Muqdisho, Nofeembar 06, 2025: Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo kaga qeybgalay Tuulada Ciyaaraha ee Stadium Muqdisho, ciyaarta kama danbeysta ah ee Koobka Degmooyinka Gobalka Banaadir ayaa tilmaamay in isu-soobaxa kumannaanka kun ee daawanayey ciyaarta ay muujinayso nabadda iyo xasilloonida amni ee caasimadda,

Madaxweynaha oo hambalyo u diray labada degmo ee Howlwadaag iyo War-Sheekh ee isugu soo haray dhammaadka Koobkan ayaa sheegay in la xaqiijiyey yoolkii isdhexgalka bulsho iyo adkaynta midnimada shacabka Soomaaliyeed ee ay salka ku hayaan qabashada tartannada ciyaaraha, waxa uuna soo bandhigay sida isu-soobaxa kumannaanka kun ee Caasimadda ku daawanayey ciyaarta ay caddayn u tahay in si nabdoon ay codkooda u dhiiban karaan, markii la gaaro doorashada Goleyaasha deegaanka ee Caasimadda.

“Dhallinyaro sidaad ugu soo baxdeen ciyaarta kubadda cagta ugu soo baxa doorashooyinka dhawaan ka bilaaban doona degmooyinka Gobolka Banaadir, si aad u soo doorataan dadka idiin matali kara danahiinna iyo deegaankiinaba, waxaad haysataan fursad, go’aanka gacantiina ayuu ku jiraa ee doorta hoggaankiinna”.

Madaxweyne Jamhuuriyadda ayaa si gaar ah ugu hambaleeyey ciyaartooyda, macallimiinta, maamulka iyo taagereyaasha degmada Howlwadaag ee ku guulaystay Koobka, isaga oo bogaadiyey anshax wanaagga iyo hufnaanta tartan ee ay muujiyeen dhammaan ciyaartooyda, macallimiinta iyo taagerayaasha kooxaha oo idil

Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska, Mudane Daa’uud Aweys Jaamac ayaa kulan kula qaatay xafiiskiisa masuuliyiinta kala duwan ee qeybaha hoos yimaada Wasaaradda.
Masuuliyiinta kulanka ka qeyb galay waxaa ka mid ahaa:
– Agaasimaha Guud ee Wasaaradda, Cabdullaahi Xayir Ducaale.
– Maareeyaha Guud ee Golaha Murtida iyo Madaddaalada, Abwaan Cismaan Cabdullaahi Guure.
– Maareeye ku-xigeenka Tiyaatarka, Abwaan Maki Xaaji Banaadir.
– Agaasimaha Wakaaladda Wararka Soomaaliyeed (SONNA), Ismaaciil Cumar Muqtaar.
– Agaasimaha SNTV, Maxamedkaafi Abuukar Maxamed.
– Agaasimaha Radio Muqdisho, Cabdifataax Daahir Jayte.
Wasiirka ayaa masuuliyiintaasi ku bogaadiyay shaqadii hufnayd ee ay qabteen intii lagu guda jiray munaasabaddii xuska 25-aad ee shirka Carta, oo ka dhacday magaalada Jabuuti.
Sidoo kale, Wasiir Daa’uud Aweys wuxuu si gaar ah u ammaanay fannaaniinta Qaranka ee kooxda Waaberi iyo qeybaha kale ee bahda fanka, bandhigyadii ay ku soo bandhigeen munaasabaddaasi.
Wasiirka ayaa xusay in Warbaahinta Qaranka iyo tan gaarka loo leeyahayba ay muujiyeen dadaal muuqda oo mudan in lagu xusuusto xuska shirkii Carta, wuxuuna ku booriyay dhammaan bahda warbaahinta iyo fanka inay sii labanlaabaan dadaalkooda, ayna door muuqda ka qaataan hawlaha qaran ee ay ka mid yihiin:
– Dagaalka ka dhanka ah Khawaarijta
– Doorashooyinka
– Horumarinta dowlad-dhiska.

Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska ayaa door muhiim ah ka qaadatay qabanqaabada iyo hirgelinta xuska sanad-guuradii 25-aad ee shirka Carta, oo ahaa aas-aaska Jamhuuriyadda Saddexaad ee Soomaaliya.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), ayaa shir guddoomiyay kulanka toddobaadlaha ah ee Guddiga Joogtada, kaasoo ka dhacay xarunta guddoonka iyo guddiyada ee Villa Hargeysa. Kulanka waxaa goob joog ahaa Guddoomiye ku-xigeenka koowaad ee Golaha Shacabka, Marwo Sacdiya Yaasiin Xaaji Samatar.

Guddoomiyaha ayaa furitaanka kulanka ka jeediyay warbixin ku saabsan howlaha Golaha Shacabka, gaar ahaan meelmarinta shuruucda kaabeysa dowladnimada dalka, isagoo xusay muhiimadda ay leedahay dhaqangelinta shuruucda horseedaysa doorasho qof iyo cod ah. Wuxuu sidoo kale bogaadiyay dadaalka Guddiga Madaxabannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha ee ku aaddan diiwaangelinta dadweynaha.

