Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Soomaaliya ayaa si diirran u soo dhoweysay ansixinta ay Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ku meel mariyeen dhammaystirka Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Wasaaraddu waxay sheegtay in tallaabadan ay tahay mid taariikhi ah oo lagu soo gabagabeeyay qabyo-tirkii dastuurka KMG ahaa, isla markaana saldhig u noqoneysa heshiis bulsho oo qeexaya awoodaha iyo waajibaadka heerarka kala duwan ee hay’adaha federaalka. Sidoo kale, ansixinta dastuurkan waxay gacan ka geysaneysaa xoojinta dowlad-wanaagga, isla xisaabtanka iyo wadajirka qaranka Soomaaliyeed.

Wasaaradda Warfaafinta ayaa tilmaamtay in dhammaystirka dastuurka uu yahay guul u soo hoyatay geeddi-socodka dowlad-dhiska Soomaaliya, isla markaana uu furi doono bog cusub oo lagu xoojinayo hay’adaha dowliga ah, horumarinta dimuqraadiyadda iyo sare u qaadidda kalsoonida ay shacabka ku qabaan dowladnimada.

Wasaaraddu waxay sidoo kale xustay in warbaahinta qaranku ay door muhiim ah ka qaadan doonto wacyigelinta bulshada ee ku saabsan qodobada dastuurka iyo muhiimadda ay u leeyihiin dhismaha dowlad sharci ku dhisan.

Gabagabadii, Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska ayaa ku baaqday in dhammaan hay’adaha dowladda iyo bulshada Soomaaliyeed ay ka wada shaqeeyaan hirgelinta qodobada dastuurka, si loo xaqiijiyo dowladnimo xooggan, midnimo qaran iyo horumar waara.

MUQDISHO | 05 Maarso 2026 – Wasaaradda Hawlaha Guud, Dib-u-dhiska iyo Guriyeynta Soomaaliya ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa si diirran u soo dhoweysay ansixinta ay Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ku meel mariyeen dhammaystirka Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Tallaabadan taariikhiga ah ayaa lagu dhammaystiray qabyo-tirkii dastuurka KMG ahaa, waxayna saldhig u noqoneysaa heshiis bulsho oo caddeynaya awoodaha iyo waajibaadka heerarka kala duwan ee hay’adaha federaalka.

Ansixintan ayaa sidoo kale xoojinaysa mabaadi’da dowlad-wanaagga, isla xisaabtanka iyo midnimada qaranka, iyadoo dhidibada u aasaysa nidaam dowladeed oo ku dhisan sharci, hufnaan iyo wadajir.

“Ansixinta dastuurku waxay astaan u tahay bilowga marxalad cusub oo lagu xaqiijinayo dowlad ku dhisan sharci adag, kalsooni dadweyne iyo hay’ado awood leh,” ayuu yiri Ayub Ismail Yusuf, Wasiirka Wasaaradda Hawlaha Guud, Dib-u-dhiska iyo Guriyeynta XFS.

Xildhibaannada Golaha Shacabka iyo Senatorrada Aqalka Sare ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya (JFS) ayaa kulan wadajir ah ku ansixiyay Dastuurka rasmiga ah ee dalka.

Kulanka oo uu shir guddoominayay Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe, ayaa waxaa ka qeyb galay 222 xubnood, kuwaas oo kala ahaa 185 Xildhibaan oo Golaha Shacabka ah iyo 37 Senator oo Aqalka Sare ah. Xubnahaasi waxay cod aqlabiyad ah ku meel mariyeen Dastuurka dalka, sida uu si rasmi ah ugu dhawaaqay Guddoomiyuhu.

Ansixinta Dastuurkan ayaa loo arkaa tallaabo taariikhi ah oo muhiim u ah dhismaha dowladnimada, xoojinta hay’adaha dowladda, iyo hagidda mustaqbalka siyaasadeed ee Soomaaliya.

Dhanka kale, kulanka maanta waxaa sidoo kale lagu dhaariyay Senator cusub, Cabdiraxmaan Barre Cismaan, oo si rasmi ah uga mid noqday Golaha Aqalka Sare ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Ansixinta Dastuurka iyo dhaarinta xubinta cusub ayaa muujinaya dhaqdhaqaaq siyaasadeed oo xoojinaya howlaha Baarlamaanka iyo horumarka dowladnimada dalka.

Muqdisho, Soomaaliya: Dawladda Federaalka Soomaaliya ayaa xaqiijisay bixinta lacag dhan US$3.88 milyan oo ah caymiska Takaful ee xoolaha, taasoo si toos ah loogu shubay xoolo-dhaqatada ka faa’iideystay barnaamijka DRIVE.

Lacagtan waxaa helay 17,734 xoolo-dhaqato, kuwaas oo iska diiwaangeliyay xilliyadii Gu’ga (April 2025) iyo Dayrta (October 2025). Bixinta caymiskan waxay timid kadib markii tusmada abaaraha Takaful ee ku salaysan xogta dayax-gacmeedka ay xaqiijisay in roob la’aantii dhacday Dayrtii October–December 2025 ay si weyn u baabi’isay dhul-daaqsimeedka gobollo badan.

Qoysaska helay lacagahan ma aha kaalmo, balse waa dad horey u iibsaday caymiska Takaful, oo ah nidaam waafaqsan Shareecada Islaamka, kuna dhisan mabda’a wadaagga khataraha iyo iskaashiga bulshada. Caymiska Takaful wuxuu xoojiyaa adkeysiga dhaqaale ee xoolo-dhaqatada Soomaaliyeed.

