Ururka 161-aad ee Kumaandooska Danab, Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, ayaa ku guuleystay inuu gacanta ku dhigo keyd miinooyin ah oo ay Khawaariijtu ku lahaayeen duleedka deegaanka Jabad Godane ee Gobolka Shabeellada Dhexe, halkaas oo dhawaan laga xoreeyay Khawaariijta nabad-diidka ah, kaddib howlgallo isdaba joog ah.

Howlgalkan oo qeyb ka ah howlgallada amniga ee horey u socday, kana dhashay xog sirdoon oo sugan, ayaa ciidanku ku ogaadeen goob si qarsoodi ah loogu keydinayay miinooyin iyo walxo qarxa, kuwaas oo Khawaariijtu u adeegsan jireen khatar gelinta amniga iyo dhibaateynta shacabka.

Ciidanka Ururka 161-aad ee Danab ayaa si buuxda u sugay amniga goobta, iyaga oo hubiyay khatar kasta oo ka imaan karta walxaha qarxa ee la helay, waxaana la bilaabay tallaabooyin lagu burburinayo keydka miinooyinka, si waafaqsan habraacyada amniga.

Muqdisho, Jannaayo, 28, 2026; Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa caawa soo xiray kulanka 27-aad ee Wasiirrada Maaliyadda Madasha Iskaashiga dalalka Geeska Afrika, kaasi oo markii ugu horreysay lagu qabtay magaalada Muqdisho ee Caasimadda Soomaaliya.

Madaxweynaha ayaa ku bogaadiyey Wasiirrada Maaliyadda iyo madaxda ka kala socotay dalalka xubnaha ka ah Madashan doorka ay ka qaadanayaan xoojinta iskaashiga dhaqaale, is-dhaafsiga waayo-aragnimada iyo horumarinta xasilloonida dhaqaale ee gobolka Geeska Afrika.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sidoo kale xusay in martigelinta shirkan heerkiisu sarreeyo ay muujinayso, soo kabashada Soomaaliya iyo kalsoonida sii kordheysa ee caalamku ku qabo dalkeenna, iyada oo Soomaaliya ay haatan hayso hoggaaminta Madashan, taas oo Madaxweynaha ku tilmaamay fursad muhiim ah oo lagu xoojinayo wada-shaqeynta gobolka, laguna hormarinayo danaha wadajirka ah ee dalalka xubnaha ka ah.

Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Masiibooyinka Qaranka (SoDMA), Mudane Maxamuud Macallin Cabdulle, ayaa xarunta SoDMA ee Muqdisho kulan kula yeeshay wafdi ka socday Hay’adda IRC Somalia.

Kulanka waxaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga ka-jawaabista masiibooyinka, gaar ahaan kordhinta diyaargarowga masiibooyinka, iyo dhismaha bulshooyin adkaysi u leh saameynta masiibooyinka.

Sidoo kale, labada dhinac ayaa ka wada hadlay isku-duwidda gargaarka bani’aadannimo iyo hirgelinta barnaamijyo waara oo lagu xoojinayo awooda bulshada Soomaaliyeed.

Ugu dambeyn, Guddoomiyaha SoDMA Mudane Maxamuud Macalin ayaa adkeeyay muhiimadda iskaashi joogto ah iyo wada-shaqeyn hufan, si loo xaqiijiyo ka-jawaabid degdeg ah oo lagu badbaadinayo nolosha iyo hantida shacabka.

Muqdisho, Arbaco, 28 Jannaayo 2026: — Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa xafiiskiisa ku qaabilay wafdi heer sare ah oo ka socday Midowga Yurub, kuwaas oo uu hoggaaminayay General Seán Clancy, Guddoomiyaha Golaha Ciidanka Xoogga ee Midowga Yurub (CEUMC).

Wafdiga waxaa sidoo kale ka mid ahaa Safiirka Midowga Yurub u qaabilsan Soomaaliya, Marwo Francesca Di Mauro, iyo Madaxa Qaybta Bariga Afrika ee Adeegga Arrimaha Dibadda Midowga Yurub (EEAS), Mudane Jonas Jonsson.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xoojinta wada-shaqeynta u dhexeysa Midowga Yurub iyo Dowladda Soomaaliya, gaar ahaan taageerada Midowga Yurub ee dhinacyada amniga, la-dagaallanka kooxaha Khawaarijta ah iyo xasillinta guud ee dalka.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa wafdiga la wadaagay dadaallada dowladda ee dib-u-xoraynta deegaannada ay ku sugan yihiin kooxaha Khawaarijta ah iyo xaqiijinta amniga.

