Taliyaha Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed Sarreeye guuto Sulub Ahmed Firin oo la hadlay qaar kamid ah ciidanka iyo ururada bulshada oo loo qabtay tababar aqoon kororsi ah, ayaa sheegay in ciidanka ay yihiin kuwo u adeega bulshada,isla markaana qeyb ka kuwa ku howlan danaha guud ee dalka.

“Ciidanka waa qeyb ka ah bulshada,sidaa aawadeed,dadku waa in ay noqdaan qeyb kamid ah xalka kuwa sugaya amniga dalka”ayuu yiri Mudane Suluib.

Taluyaha Ciidanka Boliiska ayaa kula dardaarmay ciidanka iyo bulshada in ay isku xirmaan oo ay ka wada shaqeeyaan horumarka dalka iyo soo celinta amniga.

Kulanka taliyaha ayaa ahaa mid la xiriiray dhiirigalinta qaar kamid ah ciidanka boliiska iyo ururo bulsho oo loo tababarayo habka ugu wanaagsan ee loo heli karo xiriir wada shaqeyneyd oo dhexmara dhinacyadaasi.

1- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo magaalada Muqdisho ka daah-furay Shirwrynaha 2-aad ee Culimada Diinta Islaamka ee Soomaaliyeed, xusayna mudnaanta ay dowladdu siinayso talada iyo tilmaamaha culumada ee dowlad-dhiska Soomaaliyeed.

2- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo Khadka telefonka kula hadley Madaxweynaha Jamhuuriyadda Turkiga Recep Tayip Erdogan, iyagoo ka wadahadley xoojinta iskaashiga istaraatiijiga ah ee u dhexeeya labada dal, gaar ahaan dhinacyada tamarta iyo difaaca.

3- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa booqasho dhiirigelin iyo bogaadin ah ugu tagay Ciidamada Xoogga Dalka iyo Daraawiishta Jubbaland ee gobolka Jubbada Hoose, kuwaas oo kaalin muhiim ah ka qaatey dagaalka ka socda gobolka ee lagu ciribtirayo Khawaarijta.

4- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre oo uu weheliyo Madaxweynaha Dowlad goboleedka Jubbaland, Mudane Axmed Maxamed Islaam, ayaa booqday Ciidamada Qalabka Sida gaar ahaan Guutada Birjeex ee ka tirsan Ciidanka Daraawiishta Jubbaland oo dhowaan jab xooggan u geystay Khawaarijta Al Shabab.

5- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre oo soo xiray Shirweynaha 2aad ee culumada Soomaaliyeed, kaas oo looga hadlayey midnimada culumada, ayaa ku boorriyey in ay xoojiyaan wadajirka dhexdooda ah, kana gudbaan wax walba oo keenaya kala qeybsanaan.

6- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa magacaabey xubno cusub oo ka mid noqonaya Golaha Wasiirrada Soomaaliya.

7- Ra’iisul Wasaare Ku-Xigeenka Soomaaliya, Mudane Saalax Axmed Jaamac ayaa guddoomiyay shirka isku dubarridka barnaamijka xasilinta oo looga arinsanayey horumarka laga sameeyay barnaamijka xasilinta ee degaannada laga xoreeyay Khawaarijta.

8- Ra’iisul Wasaare Ku-Xigeenka Soomaaliya Mudane Saalax Axmed Jaamac oo guddoomiyey shir looga hadlayey Hannaanka Qorista Qorshaha Isbeddelka Qaran iyo muhiimmadda uu u leeyahay horumarka dalka.

9- Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ka tacsiyaysey geerida Hoggaamiyihii Dhaqdhaqaaqa Falastiin ee Xamaas Marxuum Ismaaciil Haniyaha oo lagu dilay magaalada Tehran ee dalka Iiraan.

10- Shirweynihii Culumada Diinta Islaamka ee Soomaaliya oo lagu soo gabagabeeyay Muqdisho ayaa waxaa laga soo saarey war murtiyeed dhowr qodob ka kooban oo uu ka mid yahay in la dedejiyo dhameystirka dhismaha Golaha Culumada Soomaaliyeed.

11- Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed S/Gaas Ibraahim Sheekh Muxudiin ayaa sheegay in la joogteyn doono daryeelka carruurta agoonta ah ee ay ka tageen askarta ku dhimatey dagaalka dalka looga xorreynayo Khawaarijta.

12- Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u Heshiisinta Mudane Cali Yusuf Cali Xoosh ayaa hortagay Golaha Aqalka Sare ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, isaga oo ka warbixiyey waxqabadka, qorshaha iyo ballanqaadyada Wasaaradda, Guddiyada iyo Hey’adaheeda.

13- Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga, Mudane Danjire Axmed Macallin Fiqi Axmed, ayaa sheegay in dib u habeyn lagu sameynaayo siyaasadaha iyo hab-raacyada shaqo ee Wasaaradda, si loo gaaro qaab-dhismeed horseedaya isbeddel lagu horumariyo shaqada.

14- Wasiirka Kalluumeysiga iyo Dhaqaalaha Buluugga ah ee Soomaaliya Mudane Axmed Xasan Aadan ayaa magaalada Riyaad kulan kula yeeshay dhiggiisa dalka Sacuudiga Mudane Cabdulraxmaan Al-Fadley, iyaga oo kulankooda diiradda ku saaray maalgashiga Dhaqaalaha Buluugga ah ee Soomaaliya.

15- Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta ee Soomaaliya Mudane Cali Yuusuf Cali ayaa sheegay in Dowladda Soomaaliya ay muhimad gaar ah siineyso hawlaha xasllinta ee laga fulinaayo deegaanadda laga xoreeyey Khawaarijta.

16- Cabbaas Shiikhdoon oo ah Madaxii Maaliyadda Khawaarijta u qaabilsanaa Gobolka Mudug ayaa isku soo dhiibay Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ee ka howlgala degmada Hobyo ee Dowlad Goboleedka Galmudug.

17- Barlamaanka Dalka Turkiga ayaa ansixiyeey soo jeedinta Madaxweyne Recep Tayyip Erdogan ee ahayd in Ciidamadda Badda ee Turkiga loo diro Xeebaha soomaaliya si’ ay uga qeyb noqdaan dadaalada lagu sugayo badda Soomaaliya.

18- Dowladda Federaalka ee Soomaaliya ayaa soo dhoweysay tallaabada Baarlamanka Turkiga uu ku ansixiyay go’aan ay Dowladda Turkiga Soomaaliya ugu soo dirayaan Ciidamada Badda ee ka hawlgeli doona Xeebaha Soomaaliya.

19- Wasaaradda Caafimaadka ee Soomaaliya ayaa magaalada Muqdisho ku qabatay munaasabadda Xuska todobaadka Naas Nuujinta Aduunka.

20- Madaxweynaha Dowlad Goboleedka HirShabeelle Mudane Cali Cabdullaahi Xuseen ayaa kormeer uu ugu kuurgelayo xaaladaha amniga iyo nolosha ku maraya degaanno ka tirsan gobollada Hirshabeelle.

21- Taliyaha Ciidanka Asluubta Soomaaliyeed S/Guuto Mahad Cabdiraxmaan Aadan ayaa bixiyey amar lagu adkaynayo amniga Xabsiga Dhaxe ee Muqdisho.

22- Maxkamadda Gobolka Banaadir ayaa xabsi ku xukuntey Cabdinuur Aadan Ibraahim oo ahaa agaasime ka tirsan Wasaaradda Maaliyadda Maamulka Koonfur Galbeed oo lagu helay dembi ah lacag dhaqid.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo casho sharaf ku maamuusay Culumaa’udiinka ka qayb galay Shirweynaha Labaad ee Culumaa’udiinka Soomaaliyeed, ayaa soo dhoweeyay War-murtiyeedka ka soo baxay Shirweynaha culumaa’udiinka, isaga oo kula dardaarmay in ay xoojiyaan midnimada dhexdooda ah, si loo helo midnimo Soomaaliyeed oo waarta.

Madaxweynaha ayaa uga mahad celiyay Culumaa’udiinka sida midnimada leh ee ay dowladda ugu garab istaageen ilaalinta Diinta, Dhaqanka suuban iyo Nolosha muwaadiniinta Soomaaliyeed, waxa uuna ku booriyay in ay adkeeyaan doorkooda ku aaddan jiheynta ummadda, adkaynta dowladnimada, horumarinta dalka iyo wacyi galinta bulshada.