Intaas kadib, xubnaha Guddiga Joogtada ah ayaa ka dooday ajendayaasha mudnaanta u leh kalfadhiga toddobaadkan, iyagoo si gaar ah ajendeyn ugu sameeyay qorshayaasha Golaha ee toddobaadka soo socda.

Ugu dambeyn, Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), ayaa kulanka soo xiray isagoo bogaadiyay howsha ay hayaan guddiyada Golaha, gaar ahaan korjoogteynta wasaaradaha iyo hay’adaha dowladda ee ay u xilsaaran yihiin.

Guddoomiyaha Golaha Dhallinyarada Qaranka Soomaaliyeed, Mudane Maxamed Cali Siyaad, ayaa ku sugan dalka Jabuuti, halkaas oo uu uga qeyb-galayo shir heer qaaradeed ah oo ay isugu yimaadeen hoggaamiyeyaasha dhallinyarada Afrika.

Shirkan oo ay soo qabanqaabisay Midowga Afrika (African Union), ayaa diiradda lagu saarayaa doorka dhallinyarada ee horumarinta qaaradda, kobcinta hoggaaminta dhallinyarada, iyo ka qaybqaadashada geeddi-socodka nabadda, xasilloonida, iyo horumarka Afrika.

Ka qeybgalka Guddoomiyaha Golaha Dhallinyarada Qaranka ayaa muujinaya sida ay Soomaaliya uga go’an tahay in dhallinyaradeedu ay door muuqda ka qaataan masraxa siyaasadda, horumarka iyo nabadda qaaradda Afrika.

Ergeyga gaarka ah ee Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya u qaabilsan xasilinta iyo ilaalinta arrimaha rayidka, Xildhibaan Cumar Xaashi, ayaa maanta kulan miro-dhal ah la yeeshay Danjire El-Hadji Ibrahima Diene, wakiilka gaarka ah ee Midowga Afrika, ahna Madaxa AUSSOM (African Union Support to Somalia).

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xaaladda xasilinta ee deegaannada dhowaan laga xoreeyay kooxaha argagixisada, iyo horumarka laga gaaray Qorshaha Qaranka ee Ilaalinta Bedqabka Rayidka, kaas oo maraya heer gebogebo ah. Labada dhinac ayaa si qoto dheer uga dooday sidii loo dardargelin lahaa howlaha nabadeynta iyo ilaalinta dadka rayidka ah, gaar ahaan meelaha laga saaray Al-Shabaab.

Sidoo kale, waxay ka wada hadleen xoojinta iskaashiga ka dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo AUSSOM, si loo gaaro nabad waarta, amni joogto ah, iyo horumar muuqda oo ka dhaca deegaannada la xoreeyay.

Danjire Diene ayaa dhankiisa caddeeyay in AUSSOM ay sii wadi doonto taageerada ay siiso dadaallada xasilinta, ilaalinta shacabka iyo dib u dhiska, isaga oo xusay muhiimadda ay leedahay wada-shaqeyn joogto ah oo u dhaxeysa hay’adaha gudaha iyo kuwa caalamiga ah.

Ra’iisul Wasaare Ku Xigeenka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Saalax Axmed Jaamac, ayaa daahfuray Barnaamijka Ilaalinta iyo Daryeelka Bulshada, oo ay si wadajir ah u soo qaban-qaabiyeen Dowladda Ingiriiska (UK) iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Barnaamijkan wuxuu qeyb ka yahay dadaallada lagu xoojinayo adeegyada daryeelka bulshada iyo taageerada qoysaska nugul, si loo dhiso bulsho adkaysi leh oo ka jawaabi karta caqabadaha dhaqaale iyo bulsho.

Ra’iisul Wasaare Ku Xigeenka ayaa sheegay in barnaamijkan uu door muhiim ah ka ciyaari doono yareynta saboolnimada iyo kobcinta isku-filnaanshaha qoysaska Soomaaliyeed.

Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Daa’uud Aweys Jaamac, ayaa Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, guddoonsiiyey haddiyad gaar ah oo uga timid Guddiga Dhismaha iyo Qalabeynta Matxafka Nabadda Soomaaliya ee Carta, oo ay qayb ka ahayd Wasaaradda Warfaafinta.

Wasiir Daa’uud Aweys ayaa ugu horreyn Ra’iisul Wasaaraha siiyey warbixin faahfaahsan oo ku saabsan marxaladihii uu soo maray Matxafka, kaas oo 30-kii October si rasmi ah loogu daah furay magaalada Carta, Jabuuti, iyadoo ay goobjoog ka ahaayeen Madaxweynaha Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, iyo Madaxweynaha Jabuuti, Mudane Ismaaciil Cumar Geelle.

