u taaba-gelinayaan maamulada Bangiga IBS iyo kan Gobolka Banaadir.

Tartankaan waxaa habeen kasta laga sii daayo Warbaahinta Qaranka Soomaaliyeed, iyadoo si toos ah looga daawadaa Telefishinka Qaranka iyo sidoo kale Radio Muqdisho oo laga baahiyo.

Sanad kasta barnaamijka tartan cilmiyeedka bisha ramadaan waxaa ka qeybgala 32 degmo oo kamid ah gobolada dalka Soomaaliya,waxaana degmadii ku guuleysata tartankaasi lagu abaalmariyaa koobab,lacago iyo abaalmarinno kale sida shahaadooyin muujinaya kaalinta aqoon ee ay gaareen dhallinyarada jiilasha cusub ee soo koroya.

1- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo afur sharafeed u sameeyay xubnaha labada gole ee Baarlamanka Federaalka Soomaaliya.

2- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud bogaadiyey Xildhibaanada labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya tallaabada taariikhiga ah ee ay ku ansixiyeen Dastuurka dalka, kaasi oo soo maray geeddi socod dheer oo dib u eegis iyo wax ka baddal ah.

3- Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa wadahadal Khadka telefoonka kula yeeshay Boqorka Urdun-Boqor Cabdalla binu Al-Xuseen, iyo Amiirka Qatar-Sheekh Tamiim binu Xamad Al Thani.

4- Baarlamaanka Jamhuuriydda Federaalka Soomaaliya ayaa cod aqlabiyad ah ku ansixiyey cutubyadii ugu dambeeyay ee wax ka beddelka Dastuurka dalka.

5- Ra’isul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa soo dhoweeyay ansiximta labada gole ee Baarlamaanka ee wax ka beddelka Dastuurka.

6- Ra’isul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa ka qeyb afur loo sameeyay carruurta agoonta oo lagu maamuusayay Maalinta Agoonta.

7- Golaha Wasiirrada ayaa kulankooda uga hadley amniga dalka, gurmadka xaaladda abaaraha, hawlgaladdii ugu dambeeyay ee Ciidamada Xoogga Dalka ay kula wareegeen deegaanno hor leh, iyo warbixinno ku saabsan nidaamka casriyaynta dowladnimada iyo dardar gelinta adeeg bixinta dowladda.

8- Qaar ka mid ah siyaasiyiintii ku jiray Golaha Samata-bixinta ee aqbalay wadahadaladii Dowladda Federaalka ayaa soo dhoweeyay go’aankii Baarlamanka Federaalka Soomaaliya ku ansixiyay dastuurka dalka.

9- Wasiirka Caddaaladda iyo Arrimaha Dastuurka Xasan Macalin Maxamuud ayaa soo dhoweeyay tallaabada Baarlamanka Federaalka Soomaaliya ku ansixiyay dastruurka dalka.

10- Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka Iyo Dalxiiska Mudane Daa’uud Aweys Jaamac ayaa tallaabo taariikhi ah ku tilmaamay dhameystirka Dastuurka dalka oo ay meel mariyeen Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, isagoo intaa raaciyay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay diyaar u tahay xoojinta wacyigelinta dastuurka iyo dowladnimada ee shacabka.

11- Dawladda Federaalka Soomaaliya ayaa xaqiijisay bixinta lacag dhan US$3.88 milyan oo ah caymiska Takaful ee xoolaha nool. Lacagtan waxaa si toos ah loo gaarsiiyay xoolo-dhaqatada dalka ee ka faa’iidaystay barnaamijka DRIVE oo gaaraya 17,734 xoolo-dhaqato.

12- Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha ayaa Degmada Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan ka daahfuray ololaha diiwaan gelinta codbixiyeyaasha.

13- Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA), oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah, ayaa degaanka Aw-Dheegle ku dilay horjoogihii qorsheeyay weerarkii Khawaarijta ee Godka Jilocow iyo weerarro kale oo argagixiso oo sababay dhimashada shacab, saraakiil iyo ciidamo ka tirsan hay’adaha amniga Qaranka.

14- Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka Soomaaliyeed (SoDMA), Mudane Maxamuud Macalin Cabdulle, oo ay wehliyaan Guddiga Gurmadka Abaaraha Galmudug, ayaa maalintii 3-aad ee safarkiisa gurmadka abaaraha ku gaaray Degmada Wisil ee Gobolka Mudug.

15- Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Mudane Mustafa Dhuhulow ayaa si rasmi ah u daah-furay hirgelinta Kaarka Aqoonsiga Qaranka ee socdaalka gudaha dalka, kaas oo lagu xoojinayo nidaamka maamulka iyo habsami-u-socodka howlaha socdaalka gudaha dalka.

16- Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo kaashanaya Ciidanka Midowga Afrika ee AUSSOM iyo kuwa UPDF, ayaa Khawaarijta ka saarey degaannada Mubaarak iyo Daaru Salaam ee Gobolka Shabeellaha Hoose, kadib hawlgal milateri oo lagu jebiyay argagixisada.

17- Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed Gen. Ibraahim Maxamed Maxamuud ayaa faray dhammaan cutubyada kala duwan ee Ciidanka XDS in ay si buuxda uga qayb qaataan gurmadka iyo taakuleynta shacabka ay saameeyeen abaaraha ka jira qaybo ka mid ah dalka.

18- Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ayaa daahfuray hawlgal cusub oo loogu magac daray “ Hillaac”, kaas oo ka socda deegaanno ka tirsan gobolka Shabeellaha Hoose, islamarkaana kagu burburinayo fariisimaha Khawaarijta.

19- Wasiirka Caafimaadka Mudane Dr. Cali Xaaji Aadan ayaa Muqdisho ka daahfuray Mashruuca Baaritaanka Caafimaadka Dugsiyada Dalka oo diiradda saaraya ilaalinta iyo daryeelka aragga carruurta dhigata iskuulada.

20- Wasaaradda Warfaafinta, dhaqanka iyo Dalxiiska Xukuumadda Federaalka ah oo ku dhawaaqday in Soomaaliya ay ka qaybgalayso markeedii ugu horaysay Bandhigga Farshaxanka iyo Dhaqanka Caalamiga ah La Biennale di Venezia, Tirsigiisa 61-aad.

21- Guddiga Gurmadka Abaaraha Dawlad Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya ayaa biyo dhaamin iyo taakulayn ka wada guud ahaan gobollada iyo degmooyinka maamulkaasi, xilli shacabka halkaas ku dhaqan ay wajahayaan biyo yari.

22- Jaaliyada Soomaaliyeed ee ku Nool Dalka Koofur Afrika oo si weyn u soo dhoweeyay go’aankii Baarlamaanka Soomaaliya ku ansixiyay Dastuurka rasmiga ah ee dalka.

23- Mas’uuliyiin sare oo ka socda Dowladaha Soomaaliya iyo Mareykanka oo ka wada hadlay sidii loo maalgashan lahaa Kheyraadka dalka gaar ahaan gaanacsig iyo tamarta.

24- Maamulka gobolka Bakool ayaa xarigga ka jaray mashruuc lagu qoday ceel biyood si lacag la’aan ah bulshada magaalada Xuddur u isticmaali karaan.

25- Wasiirka Ganacsiga Soomaaliya iyo ganacsatada dalka oo kawada hadlay saameynta uu dalkeenna ku yeelanayo dagaalka ka socda Bariga Dhaxe iyo sida looga gaashaman karo.

26- Madaxda maamulada Gobolka Banaadir, Hirshabeelle iyo Waqooyi Bari Soomaaliya oo bogaadiyay ansixinta Baarlamaanka ee dastuurka dalka.

==========DHAMMAAD============

Muqdisho, Khamiis, 05 Maarso 2026 – Golaha Wasiirrada ee Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta yeeshay kulankoodii caadiga ahaa, kaas oo looga hadlay arrimo muhiim u ah dalka, sida amniga guud, gurmadka xaaladda abaaraha, hawlgalladii ugu dambeeyay ee ay fuliyeen Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, kuwaas oo ay kula wareegeen deegaanno horleh, iyo warbixinno ku saabsan casriyeynta nidaamka dowladnimada iyo dardargelinta adeegyada ay dowladda siiso shacabka.

Kulanka Golaha Wasiirrada oo uu guddoomiyey Xamsa Cabdi Barre, Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, ayaa lagu ansixiyey heshiisyo caalami ah iyo xeer-nidaamiyeyaal muhiim ah, kuwaas oo ay ka mid yihiin:

Heshiis is-afgarad oo ku saabsan ka dhaafista dal-ku-galka baasaboorka diblomaasiga, una dhexeeya dowladaha Soomaaliya iyo Pakistan.

Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya dowladaha Soomaaliya iyo Ruushka oo la xiriira iskaashiga arrimaha caafimaadka.

Heshiis is-afgarad oo ku saabsan habraaca dib-u-eegista iskaashiga dalalka Afrika.

Heshiiska 1965 ee fududeynta socodka caalamiga ah ee gaadiidka badda (FAL 1965).

Heshiis is-afgarad oo u dhexeeya Soomaaliya iyo Spain oo ku saabsan wadatashiyada siyaasadeed iyo xeer-nidaamkiisa.

Heshiis u dhexeeya Soomaaliya iyo International Atomic Energy Agency oo ku saabsan dhaqangelinta dammaanadaha la xiriira heshiiska ka hortagga faafitaanka hubka niyuukleerka iyo baratakoolkiisa dheeraadka ah.

Heshiiska Qaramada Midoobay ee ka hortagga ganacsiga sharci darrada ah ee maandooriyeyaasha iyo walxaha maanka saameeya ee sanadkii 1988.

Siyaasadda Maareynta Wax-qabadka Mideysan ee hay’adaha dowladda.

Xeer-nidaamiyaha Hay’adda Daryeelka Agoonta Shuhadada, Naafada iyo Hawlgabka Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Ugu dambeyntii, Golaha Wasiirrada ayaa cod aqlabiyad ah ku ansixiyey in Mudane Aadan Isaaq Cali iyo Mudane Cabdifataax Sheekh Axmed Cabdimannaan loo dalacsiiyo darajada safiirnimo.