“Culumaa’udiinka Soomaaliyeed waa hoggaamiyaasha Ummadda waxaana la idinka sugayaa in aad dadka u jiheysaan dariiqa nabadda, amniga iyo dowladnimada. Nabad, midnimo iyo horumar ay dadka Soomaaliyeed gaaraan waxa ay ku xiranyihiin in la helo Culumaa’udiin Soomaaliyeed oo mid ah”.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa Culumaa’udiinka ku adkeeyay xoojinta dadaalkooda ku qotoma la dagaallanka Khawaarijta, ka hor tagga afkaaraha qaldan ee ay faafiyaan iyo isku soo dhoweynta bulshada Soomaaliyeed ee ku kala irdhowday colaadaha sokeeye.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, oo soo xiray Shirweynaha labaad ee culimada Soomaaliyeed oo looga hadlayey midnimada culimada, ayaa ku boorriyey in ay xoojiyaan wadajirka dhexdooda ah, kana gudbaan wax walba oo keenaya kala qeybsanaan.

Ra’iisul Wasaaraha, ayaa kula dardaarmay culimada Soomaaliyeed in ay adkeeyaan doorkooda ku aaddan dib-u-dhiska iyo horumarinta dalka, dadkana ay ku hoggaamiyaan dagaalka lagu ciribtirayo kooxaha Khawaarijta.

“Khataraha ugu waaweyn ee ina horyaalla waxaa ugu horreeya Khawaarijta, waxa ay khatar ku yihiin caqiiqada, dhaqaalaha, bulshada, wax-soo-saarka iyo jiritaanka ummaddan, argagixisadu waxa ay hoggaamiyaan jahliga, diin xumada iyo dhaqan xumada, meeshii ay ku raaggaanna waxaad ku arkaysaa ummad burburtay oo dhaqan iyo hoggaamin lahayn”.

Mudane Xamsa waxa uu ku adkeeyay culimada in ay xoojiyaan dadaalkooda ku qotoma la dagaallanka qabyaaladda iyo wax walba oo halis ku ah jiritaanka ummadda Soomaaliyeed ee muslimiinta ah.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre oo uga mahadceliyey Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta qaban-qaabada shirka sanadkii labaad, ayaa waxa uu ka tacsiyeeyay culimadii waaweynaa ee ka baxay Islaamka, kuwaas oo ay kamid ahaayeen Sheekh Cusmaan Xiddig iyo hoggaamiyihii Xamaas Sheekh Ismaaciil Haniya.

Wasiirka Isgaarsiinta iyo Teknoolojiyada ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Aadan Macalin Cali (𝗦𝗼𝗼𝗺𝗮𝗮𝗹𝗶) iyo wefdi uu hoggaaminaayo oo safar shaqo u joogo Magaalada Beijing ee Caasimadda Wadanka Shiinaha ayaa booqday Xarunta Maamulka Xogta ee Dowladda Shiinaha, waxaana halkaas ku soo dhaweeyey Mas’uuliyiinta Xarunta oo Wasiirka warbixin ka siiyey adeegyada ay bixiso iyo kaalinta ay ugu jirto Dowladda Shiinaha.

Xaruntan oo ah tan ugu weyn Shiinaha ayaa waxa ay ka shaqeesaa Xogta Dawladda Shiinaha, la socota kaabayaasha dhaqaalaha ee dawladda, fulinta barnaamijka Qaranka ee elektaroonigga ah, Adeegyada Dhijitaalka, iyo Isku xirka Shabakaddaha guud ahaan Wadankaas.

Wasiirka Isgaarsiinta iyo Teknoolojiyada Soomaaliya mudane Maxamed Soomaali ayaa sheegay in booqashadaan ay ka faa’iideesan doonaan si gaar ah adeegyada dawladda ee dhigitaalka, waxaana meel fiican Wasaaradda u maraayo Geedi socodka fulinta Dowladnimada Danabeeysan iyo Siyaasadda Dhijitaalka loo dhan yahay.

“Xaruntaan wax badan ayaa ka kororsanay, waxaa Sharaf ii ah in Adeegga Dhijitaalka ee danabeesan ay muhiim u tahay fududeenta shaqo maalmeedka loo qabto Bulshada”. Ayuu yiri Wasiir Maxamed Soomaali.

Ugu danbeyn Wasiirka ayaa warbixin guud ka siiyey Mas’uuliyiinta Xaruntaan Halka ay Dowladda Soomaaliya ka mareyso Barnaamijyada Dhijitaalka iyo Adeegga e-government, waxa uuna ugu Mahadceliyay sida maqaamka leh ee loo soo dhaweeyey.

Dowladda Soomaaliya ayaa ku guuleestay in ay yeelato Sharciga Dhowrista Xogta Qaranka iyo dhismaheeda oo ay ka howlgalaan Shaqaalo u diyaarsan Ilaalinta Xogta Qaranka.