Wuxuu Wasiirku xusay doorka muuqda ee ay Wasaaradda Warfaafintu ku lahayd qorsheynta, qabanqaabada iyo qalabeynta Matxafka, taas oo qeyb weyn ka qaadatay guusha munaasabadda daah-furka.

Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa bogaadiyey dhismaha Matxafka Nabadda ee Carta, isagoo tilmaamay in aragtida taallada Nabadda ay dhalatay kadib booqashadii hore ee Carta. Wuxuu si gaar ah u ammaanay juhdiga Wasaaradda Warfaafinta ee arrintaasi ku bixisay.

Ugu dambeyn, Wasiir Daa’uud Aweys ayaa si rasmi ah ugu wareejiyey Ra’iisul Wasaaraha haddiyad gaar ah oo uu u dhiibay Guddiga Dhismaha iyo Qalabeynta Matxafka, waxaana guddigaasi hoggaaminayey Wasiirka Tamarta iyo Kheyraadka Dabiiciga ee Jabuuti, Mudane Yoonis Cali Guedi.

Wasiirka Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha XFS, Mudane Maxamuud Cabdiraxmaan Sheekh Faarax (Beenebeene), ayaa kulan miro-dhal ah la yeeshay Wasiirka Horumarinta Bulshada iyo La-dagaallanka Gaajada ee Brazil, Mudane Wellington Dias, intii lagu jiray Shirweynaha 2-aad ee Horumarinta Bulshada ee ka socda magaalada Dooxa.

Labada mas’uul waxay ka wada hadleen dardargelinta dadaallada dhimista saboolnimada, xoojinta nidaamka ilaalinta bulshada, iyo ballaarinta fursadaha haweenka, dhallinyarada iyo bulshooyinka barakacay, iyagoo la jaanqaadaya yoolalka Qorshaha Isbeddelka Qaran (NTP 2025–2029).

Sidoo kale, waxay isla meel dhigeen in la xoojiyo is-weydaarsiga aqoonta, maalgashiga, iyo iskaashiga ganacsiga gaarka loo leeyahay, si siyaasadaha loogu beddelo natiijooyin la cabbiri karo iyo shaqooyin waxtar leh.

Wasiiru-Dawlaha Wasaaradda Waxbarashada, Hiddaha iyo Tacliinta Sare ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Marwo Nuura Mustaf Mukhtaar, iyo wafdi ay hoggaaminayso ayaa ka qeybgalaya Shirweynaha Guud ee 43-aad ee Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Waxbarashada, Cilmiga iyo Dhaqanka (UNESCO), kaas oo ka socda magaalada taariikhiga ah ee Samarkand, dalka Uzbekistan.

Wasiir Nuura ayaa madasha shirweynaha ka jeedisay khudbad dhinacyo badan taabanaysay, iyadoo faahfaahin ka bixisay xaaladda waxbarashada dalka iyo dadaallada dowladdu ugu jirto tayeynta iyo baahinta waxbarasho loo heli karo dhammaan ubadka Soomaaliyeed.

Waxay si gaar ah u xustay kumannaan macallin oo la qaatay sannadihii ugu dambeeyay, iyo kuwo kale oo dhowaan la qaadan doono, si wax looga qabto baahida waxbarashada. Waxa ay sidoo kale ka hadashay dib-u-habeynta lagu sameeyay maamulka tacliinta sare, oo ay ugu horreyso ansixinta sharciga tacliinta sare iyo dhismaha Guddiga Tacliinta Sare ee Qaranka.

[05/11, 13:55] Gpt: Ugu dambeyn, Wasiir Nuura ayaa bogaadisay iskaashiga ka dhexeeya Soomaaliya iyo UNESCO, iyadoo amaantay mabaadii’da hay’adda oo ku dhisan wada-shaqeyn, aqoon kororsi, iyo isqaddarin dowladeed.

Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (CXDS), Sarreeye Gaas Odawaa Yuusuf Raage, ayaa sheegay in muddadii u dhaxeysay 2022 illaa 2025 ay Dowladda Federaalka Soomaaliya bilowday howlgallo istaraatiiji ah oo loogu magac daray “Kaaha Waaberi” iyo “Ileys”, kuwaas oo si weyn u daciifiyay awoodda kooxda Khawaarijta.

Taliyaha ayaa xusay in howlgalladan lagu dilay boqolaal ka tirsan Khawaarijta, oo ay ku jireen horjoogayaal sare, ayna suurta gelisay in ciidamadu dib ula wareegaan deegaanno muhiim ah. Waxa uu tilmaamay in howlgalladaasi qeyb ka yihiin qorshaha dowladda ee lagu xoreynayo guud ahaan dalka, loogana cirib tirayo kooxaha nabad-diidka ah.

Sarreeye Gaas Odawaa ayaa sidoo kale hoosta ka xarriiqay in isbeddello lagu sameeyay qaab-dhismeedka ciidamada, si loo helo ciidan xirfad iyo qalab leh, kana jawaabi kara hanjabaadaha amni ee dalka ka jira.