Guddoomiyaha Hay’adda Maareeynta Masiibooyinka Somaaliyeed Mudane Maxamuud Macallin Cabdulle, ayaa Xarunta dhexe ee hay’adda SoDMA kula kulmay wafdi ka socday hay’adda UNDP oo uu hoggaaminayo Titus Kuuyuor .

Labada hay’adood ayaa ka wada hadlay sidii loo xoojin lahaa wada-shaqeynta iyo iskaashiga labada hay’addood, iyo ka wada shaqeeynta xog aruurinta arrimaha gargaarka.

Guddoomiyaha ayaa aad ugu mahadceliyay hay’adda UNDP dadaalka aan hagarta laheyn oo ay dalka ka waddo.Ugu danbeeyn dhinacyada ayaa ku ballamay in kulan Farsamo la isku soo laabto si loo dhammeeystiro wax yaalaha ka dhiman wada shaqeeynta hay’adaha.

Wafdi uu hoggaaminayo Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdiraxmaan Yuusuf Cumar (Al-Cadaala),ayaa gaaray magaalada Ankara ee dalka Turkiga.Wafdiga ayaa waxaa qeyb ka ahaa Agaasimayaasha Warbaahinta ee Xafiisyada Madaxweynaha, Ra’isul Wasaaraha, Wasaaradda Warfaafinta iyo Lataliyayaal sare oo dhinaca xiriirka Warbaahinta ah.

Wafdiga ayaa booqday Xarumaha Telefishinka iyo Raadiyaha Turkiga (TRT), Wakaaladda Wararka ee Anadol Agency iyo Havelsan oo ka mid ah xarumaha soo saara, isla markaana horumariya qalabka Militariga, Difaaca iyo Tiknoolajiyadda.

Wasiir Cabdiraxmaan Al-Cadaala iyo xubnaha kale ee wafdiga ayaa booqday Istuudiyayaasha iyo xarumaha kaydka Telefishinka iyo Raadiyaha Turkiga, iyadoo loo soo bandhigay qaabka ay u shaqeeyaan hay’adahan, kuwaas oo ka mid ah warbaahinnada ugu waaweyn caalamka.

Xarunta Havelsan ee Difaaca oo ay wafdigu booqdeen waxaa loogu soo bandhigay horumarka Isgaarsiinta iyo Teknoolajiyadda iyo kaalinta ay ka qaadanayso horumarinta difaaca dhulka, cirka iyo badda iyo sida Turkigu horumarka xowliga ah u sameynayo, maadaama uu yahay dalka ka mid ah saaxiibada ugu dhow ee Soomaaliya u taageera sida ugu dhow.

Xarunta Wakaaladda Wararka ee Anadol ayay sidoo kale wafdiga tageen, halkaas oo ay ugu bilaabatay aqoon isweydaarsi iyo khibrad wadaag soconaya laba maalmood oo diiradda saaraya sida loo diyaariyo, loona Maareeyo xiriiirka Warbaahinta ee xiliyada Doorashooyinka, Maareynta Xasaradaha iyo ka hortagga been abuurka iyo marin habaabinta.

Booqashada shaqo ee wafdigan heerka sare ah oo daarran khibrad wadaag xiriirka warbaahinta iyo dadweynaha ee labada dowladood ah, waxaa marti galiyay Agaasinka xiriirka Warbaahinta ee Madaxtooyada Turkiga, waxayna masuuliyiintaan booqan doonaan xarumo kale oo ay ku jirto xarunta Agaasinka.

Madaxweynaha Rwanda, Paul Kagame, ayaa maanta si rasmi ah u guddoomay waraaqaha aqoonsiga danjirenimo ee uu ka guddoomay Danjiraha cusub ee Soomaaliya u fadhiya Rwanda, Mudane Ilyaas Cali Xasan.

Munaasabaddan ayaa ah mid ka tarjumaysa xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo Rwanda, iyadoo labada dal ay hadda bilaabayaan xiriir cusub oo ku saleysan iskaashi dhinacyada siyaasadda, amniga, dhaqaalaha, iyo ganacsiga.

Danjire Ilyaas Cali Xasan ayaa sidoo kale metela Dowladda Federaalka Soomaaliya ee dalka Tanzania iyo ururka Bulshada Bariga Afrika (EAC), taas oo xoojinaysa doorka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya ee gobolka.