Safiirka Soomaaliya ee dalka Serbia Danjire Maxamed Cabdullaahi Axmed, ayaa maanta waxa uu kulan shaqo la yeeshay Agaasimaha Guud ee Waaxda Afrika iyo Bariga Dhexe ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda Jamhuuriyadda Serbia Danjire Djura Likar.

Safiirka iyo Agaasimaha ayaa wada-hadalkooda waxaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga labada dal ee Soomaaliya iyo Serbia.

Kulannkan oo ahaa wada-hadal shaqo oo laba-geesood ah ayaa ku saabsanaa booqashooyin loo diyaarinayo qaar ka mid ah Madaxda Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya oo dhawaan tegi doona magaalada Belgrade ee dalka Serbia iyo arimo ku saabsan danaha ay wadaagaan labada Dowladood.

Wasiir Dowlaha Wasaaradda Caafimaadka iyo daryeelka bulshada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Dr. Maryama Mohamed Hussein, ayaa furtay munaasabadda xuska todobaadka Naas-nuujinta Adduunka oo maanta oo kale laga xuso Caalamka.

Munaasabadda ayaa waxaa ka qeyb galay Wasiiru dowlaha Wasaardda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul insaanka, Xildhibaano, Agaasime waaxeedyada Wasaaradda Caafimaadka, xubno sare oo ka socday Hey’addaha Caalamiga ah ee ka shaqeeya arrimaha Caafimaadka, Culamaa,udiin, Dhaqaatiir, bahda Caafimaadka, iyo marti sharaf kale.

Xuskan todobaadka, ayaa ujeedadeedu tahay in hooyooyinka lagu dhiirigelliyo iyo in ay nuujiyaan caruurtooda dhawaan dhashay si kor loogu qaado difaacooda jirka, naaska hooyada waxa Kujira nafaqo dhameystiran oo ilmuhu ubaahanyahay ilaa uu ka gaarayo 6 da bilood ee ugu horeysa naaska hooyada waxa uu sidoo kale kordhiyaa Garadka caruurta kaas oo ka dhiga ilmaha mid Maskax iyo jir ahaanna u fiyoow, Wuxuu kaloo ka hortaga xanuunada caabuqa ee ku dhaca Neef mareenka Cunaha iyo Dhagaha.

Dr. Maryama Wasiir Dowlaha Wasaaradda ayaa xoojisay muhiimada ololahaan iyadoona sheegtay in kaliya seddaxdii caruur ee Soomaaliyeed midkood uu helo naas-nuujin lixda-da bilood ee ugu horeesa noloshooda waxayna dib-u-dhac wayn ku tahay noloshooda hadana lagaaray waqtigii isbeddelku imaan lahaa.

Ugu danbayn Wasiir Dowlaha Wasaaradda Caafimaadka iyo daryeelka bulshada Dr. Maryama Mohamed Hussein ayaa tiri hooyo cunugaagu uma baahna waxa aan ahayn naaskaaga oo baraxtiran lixda bilood ee ugu horeysa noloshiisa waana mid uu ilaahay ugu tala galay oo wuu ku filanyahay ee aan u hiilino ilmahayna.

Halku dhigga Sanadkan ee ay qaadatey Wasaaradda Caafimaadka iyo daryeelka bulshada XFS ayaa ah “TAAGEER KOR U QAADIDDA NAAS-NUUJINTA, SI ILMA WALBA OO SOOMAALIYEED UU U HELO NAS NUUJIN KU FILAN”.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe (Madoobe) oo ay wehliso Guddoomiye Kuxigeenka Koowaad ee Golaha Shacabka Sacdiya Yaasiin Xaaji Samatar ayaa shir guddoomiyay kulanka lixaad ee Guddiga Joogtada ah oo ka dhacay xarunta guddoonka iyo guddiyada ee Villa Hargeysa.

Ugu horeyn Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka dalka Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), ayaa xubnaha guddiga faahfaahin ka siiyay shaqadii uu Goluhu qabtay todobaadkii lasoo dhaafay oo ay ka mid ahayd doodii la xiriirtay hubka sharci darada ah, dagaal beeleedyada iyo dhowrista xasaanadda xildhibaanadda iyo ansixintii Hindise Sharciyeedka Ilaalinta Xuquuqda Naafada Qaranka Soomaaliyeed oo ay shalay xildhibaanadda ansixiyeen.

