Wasaaradda Shaqada iyo Arrimaha Bulshada Soomaaliya ayaa si rasmi ah u shaacisay saacadaha shaqada inta lagu jiro bisha barakeysan ee Ramadan.

Wasaaraddu, iyadoo tixgelinaysa xurmada iyo fadliga bisha Ramadan, ayaa hambalyo u dirtay dhammaan shaqaalaha Soomaaliyeed iyo guud ahaan Ummadda Muslimiinta munaasabadda bilashada bisha barakeysan.

Sida ku cad ogeysiiska Wasaaradda, saacadaha shaqada ayaa wax-ka-beddel lagu sameeyay, waxaana loo dejiyay qaab ku habboon duruufaha bisha Ramadan.

Budapest, Hungary – Safiirka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya u fadhiya dalalka Jarmalka iyo Poland, Mudane Cabdicasiis Maxamuud Maxamed (Farabadan), ayaa si rasmi ah warqadihiisa aqoonsiga danjirenimo ugu gudbiyay Madaxweynaha dalka Hungary, Mudane Tamás Sulyok.

Munaasabadda lagu guddoomayay waraaqaha aqoonsiga oo ka dhacday xarunta madaxtooyada Hungary ee magaalada Budapest, ayaa ahayd mid muujinaysa xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed ee u dhexeeya Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo dalka Hungary.

Safiirka ayaa Madaxweynaha Hungary uga mahadceliyay soo dhoweynta diirran, isaga oo carrabka ku adkeeyay in Soomaaliya ay ka go’an tahay horumarinta iskaashiga labada dal, gaar ahaan dhinacyada ganacsiga, waxbarashada, amniga iyo horumarinta.

Dhankiisa, Madaxweyne Tamás Sulyok ayaa Safiirka u rajeeyay guul iyo in uu ka shaqeeyo xoojinta xiriirka iyo iskaashiga labada dowladood.

Muqdisho, Soomaaliya – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa hambalyo u diray shacabka Soomaaliyeed iyo dhammaan Ummadda Muslimiinta munaasabadda bilashada bisha barakeysan ee Ramadan. Madaxweynaha ayaa ugu baaqay bulshada Soomaaliyeed in ay is-garab istaagaan oo ay gurmad u fidiyaan dadka ay saameeyeen abaaraha ka jira dalka.

Madaxweynaha ayaa si gaar ah hambalyo iyo bogaadin ugu diray Ciidamada Qalabka Sida, kuwaas oo habeen iyo maalin, qorrax iyo dhaxanba u taagan difaaca nafta iyo maalka shacabka Soomaaliyeed. Waxa uu ku ammaanay dadaalka ay ku bixiyaan sugidda amniga, xoreynta iyo xasilinta dalka.

Sidoo kale, Madaxweynaha ayaa shacabka Soomaaliyeed ku booriyay in ay ka shaqeeyaan ilaalinta danta guud, isaga oo xusay in amnigu yahay tiirka koowaad ee horumarka, isla markaana loo baahan yahay in la xoojiyo midnimada iyo wadajirka bulshada.

Madaxweynaha dalka Turkiga, Recep Tayyip Erdoğan ayaa maanta oo Taalada ah booqasho rasmi ah ku imaanaya Magaalada Addis Ababa, ee caasimada dalka Ethiopia si Ankara ay sare u qaado xiriirka laba geesoodka ah ee kala dhaxeeya qaaradda Africa.

Inta booqashada uu ku joogo Addis Ababa, isaga iyo wafdigiisa waxa ay kulan la qaadanayaan ra’isul wasaaraha Ethiopia Abiy Axmed, waxana la filayaa in ay wada saxiixdaan heshiisyo ayna wada qabtaan shir jara’id kadib kulamada sida ay ku waramayso wakaalada wararka u faafisa Turkiga Anadulu.

Jara’id kale ee Turkiga, Daily Sabah ayaa shalay daabacay in Erdogan uu booqasho hal maalin ku tagayo Abu Dhabi, caasimada Isu-tagga Emerate-ka Carabta balse ma suura-gelin oo waa uu ka baaday balse waxa ay Daily Sabah ku sheegtay ujeedada booqasha in ay qayb ka tahay dadaalkiisa dib diblomasiyadeed ee xasiloonida gobalka iyo in Ankara ay sare u qaado xiriirka laba geesoodka ah ee kala dhaxeeya Khaliijka iyo Africa.

