Ururka 294 aad guutada 29 aad daljir qeybta 27 aad ee ciidanka xoogga dalka ee ku sugan magalada Beladweyn ayaa iyagoo kashanaya maamulka gobalka Hiiraan waxa ay shacbaka ku garab siinayaan siidii looga hortagi la,haa fatahaad uu wabiga Shabelle ka geeysto magaalada Baladweyn.

Askar iyo saraakiil intuba waxa ay si iskumid ah ugu qeeyb qaadanayaan kahortagida fatahaada wabiga waxana ay caratuur dhigayaan goobaha laga cabsi qabo inuu karkaarada jabsado wabiga shabelle.

Taliye xigeenka Ururka 294 aad guutada daljir ee qeybta 27 aad ee ciidanka XDS

Laba xidiglle muuse maxamed cadow (shaarib) ayaa hoggaaminayo askarta iyo saraakiisha shacabkooda ka caawinayo in laga hortago fatahaada wabiga Shabeele.

Wasiirka Arrimaha Dibadda, Danjire Axmed Macallim Fiqi, ayaa shalay si rasmi ah dib ugu furay Xarunta Kaydka Wasaaradda Arrimaha Dibadda oo xirneed in ka badan 30 sano kaddib dagaalkii sokeeye. Talaabadan muhiimka ah waxay caddeyneysaa sida Wasaaraddu uga go’an tahay ilaalinta dhaxalka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo horumarinta nidaamyada casriga ah ee maamulka xogaha taariikhiga ah.

Kusimaha Xoghayaha Joogtada ah, ahna Agaasimaha Waaxda Asia iyo Australia, Saciid Jaamac Mire, ayaa uga mahadceliyay Wasiirka hoggaaminta uu ku soo nooleeyay kaydkan casriga ah, kaas oo hadda loogu talagalay in si ammaan ah loogu kaydiyo dukumentiyada muhiimka ah ee dowladeed. Danjire Dr. Maxamed Ibraahim Cawaale (Charles), Agaasimaha Waaxda Xasuus-dhowrka, ayaa xusay in xaruntan ay tahay tiir muhiim ah oo lagu ilaalinayo taariikhda Soomaaliya loona adeegsan karo cilmi-baaris iyo horumarinta diblomaasiyadda.

Dib-u-furitaanka Xarunta Kaydka Wasaaradda waa tallaabo muhiim ah oo lagu casriyeynayo howlaha arrimaha dibadda, iyadoo xoogga la saarayo ilaalinta xogaha taariikhiga ah iyo abuurista jawi ku saleysan cilmi-baaris iyo xog-ogaalnimo. Hindisahan wuxuu ka tarjumayaa aragtida Wasaaradda ee ku saleysan horumarinta diblomaasiyadda iyo ilaalinta dhaxalka qaranka si loo gaaro mustaqbal waara.

-Safiirka Midowga Afrika u fadhiya Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdullahi Warfaa oo la hadlay Warbaahinta Qaranka ayaa faah-faahin ka bixiyay doonyo siday in kabadan 70 qof oo muhaajiriin Soomaali oo ku qalibmay wadanka Madakaskar.

Mudane Cabdullaahi Xaaji Warfaa ayaa sheegay in doomahan oo ahaa labo ay saarnayeen dad gaarayo 70-qof, waxaa ku dhintay in kabadan 28 Soomaali ah, halka 48 ay ku dhaawacmeyn,Kuwaas oo ay soo bad-baadiyeen kaluumeysato u dhashay wadanka Madakaskar.

Safiir Warfaa ayaa intaas hadalkiisa ku daray in safaardda ay waddo qorsha ah in dadkaa inta bad baaday sidii dalka loogu soo celin lahaa,isagoo sheegay in si dhaw loola socon doono dadka qaba dhaawacayda ee hadda gacanta ku heyso dowladda Madakaskar

Ugu dambeynta Safiirka ayaa waxa uu tacsi u diray dhammaan eheladii ay ka geeriyoodeen dadkaasi soomaaliyeed, isagoona sheegay in safaaradda waddo dadaalo lagu ogaanayo halka laga soo kaxeeyay dadkan iyo goobta ay u socdeen.

Wasiirka Arrimaha Dibedda, Danjire Axmed Macallim Fiqi, ayaa si rasmi ah u saxiixay heshiiska ay Soomaaliya ku biireyso Qaramada Midoobay ee ka dhanka ah Dambiyada Abaabulan ee Caalamiga ah (UNTOC) iyo heshiisyadiisa kale.

Talaabadan taariikhiga ah waxay xoojineysaa dadaalka Soomaaliya ee la dagaallanka dambiyada abaabulan ee caalamiga ah iyo kobcinta iskaashiga caalamiga ah si loo adkeeyo ammaanka caalamiga ah.