Dhinaca kale guddiga ayaa warbixin ka dhageystay guddiyada Horumarinta Adeegga Bulshada iyo Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ee Golaha shacabka, waxaana ay ka warbixiyeen kulamo su’aalo weydiin iyo isla xisaabtan ah oo ay la qaateen wasaaradaha Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah iyo sidoo kale Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada.

Sidoo kale xubnaha Guddiga Joogtada ah ayaa isla falanqeeyay ajendayaasha kulamada guud ee Golaha todobaadka soo socda kuwooda horutabinta leh, waxaana Guddoomiyaha Golaha shacabka oo kulanka soo xiray uu bogaadiyay howsha adag ee xildhibaanadda Baarlamaanka 11-aad u hayaan dadka iyo dalka Soomaaliyeed.

Golaha Wasiirrada Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya oo maanta yeeshay kulankoodii caadiga ahaa, ayaa lagu ansixiyey wax ka beddelka Sharciga Maareynta Qandaraasyada iyo Heshiis Is-afgarad oo ku saabsan Iskaashiga Arrimaha la-dagaallanka Musuq-maasuqa ee u dhexeeya hey’adaha kor-joogteynta Soomaaliya iyo Sucuudi Carabiya.

Shirka Golaha oo uu guddoominayey Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa sidoo kale lagu ansixiyey Istaraatiijiyadda Qaran ee 2024-2027 ee ka hortagga iyo la-dagaallanka fikirka xagjirka ah ee rabashadaha wata oo ay Golaha u soo gudbisay Xarunta Qaran ee Tubsan.

Golaha Wasiirrada ayaa dhinaca kale ka dhageystay Wasaaradaha Amniga Gudaha iyo Gaashaandhigga Warbixinno ku saabsan amniga guud ee dalka, gaar ahaan xasillinta iyo guulaha laga gaaray xoreynta goobaha ay ku dhuumaaleysanayaan Khawaarijta.

Sheekh Maxamuud Sheekh Cabdulbaari oo ka mid ah Culimada Soomaaliyeed ee ka qeyb galay shirweynaha Culimada Soomaaliyeed oo maalintii afaraad galay ayaa ugu baaqay culumaa’udiinka inay Shirka ka baxaan iyaga oo niyadooda Saafi ah.

“Dhammaanteen waxaan nahay dad walaalo ah Islaamka ayaa nagu filan waa inaan ka fogaannaa wixii nakala geynayo sida xanaaqa iyo xaasidnimada, waana tii ay ku halaageen ummadihii naga horreeyay.”

Waxaa maanta lagu wadaa in la soo gebagebeeyo shirka Culumada Soomaaliyeed, kaasi oo looga hadlay arrimo ku saabsan midnimada iyo walaalnimada ummadda Soomaaliyeed, iyo khatarta ay leedahay fikirka Shiicada.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo isniintii daah-furay Shirwrynaha ayaa sheegay in qabashada shirkan ay tusaale u tahay mudnaanta ay dowladdu siinayso doorka culimada.

Dowladda Federaalka Soomaaliya waxa ay cambaareynaysaa dilka maamulka Israa’iil uu u geystay hogaamiyihii xafiiska siyaasadda ee Xamaas Ismaaciil Haniya, allaha u naxariistee, kaas oo ka dhacay magaalada Tehran ee dalka Iiraan, falkaas oo ka soo horjeeda sharciga caalamiga ah ee bani’aadamnimada.

“Soomaaliya waxay ka digaysaa kororka rabshadaha oo keeni kara xadgudubyo dheeraad ah oo ka dhan ah dadka rayidka ah, taasoo ka dhalin karta isku dhac ballaaran oo hubeysan bariga dhexe” ayaa lagu yiri war-saxaafadeedka

Soomaaliya waxay cambaareynaysaa dilalka siyaasadeed iyo rabshadaha nooc kasta ah, iyadoo aan loo eegin sababaha ka dambeeya.

Waxaan ku adkeysaneynaa baahida loo qabo in bulshada caalamku qaaddo mas’uuliyadooda oo ay qaadaan tallaabooyin deg-deg ah si loo joojiyo weerarka Israa’iil ee Gaza iyo xadgudubyada ay ku hayso sharciga caalamiga ah iyo go’aannada Qaramada Midoobay.

Soomaaliya waxay u tacsiyeynaysaa dowladda Falastiin ee walaalaha ah, shacabka Falastiin, iyo qoyskii Dr. Haniya iyo asxaabtiisii, allaha u naxariistee.