Waxa ay intaasi ku dartay in Madaxweyne Erdogan uu sidoo kale la soo qaadayo dhowrista Madax bananida, midnimada dhuleed iyo wadajirka Soomaaliya.

Erdogan ayaa horaantii bishan booqosha ku kale bixiyey dalalka Masar iyo Sacudi Carabiya.

Wasiirka Gaashaandhigga XFS, Mudane Axmed Macallin Fiqi, oo ay weheliyaan Wasiirka Arrimaha Gudaha, Mudane Cali Yuusuf Cali, iyo Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (CXDS), S/Guuto Ibraahim Maxamed Maxamuud, ayaa maanta gaaray deegaannada Sabiid iyo Caanoole ee Gobolka Shabeellaha Hoose, si dib-u-dejin loogu sameeyo qoysaskii ay kooxda Khawaarijta ka dumisay guryahoodii, kana barakicisay deegaannadan.

Ujeeddada socdaalka mas’uuliyiinta ayaa ahayd fulinta ballanqaadkii Dowladda ee xasilinta deegaannada laga xoreeyay Khawaarijta, isla markaana la dardargeliyo howlaha dib-u-soo-kabashada bulshada.

Dadka deegaanka ayaa lagu wareejiyay guryo cusub oo la dhisay kaddib xoreyntii deegaannadan.

Sidoo kale, waxaa la gaarsiiyay raashin iyo adeegyo gargaar oo loogu talagalay qoysaska danyarta ah ee ku nool deegaannadaas, si loo xoojiyo nolol-maalmeedka bulshada loona dardargeliyo dib-u-dhiska deegaannada xorta ah.

Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Saalax Axmed Jaamac, ayaa khudbad muhiim ah ka jeediyay Shirka Ganacsiga Afrika, oo ay ka qeyb galeen madax, ganacsato, iyo daneeyayaal heer gobol iyo heer caalami ah.

Ra’iisul Wasaare ku xigeenka ayaa khudbaddiisa ku soo bandhigay horumarka muuqda ee Soomaaliya ay ka sameysay dhinacyada dib-u-habeynta dhaqaalaha, xoojinta hay’adaha dowliga ah, iyo abuurista jawi ku habboon maalgashiga. isaga oo adkeeyay sida ay Dowladda Federaalka Soomaaliya uga go’an tahay dhiirrigalinta ganacsiga, soo jiidashada maalgashiga, iyo xoojinta iskaashiga dhaqaale ee Soomaaliya la leedahay dalalka Afrika iyo caalamka.

Mudane Saalax Axmed Jaamac, ayaa carrabka ku adkeeyay in Soomaaliya ay leedahay fursado ballaaran oo maalgashi, gaar ahaan dhinacyada Dekadaha, Beeraha, kalluumeysiga, waxa uunna ku booriyay maalgashadayaasha caalamiga ah inay ka faa’iideystaan fursadahaas.

Intii uu shirka socday, Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka, ayaa kulamo gaar-gaar ah la yeeshay madaxda iyo daneeyayaasha kala duwan, si loo xoojiyo iskaashiga dhaqaale loona dardargeliyo dadaallada lagu horumarinayo maalgashiga iyo ganacsiga Soomaaliya.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa wadahadal miro dhal ah oo khadka taleefanka ah la yeeshay Amiirka Dowladda Qatar, Mudane Sheekh Tamiim Bin Hamad Al-Thaani.

Madaxweynaha iyo Amiirka ayaa wadahadalkooda diiradda ku saaray xoojinta iyo horumarinta xiriirka istiraatiijiga ah ee ka dhexeeya Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Dowladda Qatar, iyadoo labada hoggaamiye ay isla qaateen muhiimadda ay leedahay in la sii adkeeyo iskaashiga iyo wadashaqeynta ka dhaxeeya labada dal

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga mahadceliyey Dowladda Qatar, go’aankii aan leex leexadka lahayn ee ay ku garab istaagtay madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isaga oo sidoo kale ku bogaadiyay taageerada joogtada ah ee ay dowladda Qatar u fidiso hay’adaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada horumarinta kaabeyaasha dhaqaalaha, gargaarka bani’aadannimo iyo dhismaha hay’adaha dowliga ah.

Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u heshiisiinta ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cali Yuusuf Cali (Xoosh), ayaa si rasmi ah u furay kulanka Guddiga Sare ee Mashruuca Dowlad-Kaab, isaga oo ka hadlay ahmiyadda mashruucan uu u leeyahay dowlad-dhiska dalka.

Wasiirka ayaa sheegay in Mashruuca Dowlad-Kaab uu yahay tiir muhiim u ah ajendaha dowlad-dhiska, gaar ahaan xoojinta dowladaha hoose. Wuxuu tilmaamay in tan iyo markii mashruuca la bilaabay la gaaray horumarro wax ku ool ah oo ay ka mid yihiin:

Dhammaystirka iyo hirgelinta siyaasado iyo habraacyo heer Federaal, Dowlad-Goboleed iyo degmo, sida Siyaasadda Qaran ee Maamul-Daadejinta, Xeerka Ururka Dowladaha Hoose, iyo istaraatiijiyadaha iyo habraacyada maaliyadda iyo adeeg-bixinta. Xoojinta nidaamyada maaliyadeed, iyadoo la hirgeliyay hannaan casri ah oo lagu maareeyo dakhliga iyo kharashaadka si loo helo isla-xisaabtan dhab ah.Kor u qaadidda awoodda shaqaalaha wasaaradaha, Maamulka Gobolka Banaadir iyo degmooyinka mashruucu taageero.

Horumarinta nidaamyada dijitaalka ah si loo fududeeyo adeeg-bixinta loona yareeyo dib-u-dhacyada iyo khaladaadka.

Degmooyinka uu mashruucu ka shaqeeyo oo dhammaantood ku daray qoondo lacageed oo dhan 3% kharashaadka mashruuca, taas oo muujinaysa lahaansho iyo ka-go’naansho.

Wasiir Cali Xoosh ayaa hadalkiisa ku soo gabagabeeyay in Mashruuca Dowlad-Kaab uusan ahayn oo keliya mashruuc horumarineed, balse uu yahay hannaan lagu dhisayo kalsoonida shacabka iyo dowladnimada dalka.

Wasiirka Amniga Gudaha ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Gen. Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag), oo uu wehliyo Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda, Mudane Mustafa Sheekh Cali Dhuxulow, ayaa gaaray magaalada Dar es Salaam ee dalka Tanzania, halkaas oo ay ku tageen booqasho rasmi ah oo qaadan doonta laba maalmood.

Wasiirka iyo wafdiga uu hoggaaminayo ayaa si diirran loogu soo dhaweeyay garoonka diyaaradaha ee Julius Nyerere International Airport, waxaana halkaas ku qaabilay Safiirka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya u fadhiya Tanzania, Danjire Ilyaas Cali Xasan.

Booqashadan rasmiga ah ayaa la filayaa inay xoojiso xiriirka iyo iskaashiga labada dal, gaar ahaan dhinacyada amniga, socdaalka, iyo horumarinta wada-shaqeynta hay’adaha dowladda ee Soomaaliya iyo Tanzania.

Magaalada Nairobi ayaa lagu qabtay munaasabad mahadnaq iyo soo dhaweyn isugu jirta oo loo sameeyay Danjire Elyaas Barre Shiil, kaddib markii uu dhawaan magacaabay Madaxweynaha William Ruto inuu noqdo Danjire Ku-xigeenka dalka Kenya u fadhiyi doona Soomaaliya.

Xafladda ayaa waxaa ka qeybgalay Wasiirka Caafimaadka ee Kenya, Aden Duale, iyo Danjire Jabril Ibrahim Cabdulle. Sidoo kale waxaa munaasabadda ka soo qeyb galay xubno ka tirsan Baarlamaanka, danjireyaal, senatarro, culumaa’udiin, odayaal, musharraxiin siyaasadeed iyo wakiillo ka kala socday qeybaha kala duwan ee bulshada.

Dadkii halkaas ka hadlay ayaa ku bogaadiyay Danjire Elyaas Barre Shiil kalsoonida loo muujiyay, iyagoo u rajeeyay guul iyo horumar shaqadiisa cusub, gaar ahaan xoojinta xiriirka iyo iskaashiga u dhexeeya dalalka Kenya iyo Soomaaliya.