Shirka 27-aad ee Wasiirrada Maaliyadda dalalka Geeska Afrika ayaa maanta si rasmi ah uga furmay magaalada Muqdisho, caasimadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Shirkan oo sanadkan ay martigelisay Soomaaliya, waxaa shir-guddoominaya Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya, Mudane Biixi Iimaan Cige, oo ah Guddoomiyaha Wasiirrada Maaliyadda Geeska Afrika ee sanadkan.

Shirka ayaa la filayaa in uu ka soo qeyb galo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, waxaana ka qeybgalaya Wasiirrada Maaliyadda dalalka Soomaaliya, Koonfurta Suudaan, Suudaan, Jabuuti, Itoobiya iyo Kenya.

Inta uu socdo shirkan oo maanta qabsoomaya, mas’uuliyiinta heer wasiir ee ka qeybgalaya, wakiillo ka socda Bangiga Adduunka, Bangiga Horumarinta Afrika, Midowga Yurub, Dowladda Ingiriiska, Ururka IGAD, iyo hay’adaha kale ee maaliyadda iyo dhaqaalaha ee heer gobol iyo caalami ah ayaa ka wada hadli doona xoojinta iskaashiga dhaqaale, gaar ahaan ka faa’iideysiga tamarta Geeska Afrika iyo horumarinta isdhexgalka dhaqaalaha.

Shirka ayaa la filayaa in gabagabadiisa laga soo saaro war-murtiyeed ku wajahan dardargelinta iskaashiga dhaqaale iyo ka faa’iideysiga fursadaha wadajirka ah ee tamarta iyo horumarinta dhaqaalaha dalalka Geeska Afrika.

Shirkan ayaa ah mid lixdii biloodba mar la qabto, iyadoo diiradda lagu saaro iskaashiga dhaqaale, wax-soo-saarka iyo horumarinta isku-xirka dalalka Geeska Afrika.

Wasiirka Wasaaradda Dekadaha iyo Gaadiidka Badda ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdulqaadir Maxamed Nuur, ayaa xafiiskiisa ku qaabilay wafdi ballaaran oo uu hoggaaminayo Wasiir ku-xigeenka Gaadiidka iyo Kaabayaasha Dhaqaalaha ee Jamhuuriyadda Turkiga, Mudane Durmuş Ünüvar, kuwaas oo soo gaaray magaalada Muqdisho 27-kii bishan.
Soo-dhaweyn kadib, labada dhinac ayaa yeeshay kulan ballaaran oo diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga u dhexeeya Soomaaliya iyo Turkiga, gaar ahaan dhinacyada la xiriira badda, iskaashiga dhaqaale, horumarinta kaabayaasha dekadaha, amniga, tamarta iyo adeegyada istiraatiijiga ah ee badda.

Wasiirka Dekadaha iyo Gaadiidka Badda, Mudane Cabdulqaadir Maxamed Nuur, ayaa adkeeyay muhiimadda ay leedahay joogteynta iyo ballaarinta xiriirka istiraatiijiga ah ee labada dal, isaga oo carrabka ku adkeeyay baahida loo qabo hirgelinta mashaariic wax ku ool ah oo dan u ah labada shacab ee Soomaaliya iyo Turkiga.

Dhankiisa, Wasiir ku-xigeenka Gaadiidka iyo Kaabayaasha Dhaqaalaha ee Turkiga, Mudane Durmuş Ünüvar, ayaa uga mahadceliyay Dowladda Soomaaliya soo-dhaweynta diirran, isagoo xusay muhiimadda horumarinta iskaashi qotodheer iyo dardar-gelinta heshiisyada horseedaya koboca dhaqaalaha iyo ganacsiga labada dal.

Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha ee Dowladda Federaalka Soomaaliya, Mudane Jamaal Maxamed Xasan, oo booqasho ku jooga dalka Qatar, ayaa kulan rasmi ah la yeeshay Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha ee Dowladda Qatar, Mudane Sheikh Faisal bin Thani bin Faisal Al Thani.

Intii uu kulanku socday, labada wasiir waxay dib u eegis ku sameeyeen heerka xiriirka ganacsi, maalgashi iyo warshadeed ee u dhexeeya labada dal, iyagoo isla gartay baahida loo qabo in la sii xoojiyo iskaashigaas, lana horumariyo fursadaha wadajirka ah.

Kulankan ayaa qeyb ka ahaa dadaallada ballaaran ee lagu xoojinayo iskaashiga dhaqaale iyo maalgashi ee u dhexeeya Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Dowladda Qatar.

Muqdisho, Soomaaliya 28 Janaayo 2026, Xildhibaannada labada aqal ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta kulan wadajir ah ku yeeshay xarunta Golaha Shacabka, kaas oo uu shir-guddoominayey Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka JFS, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe).