Munaasabadda saxiixa waxaa goobjoog ka ahaa Wasiirka Caddaaladda iyo Dastuurka Xasan Macallin , iyo Guddoomiyaha Maxkamadda Sare ee Soomaaliya, Mudane Baashi Yuusuf Axmed, Xeer ilaaliyaha Qaranka, taliye ku-xigeenka ciidanka Booliska Soomaaliyeed iyo sidoo kale mas’uuliyiin kale oo ka tirsan dowladda.

Talaabadan muhiimka ah waxay muujineysa horumarka weyn oo ee laga gaaray dadaalka Soomaaliya ee ku aaddan u hoggaansanaanta heerarka caalamiga ah iyo ka qaybqaadashada nabadda iyo xasilloonida adduunka.

Wasaaradda Arrimaha Dibedda waxay sii wadaysaa dadaalka lagu xoojinayo doorka Soomaaliya ee maamulka caalamiga ah iyo kobcinta iskaashiga xooggan ee ay la leedahay beesha caalamka.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si xooggan u cambaareysay weerarkii saakay ka dhacay Hotelka Agan ee magaalada Kismayo ee ay geysteen ciidamo ka amar qaata maamulka Jubbaland.

Wasiirka Amniga Qaranka ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil Fartaag oo goor-dhow shir jaraa’id ku qabtay Muqdisho ayaa falkaasi ku tilmaamey mid la doonayo in lagu huriyo dagaal sokeeye oo dhex mara shacabka walaalaha ah ee deegaanada Jubaland.

Wasiirka Amniga Xukuummadda Federaalka Soomaaliya ayaa uga tacsiyeeyey dadkii ku geeriyooday Weerarka uu geystay Madaxweynaha Wakhtigiisa dhamaaday ee Axmed Madoobe,wasiirka ayaa sidoo kale Weerarkan ku tilmaamay mid Argagixiso” marka koowaad waxaan u tacsiyeynayaa dadkii ku naf waayay falkii Argagixisada ahaa ee uu saaka Weerarka ku qaaday Madaxweynaha wakhtigiisa dhamaaday Axmed Madoobe dadkii deganaa Hotel Agan ee magaalada Kismaanyo,weerarkaas wuxuu ahaa mid arxan darro ah” ayuu yiri Wasiirka Amniga.

-Mudanayaasha labada aqal ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa yeeshay kulankooda 10-aad ee wadajirka ah waxaana shir Guddoomiyay Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Dalka Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) oo ay wehliyaan Guddoomiyaha Golaha Aqalka Sare Mudane Cabdi Xaashi Cabdullaahi iyo kuxigeennada labada aqal.

Ajendaha kulanka ayaa waxa uu ahaa akhrinta saddexaad iyo u codeynta Hindisaha sharciyeedka Xeerka Doorashooyinka Qaranka ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Guddoomiyaha Guddiga Kumeel gaarka ah ee labada aqal ee Baarlamaanka dalka ugu xilsaaran diyaarinta xeerarka doorashooyinka, ururrada iyo xisbiyadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo sharciga dhismaha Guddiga Doorashooyinka iyo Soohdimaha Xildhibaan Mahdi Maxamed Guuleed ayaa Xildhibaanadda la wadaagay warbixinta akhrinta sedaxaad Hindisaha Xeerka Doorashooyinka Qaranka ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Intaasi kadib Xildhibaanadda labada aqal ee Baarlamaanka Dalka oo cod u qaaday xeerkan ayaa waxaa ogolaatay 169 Xildhibaan, labo Xildhibaan ayaa diiday, waxaana ka aamusay hal Xildhibaan, sida uu sheegay Guddoomiye Sheekh Aadan Madoobe oo natiijada codeynta ku dhowaaqay.

Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-heshiisiinta XFS Xildhibaan Cali Yuusuf Cali-Xoosh ayaa labada aqal ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya uga mahadceliyey ansixinta Hindisaha Xeerka Doorashooyinka Qaranka, kaas oo muhiim u ah doorashooyinka Qaranka.

Xildhibaanadda labada aqal ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya aya dhawaanahan waday ka doodista Xeerarka doorashooyinka Qaranka iyo xisbiyadda Jamhuuriyadda, taas oo muhiim u ah in dalka ay ka dhacdco doorsho qof iyo cod ah.

Webiga Shabeelle ayaa sameeyey fatahaad deegaano ka tirsan gobolka Hiiraan,webiga ayaa ku fatahay dhul beereed balaadhan waxa sidoo kale biyuhu galeen qaybo ka mid ah guryaba shacabka deganaayeen.