Taliyaha Ciidanka Booliiska Soomaaliyeed, Sarreeye Guuto Asad Cismaan Cabdullaahi, ayaa si rasmi ah xarigga uga jaray dhismayaal cusub oo lagu kordhiyay Cisbitaalka Ciidanka Booliiska ee Madina. Dhismayaashan cusub waxaa ka mid ah Shaybaar casri ah, keyd daawo iyo nidaamka tamarta qoraxda (solar system) oo lagu xoojiyay adeegyada caafimaad ee xarunta.

Taliyaha ayaa sheegay in dhismayaashan la hirgeliyay kadib markii uu si dhow u qiimeeyay baahiyaha jira, isagoo amray in la fuliyo si loo daboolo adeegyada caafimaad ee loo baahan yahay. Tani waxay qeyb ka tahay dadaalka iskutashiga ah ee Booliiska Soomaaliyeed si loo horumariyo kaabeyaasha adeegyada caafimaad ee ciidamada.

Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka, Marwo Khadiija Maxamed Almakhzoumi, ayaa maanta booqasho kormeer ah ku tagtay Xarunta Barbaarinta Carruurta ee Booliiska Soomaaliyeed. Booqashadan ayaa ujeedkeedu ahaa in Wasiir Khadiija ay si toos ah ugu kuur-gasho xaaladda nololeed, heerka waxbarasho iyo rajada mustaqbal ee carruurta halkaas ku sugan.

Wasiir Khadiija ayaa intii ay xarunta ku sugnayd la kulantay carruurta, iyadoo si dhow u dhegeysatay codkooda, warbixinna ka dhageysatay maamulka xarunta ku saabsan baahiyaha iyo caqabadaha horyaalla. Waxay carruurta u ballanqaadday in wasaaraddu ay sii xoojin doonto taageerada la xiriirta waxbarashada, daryeelka caafimaad iyo adeegyada kale ee aasaasiga ah si loo xaqiijiyo mustaqbalkooda.

Wasiir Khadiija ayaa sidoo kale xustay muhiimadda ay leedahay in la helo taageero joogto ah oo lagu kobcinayo fayo-qabka carruurta Soomaaliyeed ee ku sugan xarumaha daryeelka.

Ku-simaha Guddoomiyaha ahna Guddoomiye Ku-xigeenka 1-aad ee Aqalka Sare, Mudane Cali Shacbaan Ibraahim, iyo Guddoomiye Ku-xigeenka 2-aad Mudane Cabdullaahi Cali Xersi Timacadde, ayaa ka qeyb galay aaska qaran ee loo sameeyay Allaha u naxariistee Gaashaanle Dhexe Cabdi Salaad Xujaale oo maanta lagu aasay magaalada Muqdisho.

Aaska waxaa sidoo kale ka qeyb galay Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Senatarro, Xildhibaanno iyo mas’uuliyiin heer Federaal iyo heer Dowlad Goboleed ah.

Mudane Cali Shacbaan ayaa sheegay in marxuum Xujaale uu ahaa geesi Soomaaliyeed oo naf-hurnimo ku muujiyay difaaca qaranka, kuna caan baxay hoggaan wanaagsan, daacadnimo iyo ka go’naansho ka dhanka ah kooxaha argagixisada.

Intii uu socday aaska, Guddoomiye Shacbaan ayaa tacsi tiiraanyo leh u diray qoyskii, ehelladii iyo Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, isagoo u rajeeyay samir iyo iimaan, marxuumkana Alle uga baryay Jannatul Firdowsa.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) ayaa shir guddoomiyay kalfadhiga lixaad kulankiisa 15-aad oo ka dhacay xarunta Golaha Shacabka.

Ajendaha kulanka Golaha Shacabka ayaa waxa uu ahaa akhrinta labaad ee Hindise Sharciyeedka Barkacayaasha, waxaana Xildhibaanadda ay qodobada hindise sharciyeedkan su’aalo ka weydiiyeen Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Saadaad Maxamed Nuur oo Xildhibaanadda uga jawaabayay su’aalaha ay weydiinayeen.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Dalka Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) oo kulanka soo xiray ayaa faray Guddiga Arrimaha Gudaha ee Golaha shacabka inuu hindise sharciyeedka kusoo daro dooda iyo aragtiyada Xildhibaanadda islamarkaana uu akhrintiisa sedaxaad Golaha dib ugu soo celiyo.

Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka (SoDMA), Mudane Maxamuud Macallim Cabdulle, ayaa xafiiskiisa ku qaabilay Madaxa Islamic Relief Somalia, Mudane Aliow, iyo wafdi uu hoggaaminayo. Kulankan ayaa diiradda lagu saaray xoojinta wada-shaqeynta labada hay’adood iyo qorshaha daadejinta howlaha samafalka ee Islamic Relief.