Kulanka waxaa sidoo kale goob joog ka ahaa Guddoomiye Ku-xigeenka Koowaad ee Golaha Aqalka Sare, Mudane Cali Shacbaan Ibraahim, iyo xubnaha kale ee guddoonnada labada aqal.

Kooramka kulanka oo ku furmay 180 xildhibaan oo ka tirsan Golaha Shacabka iyo 31 Senator oo ka tirsan Golaha Aqalka Sare, ayaa mudanayaasha labada aqal loo qeybiyey warbixinta soo jeedimaha wax-ka-beddelka Dastuurka, gaar ahaan cutubyada 5-aad ilaa 9-aad. Sidoo kale, xildhibaannada waxaa la siiyey warbixin faahfaahsan oo ku saabsan soo jeedimahaas, iyo soo jeedin kooban oo ku saabsan wax-ka-beddelka Qodobbada 49-aad, 50-aad iyo 54-aad ee cutubka 4-aad.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), ayaa ku wargeliyey xildhibaannada labada aqal in ay si taxaddar leh u akhriyaan soo jeedimaha iyo warbixinta la socota, si looga doodo kulamada soo socda.

Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada, Hiddaha iyo Tacliinta Sare ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Faarax Sheekh Cabdulqaadir, ayaa magaalada Nairobi, caasimadda dalka Kenya, uga qaybgalay wadahadal heer caalami ah oo diiradda lagu saarayay ilaalinta iyo joogteynta maalgelinta waxbarashada, iyada oo loo aqoonsanayo waxbarashadu inay tahay dan guud oo caalami ah.

Wadahadalkan ayaa xoogga lagu saaray muhiimadda ay leedahay in la ilaaliyo guulaha laga gaaray horumarinta waxbarashada, gaar ahaan dalalka nugul iyo kuwa ka soo kabanaya colaadaha, kuwaas oo ay Soomaaliya ka mid tahay. Waxaana si weyn looga dooday sida loo xaqiijin karo maalgelin la saadaalin karo, joogto ah, isla markaana muddo-dheer ah oo taageerta nidaamyada waxbarasho ee dalalkaas.

Kulanka ayaa sidoo kale si gaar ah loogu muujiyey doorka muhiimka ah ee ay Hay’adda Iskaashiga Caalamiga ee Waxbarashada (Global Partnership for Education – GPE) ka qaadato taageeridda dalalka dakhligoodu hooseeyo, iyada oo bixisa maalgelin waarta oo kor u qaadda tayada iyo helitaanka waxbarashada.

Intii uu kulanku socday, Wasiir Faarax Sheekh Cabdulqaadir ayaa la wadaagay ka qaybgalayaasha caqabadaha iyo fursadaha ka jira waxbarashada Soomaaliya, isaga oo carrabka ku adkeeyey baahida loo qabo in la xoojiyo taageerada caalamiga ah si loo xaqiijiyo mustaqbal waxbarasho oo loo siman yahay dhammaan carruurta Soomaaliyeed.

Ugu dambayn, Wasiirka Waxbarashada XFS ayaa si gaar ah ugu mahadceliyey Wasiirka Waxbarashada ee dalka Kenya oo martigeliyey wadahadalkan muhiimka ah, isagoo bogaadiyey doorka Kenya ay ku leedahay horumarinta iskaashiga waxbarasho ee gobolka iyo guud ahaan caalamka.

Horjooge Cabdiraxmaan Talxo Shuuke, oo ka tirsanaa maleeshiyaadka Khawaarijta, ayaa maanta isku dhiibay Ciidamada Daraawiishta Galmudug, gaar ahaan ururka Galayr ee ilaalada Madaxtooyada Galmudug, kuwaas oo maalmahan waday howlgallo ka dhan ah Khawaarijta.

Isdhiibidda horjoogahan ayaa ka dhacday aagga deegaannada Labadulle iyo Ceelahelay, halkaas oo ay ciidamada Daraawiishtu ka wadeen howlgallo amni oo lagu baacsanayo maleeshiyaadka Khawaarijta.

Horjooge Cabdiraxmaan ayaa sheegay inuu ahaa horjoogihii maleeshiyaadka ay Khawaarijtu ugu yeeraan Jabhadda ee gobolka Galgaduud, isla markaana uu ka yimid dhanka Ceelgaras, isagoo watay qori iyo boosh.

Sidoo kale, horjoogahan ayaa saraakiisha Ciidamada uu isku soo dhiibay u sheegay in maleeshiyaadka Khawaarijta ay haatan ku sugan yihiin xaalad kala firxad iyo jahawareer ah, kadib markii ay ku jabeen howlgallada ballaaran ee ay Ciidamada Qaranka Soomaaliyeed ka wadaan deegaanno badan oo dalka ka mid ah, kuwaas oo ay barbar socdaan duqeymo culus oo cirka iyo dhulka ah.