Baydhabo, Jannaayo 20, 2023: Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa Ciidamada Qalabka Sida uga tacsiyeeyey geerida Saraakiisha iyo ciidanka ku shahiiday Galcad.

Muqdisho, 20 January 2023: In ka badan 100 maleeshiyaad ka tirsan kooxda Khawaarijta ayaa saaka la dilay kadib markii ay weerar ku soo qaadeen saldhig ay leeyihiin Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo ku yaalla Magaalada Galcad ee Gobalka Galguduud halkaas oo ka mid ah goobihii dhawaan laga xoreeyay Khawaarijta.

Dagaal culus oo halkaas ka dhacay ayaa lagu jabiyay Khawaarijta waxaana meydadkooda ay daadsan yihiin goobta dagaalka uu ka dhacay, iyadoo halkaasi looga gubay gaadiid dagaal oo gaaraya ilaa shan gaari, kuna jiro mid ka mid ah gawaarida gaashaaman oo ay khawaarijtu xilli hore ku qabsatay dagaalo dhacay.

Mujaahidiinta Xoogga Dalka waxaa dagaalka uga Shahiiday 7 askari oo uu ku jiro sarkaal ka tirsanaa Guutada Danab. Goobta waxaa si buuxda gacanta ugu haya Ciidamada Xoogga Dalka.

Sidoo kale dowladda Soomaaliya waxa ay u mahadcelinaysaa Saaxiibada Caalamiga ah oo gacan ka gaystay jabinta Khawaarijta.

Dawladdu waxay Ilaahay uga rajeynaysaa in uu shahaadadooda u aqbalo Mujaahidiinta Xoogga Dalka ee goobtaas ku shahiiday, iyadoo dhanka kalena hambalyo u diraysa geesiyaasha halganka adag kula jira Khawaarijta.

Dawladda Soomaaliya waxaa ka go’an in ay dalka ka ciribtirto Khawaarijta oo hadda maraysa marxalad naf la caarinimo ah.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maamulka degmooyinka  Baardheere iyo Dooloow ee dowlad Goboleedka Jubaland ku wareejisay 11goobood oo laga dayactiray jiinka webiga Juba ee ku teedsan degmooyinkan, si looga hortago fatahaadaha muddada dheer dhibka ku hayay beeraleeyda, xoolaleeyda iyo dadka deegaanka.

Gidaarkan oo laga dhisay goobaha jooggooda hooseeyo iyo leexooyinka webiga ayaa dheerar ahaan gaaraya 1,176.2 Mitir oo u qeybsan 11 goobood oo 4 kamid ah ay dhacaan Dooloow, halka 7 kamid ahna ay ku yaallaan Baardheere. Goobahaan ayaa loo asteeyay inay yihiin kuwa ugu halista badan.

Isku duwaha mashruuca ka soo kabashada xasaradaha Soomaaliya (SCRP) mudane Cali Xaaji Aadan oo guddoonka degmooyinkan ku wareejiyay goobaha la dayactiray kadib kormeer lagu sameeyay dhammaan dhismayaasha ayaa maamulka kula dardaarmay xil iska saaridda ilaalinta, la socoshada iyo dayactirka gidaarradan maadaama ay tahay mas’uuliyad weyn oo ay bulshada u qaadeen.

“Waa baahi bulshada ka timid, dowladda Soomaaliyeed oo heer degmo, dowlad Goboleed ilaa dowlad Federaal ahna ka wada shaqeeyeen, maantana aan bulshadii ku wareejinnay, waxaan rajeyneynaa in inay wax weyn ka tari doonto xal waare sidii loogu heli lahaa nidaamka cuntada dalkeena”. Ayuu yiri Cali Xaaji.

Daadadka ayaa saameyn taban ku leh wax soo saarka dalka iyada daadadku baabi’yaan sanad walba kumannaan heektar oo la beeray. Ka so koow khasaaraha ay bulshada beerealeeyda ah u geystaan waxay niyad jeb ku abuuraan bulshada wax beerata, taas oo mustaqblak halis gelin karta nidaamka cunto ee dalka.

Guddoomiyaha Degmada Baardheere mudane Maxamed Wali Yuusuf Cabdulaahi (Qorax) ayaa dowladda uga mahadceliyay hal abuuridda xal joogto ah oo ka duwan kii hore ee ku koobnaa la tacaalidda xaaladaha degdedegga ah ee markaas taagan.

“Looma baran in laga hadlo in dadku isku filnaadaan oo la maalgeliyo mashaariic na gaarsiinaya isku filnaansho cunto, webiga oo aan mushkilad sababin abaar iyo aaranba waxay ka dhigan tahay waxsoo saar dheeri ah iyo degganaansho bulsho” ayuu yiri.

Guddoomiye ku xigeenka degmada Dooloow Mudane Aadan Barre Cali (Aadan Madoobe) oo la wareegay 4 goobood oo la xeydaab looga dhisay webiga ayaa isna xusay mashruucaan uu muhiimmad weyn u leeyahay dadka deegaanka, maadaama uu xal joogta ah u keenay maareynta biyaha webiga oo udub dhexaad u ah noloshooda.

Isku duwaha mashruucan ee Jubaland Cismaan Xassan Cabdi ayaa bulshada deegaan ku boorriyay muhiimmadda ay leedahay ilaalinta iyo la socoshada dhismayaasha la hirgeliyay maadaama ay ku xirantahay nolosha dadka iyo deegaanka.

“Maamulka Degmayooyinka Bardheere iyo Doolow, gudiyada beeralayda iyo dad waynaha kale waxa muhiim ah inay ilaashadaan adeegyadan ladhamaystirey si looga hortago fataadaha kayimaada wabiga ee dhibaateeya dalagga beeraha iyo kaabayaasha kale ee nolosha oo xataa gaysta khasaare nafeed wakhti roobaadka” ayuu yiri Cismaan Xassan Cabdi.

Howlashan oo uu fuliyay Mashruuca ka soo kabashada xasaradaha Soomaaliya (SCRP) ee hoosyimaada wasaaradaha Maaliyadda iyo Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta dhaqaalaha dowladda dowladda Federaalka Soomaaliya, halka uu bangiga adduunku Soomaaliya ugu deeqay maalgelinta mashruuca.

Dhameystirka xeydaabyadan webija loo sameeyay ayaa ku soo beegmeysa xilli jiilaal ah taas oo fursad wey u siineysa beeraleeyda u diyaar garoowga xilli roobaadka gu’ga iyo ka faa’ideysigiisa.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) ayaa xalay kulan la qaatay qaar ka mid ah Midowga Musharraxiinta KGS iyo Madasha Samatabixinta Koonfur Galbeed, waxaana uu kala hadlay arrimaha shirka dib u heshiisiinta.

Taliska Ciidanka Booliska Maamulka Puntland ee Gobolka Mudug ayaa soo bandhigay Magaca iyo Sawirka Nin ku eedeysan dilka laba qof oo mas’uuliyiin ahaa, kuwaas oo Maalmo ka hor lagu dilay degaanka Bursalax ee Gobolka Mudug.