Barnaamijka DRIVE, oo ka mid ah hindisaha Bangiga Adduunka ee AgriConnect, wuxuu isku xirayaa saddex arrimood: dib-u-habayn sharciyeed, maalgelin guud iyo mid gaar ah, iyo maalgashiga kaabayaasha dhijitaalka ah. Wuxuu isku xiraa suuqyada xoolo-dhaqatada, adeegyada maaliyadeed, tignoolajiyada, iyo horumarinta xirfadaha, si loo taageero xoolo-dhaqatada iyo dhaqaalaha dalka.

Muqdisho, Maarso 03, 2026: Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya (XFS), Mudane Saalax Axmed Jaamac, iyo Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho, Dr. Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa kulan miro-dhal ah ku yeeshay caasimadda, iyagoo ka wada hadlay xaaladda guud ee dalka, xoojinta dowladnimada iyo dardargelinta hawlaha mudnaanta u leh caasimadda iyo guud ahaan dalka.

Intii uu kulanku socday, waxaa si gaar ah diiradda loo saaray hirgelinta himilada Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ee ku aaddan xoojinta dowlad-dhiska, adkaynta nabadgelyada, ilaalinta midnimada iyo daadejinta adeegyo bulsho oo tayo leh oo gaara dhammaan muwaadiniinta Soomaaliyeed.

Labada mas’uul ayaa isla gartay muhiimadda ay leedahay isku-duwidda iyo wadashaqeynta hay’adaha dowladda ee heer federaal iyo heer gobol, si loo xaqiijiyo yoolalka qaran loona xoojiyo kalsoonida shacabka ay ku qabaan dowladdooda.

Kulanka waxaa sidoo kale goobjoog ka ahaa Guddoomiye Ku-xigeenka Amniga iyo Siyaasadda Maamulka Gobolka Banaadir, Mudane Maxamed Axmed Diiriye (Yabooh).

Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha ayaa maanta degmada Jalalaqsi ee gobolka Hiiraan ka daahfuray ololaha diiwaangelinta codbixiyeyaasha.

Mas’uuliyiinta Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha ee ku sugan degmada Jalalaqsi ayaa si rasmi ah daahfuray ololaha diiwaangelinta codbixiyeyaasha. Sidoo kale, daahfurka waxaa goob-joog ka ahaa mas’uuliyiin ka socotay Maamulka degmada.

Degmada Hodan oo ka tirsan Gobolka Banaadir ayaa u gudubtay wareegga labaad ee tartan cilimyeedka bisha ramadaan, kaddib markii 12 dhibcood ay kaga adkaatay Degmada Xamar-weyn oo la timid 06 dhibcood.

Waa sanadkii lix iyo tobnaad ee warbaahinta qaranka ay qabaneyso tartan cilmiyeedka bisha Ramadaan,kaas oo sanadkaan ay si wadajir ah u taaba-gelinayaan maamulada Bangiga IBS iyo kan Gobolka Banaadir.

Sanad kasta barnaamijka tartan cilmiyeedka bisha ramadaan waxaa ka qeybgala 32 degmo oo kamid ah gobolada dalka Soomaaliya,waxaana degmadii ku guuleysata tartankaasi lagu abaalmariyaa koobab,lacago iyo abaalmarinno kale sida shahaadooyin muujinaya kaalinta aqoon ee ay gaareen dhallinyarada jiilasha cusub ee soo koroya.

Tartankaan waxaa habeen kasta laga sii daayo Warbaahinta Qaranka Soomaaliyeed, iyadoo si toos ah looga daawadaa Telefishinka Qaranka iyo sidoo kale Radio Muqdisho oo laga baahiyo.

Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka (NISA), oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah, ayaa howlgal qorsheysan oo xalay ka dhacay deegaanka Hantiwadaag oo hoostaga Degmada Awdheegle ee Gobolka Shabeellaha Hoose, ku dilay horjoogihii qorsheeyay weerarkii Khawaarijta ee godka Jilacow, sidoo kalana ahaa maskaxdii iyo isku-duwihii weerarro argagixiso oo sababay dhimashada shacab, saraakiil iyo ciidamo ka tirsan hay’adaha amniga Qaranka.

Horjoogaha la dilay, oo adeegsan jiray magacyada Kamaaludiin Yuunis Maxamed, Saalim Nuur Sheekh Cabdiraxiim, Caraale iyo Cabdullaahi Xasan Cali, wuxuu ahaa hagaha shabakaddii fulisay weerarkii Godka Jilcaow (4 October, 2025), weerarkii naftii-halignimo ee Kulliyadda Jaalle Siyaad (09 July, 2025), iyo weerarkii Dugsiga Tababarka General Dhega-Badan – Xero Nacnac (10 December, 2025). Waxa uuna si toos ah u maamuli jiray shabakadihii fulin jiray falalka argagixiso.

Howlgalka xalay ayaa ahaa mid loogu aargudayay dhiigga shacabka, saraakiisha iyo ciidamada ku naf waayay weerarradii argagixiso, waxaana daba-galka dhagarqabahan ay qaadatay in ka badan 150 maalmood, iyada oo si gaar ah loo ilaalinayay badqabka shacabka, maadaama uu gabaad ka dhigan jiray goobo rayidku ku badan yihiin, gaar ahaan deegaannada Mubaarak, Ugunji, Daarusalaam, Hantiwadaag, Kurtunwaarey iyo Gendershe, ee Gobolka Shabeellaha Hoose.

Beegsiga lagu burburinayo shabakadaha argagixisada iyo horjoogeyaashooda waa ay sii socon doonaan ilaa laga xaqiijinayo amni buuxa iyo xasillooni waarta oo dalka oo dhan ah. Fadlan muwaadin, wixii khatar amni ah ama macluumaad la xiriira Al-Shabaab/Daacish la wadaag NISA: 199 / 0770747474 / 0620545454.