Deegaanada Qooqane,Deefow iyo Lafoole ayaa ka mid ah deegaanada sida weyn fatahaadu u saamaysay.

Nuur Maxamed Cabdi oo ka mid ah Beeralayda deegaanka Qooqane ayaa Warbaahinta Qaranka uga waramay khasaaraha sida Biyuhu waxyeelo u gaadhsiiyeen beeralayda” Biyuhu waxay galeen Beero badan wax ay u reebteen na ma lahan oo dallagii way tirtireen,tuulada lafoole Biyaha way go’adoomiyeen oo cid u gasha ma lahan” ayuu yiri Nuur oo ka mid ah Beeralayda Deegaanka Qooqane.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa ka qeyb qaatay kulan tacsiyeed oo loogu duceynayay Madaxweynihii hore ee Somaliland, Marxuum Axmed Maxamed Maxamuud (Siilaanyo), kaasoo ka dhacay magaalada Muqdisho.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ka hadlay shaqsiyadda marxuumka, isaga oo ku tilmaamay qof dulqaad badan, kaalin weynna ka qaatay horumarka iyo wadajirka dadka Soomaaliyeed, isagoo xusay in dhaqanka iyo hogaaminta marxuumka ay mudan yihiin in lagu daydo.

Madaxweynaha ayaa tacsi u diray qoyska marxuumka, dadka reer Somaliland, iyo dhammaan ummadda Soomaaliyeed, wuxuuna tilmaamay in dadka Soomaaliyeed dal iyo dibad ay tacsi u dhigeen, una duceeyeen madaxweyne Siilaanyo.

Madaxweynaha wuxuu intaas ku daray: “Qofka wanaagiisa waxaa la eegaa marka uu dhinto iyo inta qof ee janaasadiisa soo raacdo, oo u tacsiyadeysa,”.

Sidoo kale, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ammaanay doorashooyinka ka dhacay Somaliland, isaga oo sheegay inay muujinayaan biseyl siyaasadeed, isla markaana rajeynaya in doorashooyin la mid ah laga qabto meel kasta oo ay Soomaali joogaan.

Wasiirka Wasaradda Beeraha iyo waraabka Xukuumaadda Federaalka Soomaaliya Maxamed Cabdi Xayir maareeye, oo ka hadlay soo bandhigidda gawaaridaasi cagaf-cagafta ah, ayaa sheegay in qalabkaan uu qeyb ka yahay dadaal ay waddo dowladda federaalka ah ee lagu taageerayo beeraleyda Soomaaliyeed.

Wasiirka ayaa qiray in ka Wasaaradda ahaan ay ka go’an tahay in dib loo soo nooleeyoo wax soo saarka beeraha si ayuu yiri loo gaaro isku filnaan xagga cuntada ah.

Wasiirka Wasaradda Beeraha iyo waraabka Xukuumaadda Federaalka Soomaaliya Maxamed Cabdi Xayir maareeye, waxa uu xusay in gawaaridaan cagaf-cagafta ah lagu wareejin doono Heyadda Onod oo qaabilsan taageeridda beeraleyda,gaar ahaan qodidda iyo habeynta dhulka logu talagalay wax beeridda.

Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Xukuumaadda Federaalka Soomaaliya waxay xoogga saareysaa sidii sare loogu qaadi lahaa dhiirigalinta beeraleyda, iyadoo lala kaashanaayo hey’adaha caalamiga ah ee qaramada midooobay iyo dowladaha daneeya arrimaha Soomaaliya.

1-Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa macalimiinta Soomaaliyeed ugu hambalyeeyay maalinta Macallinka oo ku began 21-ka November.

2-Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa mar kale ku celiyay sida ay Dowladda Federaalka Soomaaliya uga go’an tahay horumarinta hannaanka dimuqraadiyadda dalka iyo in fursad loo siiyo shacabka Soomaaliyeed in ay doortaan madaxda hoggaaminaysa.

3-Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa hambalyo u diray Madaxweynaha cusub ee maamulka Somaliland Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Cirro) iyo ku xigeenkiisa Mudane Maxamed Aw-Cali Cabdi.

4-Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, Guddoomiyaha Golaha Shacabka, iyo Guddoomiyaha Aqalka Sare ayaa tacsi u diray qoyska, ehelka iyo shacabka Soomaaliyeed geeridii ku timid Madaxweynihii hore ee Somaliland Mudane Axmed Maxamed Maxamuud (Siilaanyo).

5-Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ka qeybgaley xaflad uu xilka kula wareegayey Taliyaha cusub ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed Sarreeye Gaas Odowaa Yusuf Raage.

6-Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa u magacaabay Axmed Maxamuud Muxumed inuu noqdo Ku-Xigeenka Xisaabiyaha Guud ee Qaranka.

