Magaalooyinka Helsinki, Espoo, Vantaa iyo hareerahooda oo kamid ah Dalka Finland ayaa la go’aamiyay xadaymo cusub laga bilaabo 23.11.2020 waxaana ay socon doonaantaa mudo saddex toddobaad ah, taasoo ay ujeedadeedu tahay sidii lagu joojin lahaa faafista feyruska corona.

Midka ugu weyn xadaymahaas cusub ee la soo rogay waa, in kulamada guud ee gudaha lagu qabanaayo ama la isugu imaanaayo aanay ka badnaan karin 20 qof. Taa macnaheedu waa in munaasabadaha isboortiga iyo xafladaha kale sida riwaayadaha, aan la qaban karin mudadaas saddexda toddobaad ah ee soo socota, iyadoo intaa kahorna ay howlwadeennada dowladdu arrinka qiimeyn ku sameyn doonaan.

Munsaabadaha gaarka ah ee dadku ay yeelanayaan sida xafladaha dhalashada, kuwa ardeyda, kuwa qoysaska iyo qaraabada sida aroosyada iyo xafladaha diimaha, 10 qof ka badan la isuguma imaan karo.

Dadka waaweyn waxaa khasab ku noqoneysa in ay joojiyaan hiwaayadihii ay aadi jireen, waayo howlaha isboortiga kala duwan ee lagu qabanaayay hoolalka gudaha ah waa la joojiyay. Tusaale ahaan dadka waaweyn ma aadi karaan saddexda toddobaad ee soo socoda hoolalka isboortiga ee magaalooyinka ee lagu ciyaaro ciyaaraha kala duwan. Wixii ka yar 20 sano jir way sii wadan karaan hiwaayadahooda.

Dugsiyada dhexe waxaa isniinta laga bilaabo loo soo jeedinayaa in ay qaataan af-shareerka.

Dugsiyada sare iyo macaahidda muddo dheer ayaa laga isticmaalayay af-shareerka, ardayda iskuulladaasna hadda inta badan waxaa ay waxbarashada ku qaadan doonaan guriga, iyadoo ardayda qaarkood mar la gelin doono waxbarashada dhanka internetka ee guriga, qaarna ay iskuulka ku qaadan doonaan.

Inta ugu badan xadaymaha cusub ee la soo rogay wax saameyn ah kuma yeelanayaan caruurta dhigata dugsiyada hoose. Carruurtaas dugsiyada hoose lagama rabo in ay af-shareerka qaataan, iskuulkana lagama xiraayo sidii dhacday gu’gii la soo dhaafay, ee caadi ayay u wadanayaan. Xafladdii xornimada dalka ee sannad walba loogu yeeri jiray ardayda fasalka afaraad ee iskuullada dalka, sannadkaan waxaa loo beddelay dhanka internetka, oo qaab firjiwaal ahaan ah ayay u dhici doontaa.

Goobaha guud ee la isugu yimaado, hoolalka dabaasha waxaa la xadeynayaa cadadka ama tirada inta qof ee imaan karta hoolka, khaanadaha dharka la gashadana kalabar waa la xiri doonaa. Maktabadahana waxaa la yarayn doonaa hoolalka wax lagu akhristo.

Xadaymahaan cusub waxaa loo qaatay, sababtoo ah cudurka safmarka ah ayaa caasimadda iyo hareeraheeda wuxuu galay heerkii saddexaad ee faafista. Wasaaradda caafimaadka iyo arrimaha bulshada ayaa bishii sagaalaad waxaa ay go’aamisay in cudurkaan safmarka heerarkiisa loo qaybiyo saddex qeybood, kuwaaso kala ah heerka
asaasiga ah, heerka karaar qaadashada iyo heerka faafista.

Heerka faafista ayaa ah kan ugu daran, waxaana macnaheedu yahay in tirada csub ee faafista feyruska ay si xoog leh kor ugu socoto. Xadaymaha haatan la soo rogay oo soconaaya saddexda toddobaad ee soo socota, haddana waxaa lagu sii kordhin karaa saddex toddobaad oo kale, haddii faafsita feyrusku ay hoos u soo dhici weyso.
Nadifo Ali Shador
Helsinki – Finland

Hay’adda QM u qaabilsan Cunada iyo beeraha ee FAO ayaa ka digeysa ayax lixaad leh oo ku wajahan Qeybo ka mid ah gobolada konfurta soomaaliya ee Beeraha hodanka ku ah.
Ayaxan ayaa waxaa la sheegay in Dabeyluhu saacidayaan islamarkaana ay qeyb ka yihiin duulaanka uu ugu jiheystay konfurta soomaaliya.

Galmudug iyo Puntland oo ah meelaha ugu daran ee Soomaaliya Ayaxu saameeyay ayaa waxaa hada isbiirsanayo is aruursanaya korankoradu ayaxa halkaasi kaga tagay taasoo Koonfurtu ku sii jeeda.

Hay’adda FAO waxaa ay sheegtay in xilligan oo ah xilli roobaadka Soomaaliya islamarkaana Dabeylo xoog leh ay jiraan ay Ayaxa qeyb weyn ay ka qaadanayaan ayna adagtahay in Ayaxa lala Dagaalamo.

Alphonse Owuor oo ah Sargaal ka tirsan Hay’ada FAO ayaa sheegay in la dagaalanka Ayaxa ay tahay caqabad aad u adag oo hada soomaaliya ka jirta waxaa uu sheegay in Wasaarada Beeraha Soomaaliya iyo sidoo kale Maamul goboleedyada Puntland iyo Galmudug oo kaa shanaya Hay’adda FAO ay wadaan dadaal xoogan leh oo lagu xakameynayo Ayaxa Soomaaliya.

Ayaxan ayaa FAO ka Digeysaa hadii uu gaaro konfurta Soomaaliya in uu waxyeelo u gaysan doono beeraha Soomaaliya islamarkaana adkaan doonto in Ayaxaasi la wiiqo ama laga adkaado.

Soomaaliya ayaa iminka la qayaasayaa in ilaa shan malyan oo qof ay u baahanyihiin cunto ay cunaan.

Madaxweynahii hore ee Soomaaliya Mudane Cabdiqaasim Salaad Xasan ayaa tacsi u diray qoyskii, qaraabadii iyo guud ahaan ummadda Soomaaliyeed geerida ku timid Alle u naxariiste Ra’iisal wasaarahii Hore ee Soomaaliya Marxuum Cumar Carte Qaalib oo toddobaadkan ku geeriyooday Magaalada Hargeysa.

War qoraal ah oo kasoo baxay Madaxweyne Cabdiqaasim Salaad Xasan oo lasoo gaarsiiyay warbaahinta qaranka ayaa lagu sheegay in in Madaxweynaha uu tacsi gaar ah u dirayo qoyska uu kaa baxay Marxuum Cumar Carte Khaalib oo ahaa shaqsi mug iyo Miisaan kulahaa Bulshada Soomaaliyeed dhaxdeeda isla markaana usoo shaqeeyay dalka iyo dadka Soomaaliyeed.

Madaxweyne Cabdi Qaasim Salaad Xasan ayaa Alle uga baryay in qoyskii iyo qaraabadii uu ka baxay Samir iyo Iimaan uu ka siiyo , Marxuumkana Jannadii Firdowsa Aheyd Rabi ka waraabiyo.