Labada dhinac ayaa isla gartay in si dhow ay u wada shaqeeyaan si wax looga qabto dhibaatooyinka ay sababaan isbeddelka cimiladu. Islamic Relief Somalia ayaa horey uga digtay xaaladda cunno yari ee ka jirta gobollada sida Baay, halkaas oo abaaraha, daadadka, iyo rabshadaha socda ay sii kordhinayaan faqriga iyo barakaca, taasoo abuuraysa gaajo iyo xasilooni darro.

Guddoomiyaha SoDMA ayaa muujiyay sida ay muhiim u tahay in la xoojiyo iskaashiga hay’adaha samafalka si loo yareeyo saameynta musiibooyinka, loona gaaro bulsho adkaysi leh. Kulankan ayaa qeyb ka ah dadaallada SoDMA ee lagu horumarinayo iskaashiga hay’adaha samafalka si loo yareeyo saameynta musiibooyinka, loona gaaro bulsho adkaysi leh.

Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Hirshabeelle, Mudane Cali Cabdullaahi Xuseen (Cali Guudlaawe), ayaa maanta gaaray degmada Raagge-Ceelle ee gobolka Shabeellaha Dhexe, si uu u dardargeliyo abaabulka gulufka mideysan ee ka dhanka ah Khawaarijta. Kormeerkan ayaa qeyb ka ah dadaallada lagu mideynayo howlgallada lagu ciribtirayo Khawaarijta ee ka socda deegaannada Hirshabeelle.

Intii uu ku sugnaa Raagge-Ceelle, Madaxweynaha ayaa kulan la qaatay guddoomiyaha degmada, saraakiisha ciidamada qalabka sida iyo kuwa deegaanka, isagoo dhiirrigeliyay isku-duubnida iyo adkeynta diyaar-garowga. Wuxuu tilmaamay in gulufka cusub uu ka bilaaban doono deegaanno badan oo muhiim ah, isagoo xusay in kulanka xiga lagu qaban doono deeganada ku jira gacanta Khawaarijta.

Madaxweyne Guudlaawe ayaa sidoo kale ku booriyay bulshada deegaanka in ay ka qeyb qaataan dadaallada lagu ciribtirayo Khawaarijta, isagoo carabka ku adkeeyay in la joogo xilligii la xoojin lahaa iskaashiga u dhexeeya dowladda iyo shacabka si loo xaqiijiyo nabadgelyo waarta.

Kormeerka Madaxweynaha ee Raagge-Ceelle ayaa muujinaya sida ay dowladda Hirshabeelle uga go’an tahay in ay sii waddo dagaalka ka dhanka ah Khawaarijta, iyadoo la isku duuban yahay si loo xaqiijiyo amniga iyo horumarka deegaannada maamulka.

Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdisalaan Cabdi Cali, ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabilay Safiirka Boqortooyada Sweden u fadhiya Soomaaliya, Mudane Joachim Waern. Kulankan ayaa diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka laba geesoodka ah iyo ballaarinta iskaashiga dhinacyada badan ee labada dal.

Intii lagu guda jiray kulanka, labada mas’uul waxay ka wada hadleen arrimo ay ka mid yihiin iskaashiga istiraatiijiyadeed, isuduwidda dhinacyada badan, iyo dadaallada lagu taageerayo nabadda, xasilloonida, iyo horumarka Soomaaliya. Wasiirka iyo Safiirka ayaa caddeeyay sida ay uga go’an tahay in la sii ambaqaado wadahadallada mugga weyn leh ee lagu xoojinayo xiriirka labada dal.

Safiirka Sweden, Mudane Joachim Waern, ayaa sidoo kale muujiyay sida ay dowladdiisu uga go’an tahay taageerada Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada nabadda iyo horumarka. Waxa uu bogaadiyay dadaallada ay dowladda Soomaaliya ku bixisay dib-u-habaynta dastuurka, horumarka laga sameeyay Golaha Wada-tashiga Qaranka (NCC), iyo hirgelinta nidaamka doorashada qof iyo cod ah, oo guulo waaweyn oo dhanka dimuqraadiyadda ah.

Kulankan ayaa qeyb ka ah dadaallada joogtada ah ee lagu xoojinayo xiriirka saaxiibtinimo iyo iskaashi ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Sweden, iyadoo la isla gartay in la dardar geliyo wadashaqeynta ku dhisan danaha labada shacab.