7-Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa mar kale ku celiyay muhimadda in siyaasiyiinta ay aqbalaan doorshado qof iyo cod ah si shacabka Soomaaliyeed dib loogu celiyo xuquuqdooda iyo awoodda dastuuriga ah ee ay leeyihiin.

8-Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa sheegay in Madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam uu saxiixay dhammaan heshiisyada dalka loogu jihaynayo doorashada qof iyo codka, ayna wax laga xumaado tahay inuu ka baxo heshiisyadaasi uu hore u aqbaley.

9-Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa hambalyo ah u diray Madaxweynaha la doortay ee Maamulka Somaliland, Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi.

10-Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa ka qeybgaley munaasabad ballaaran oo lagu xusayey Maalinta Macallinka Soomaaliyeed oo ku began 21-ka November.

11-Golaha Wasiirrada oo ansixiyay magacaabista Agaasimaha cusub ee Hay’adda Istaastiikada Qaranka Dr. Cabdisalaan Cabdiraxmaan Maxamed.

12-Guddoomiyaha Aqalka Sare Mudane Cabdi Xaashi Cabdullaah ayaa magaadala Nairobi kaga qeybgaley shirka madaxda Baarlamnaka Ururka Bariga Afrika oo ka dhacay magaalada Nairobi.

13-Baarlamanka Federaalka Soomaaliya ayaa ansixiyay sharciyada dhismaha Guddiga Doorashooyinka iyo Xisbiyada iyo Ururrada Siyaasadda ee dalka.

4-Wasiirkii hore ee Arrimaha Dibedda ee Soomaaliya Col. Yuusuf Xasan Faarax (Yuusuf Dheeg) ayaa ku geeriyooday magaalada Hargeysa.

15-Wasiirka Arrimaha Dibedda Danjire Axmed Macallin Fiqi ayaa ka guddoomay warqadaha aqoonsiga Madaxa Cusub ee Hay’adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ee Soomaaliya, Mudane Manuel Marques Pereira.

16-Wasiirka Arrimaha Dibadda Danjire Axmed Macallin Fiqi ayaa u soo xiray tababar diblomaasiyadeed iyo mid dhanka hab maamuuska oo loogu talagalay safiirrada cusub ee dhowaan la magacaabay.

17-Wasiirka Maaliyadda Mudane Biixi Imaan Cige iyo Safiirka Denmark u fadhiya Soomaaliya Steen Sonne Andersen ayaa kala saxiixday heshiis Denmark ay deymaha uga cafineyso Soomaaliya.

18-Wasiiru Dowlaha Gaadiidka & Duulista Hawada Md. Cabdikariim Cabdow Xeydar ayaa kulan la yeeshay wafdi ka socdya Hay’adda Duulista Caalamka ee ICAO.

19-Wasiirka Hawlaha Guud Dr Cilmi Maxamuud Nuur iyo Hay’adda Qaramada Midoobay ee UNOPS ayaa kala saxiixday heshiis la xiriira horumarinta biyo-mareenada magaaladda Baydhabo.

20-Wasiirka Arrimaha Dibadda Danjire Ahmed Moalim Fiqi ayaa magaalada Muqdisho ku qaabilay Safiirka Norway ee Soomaaliya, Mr. Einar Rystad.

21-Wasiirka Arrimaha Dibadda Mudane Axmed Macallin Fiqi ayaa sheegay in wasaaradda u yeertay Safiirka Danmark u fadhiya Soomaaliya Steen Sonne Andersen kadib markii uu Hargeysa ka jeeidyay hadalo wax u dhimaya midnimada iyo qaranimada Soomaaliya.

22-Wasiirka Cadaaladda iyo Arrimaha Dastuurka Mudane Xasan Macalin ayaa sheegay haddii uu dhameystirmo dastuurka ka dhigan tahay in shacabka Soomaaliyeed doorasho qof iyo cod xaq u yeelan doonaan.

23-Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed Sarreeye Guuto Asad Cismaan Cabdullaahi ayaa kulan l qaatay Safiirka Dawladda Turkiga u fadhiya Soomaaliya Mudane Alper Aktaş.

24-Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka ee NISA ayaa gacanta ku soo dhigay dhagar-qabe ka tirsan Khawaariijta oo u qaabilsanaa hubinta badqabka gaadiidka ay Khawaariijta u adeegsadaan qaraxyada.

25-Safiirka cusub ee Soomaaliya u magacowday dalka Shiinaha Danjire Hodan Cusmaan Cabdi ayaa nuqulka warqadaha aqoonsiga guddoonsiisay Wasaaradda Arrimaha dibedda ee Shiinaha.