Muqdisho(SONNA):–Weligaa ma is waydiisay waxa kaliya oo ay muwaadiniin dal kaliya ku nool wadaagi karaan? Mise is waydiisay haddii ay waayaan waxaasi sida ay u ekaan karaan?
Haa! Waa dawladnimo waxa na deeqa oo aan wada wadaagi karno, Mar kalana waxaan ku leeyahay Haa!! wax haddii aan wayno aan u ekaan karno duurjoogta oo kale waa dawladnimada, sida aan ahayn goor aan dheerayn
Ma Doonayo in aan kuu sheego ama aan ku waydiiyo wax aan aniga iyo adigaba wada ognahay xiligaan aan joogno, balse waxa ay iga tahay baraarujin iyo Caashaq iyo jacayl aan u qabo Dawladnimada,
Dad baa yiraahda dawladda waxay wax siisaa Shaqaale aan wax hawl ah u qaban qaranka Soomaaliyeed waxna aan ku soo kordhin dalka iyo dadka, culaysna ku haaya goobaha ay joogaan, taas qof ahaan kama doodayo waxaan isaga gaabsanayaa ruuxa ama shaqsiyaadka sidaas u carab dheereeyey in uusan ogayn ama uusan aqoon buuxda u lahayn goobaha shaqo ay hawlaha baaxadda wayn ka hayaan shaqaalaha Soomaaliyeed ee dawladda u shaqeeya.
Midda kale Duulkaas fekerka qaldan aaminsan Miyeysan ogayan in dawladda ay tahay Hoos ama har ay soo wada hoos geli karaan Muwaadinta Soomaaliyeed, maadaama ay tahay dawladda mid matasha kana shaqaysa horumarintiisa qof ahaaneed dhinacyada nolosha sida Caafimaadka, Tacliinta, Amaanka IWM.
Shaki kuma jiro in dawladda ay tahay mid uun ka shaqaysa danaha guud ee ay iska leeyihiin dadkii iyada nafteeda soo duubtay una doortay xilka ay hayso, nasiib darada ugu waynse waxay tahay in dadka qaar ay ka horyimadaan wanaag kasta oo ay dawladda sameeyso iyaga oo mar kastaa ku duraya wax aysan iyada mas’uul ka ahayn.
Dawladdu waa afraad mararka qaar umadda meel kuwada nool ay isla garteen in ay uga shaqeeyaan Umuurahooda Siyaasadeed, midkooda dhaqaale iyo dhaqan isla markaana iyaga uga dambeeyaan wax kasta oo ay u soo go’aamiyaan.
Haddana marka aad Soomaaliya joogto waxaad la yaabaysaa sida dhaqanka qaar dadka ka mid ah u majaro habawsan yahay–
Bal eeg: waxaad arkaysaa ruux shalay wax ka soo dhisay dawladda oo markii uu danihii uu lahaa ka dhex waayo shaashadda wayn ee dawladnimada isla maalinka xiga maalinkii la dhisay dawladda wax ka sheegaya oo si bareer ah u dhahaya waxaan ma dawlad baa? maba taqaano xaqdhawrka dadka waawayn ee iyada wax ka halayn kara!!
Hadalkaas waa Ceeb in uu yiraahdo ruux wayn oo wax garad ah, maxaa yeelay dawladdnimada runta ah waa in aad ka hormarisaa dantaada gaarka ah danta guud ee ay umadda oo dhan wada leedahay, laakiin ma aha in aad u qayliso wax yar oo aad adiga rabto in loo baabi’iyo wax ka badan oo umadda oo dhan ka dhexeeya, taana ma noqonayso jiritaan umadeed oo nadiif ah iyo ilbaxnimo wanaagsan, waxaana walaalkaas oo kale la gudboon in uu u soo noqdo xaqiiqda, kana tanasulo dantiisa gaarka ah, iskana dhaafo wax ka sheegga Madaxdiisa xalaasha ah ee uu shalay isaga maanta qaylinaya wax ka soo doortay, una arkaa in dawladda uu xaqdarada ku canbaaraynayo aysan isaga oo kaliya wax ka sugayn, ayna tahay Dawladdu har ama hoos ay u soo wada ordayaan Muwaadiniinta oo dhan.
Shaqaalaha dawladdana waxay ka mid yihiin dadka dawladda, waxay leeyihiin xuquuq la siman Muwaadiniinta kale, maadaama ay leeyihiin xaasas caruur iyo ehel fara badan oo iyaga hoos yimaada, si kale haddii aan u iraahdo ruuxa shaqaalaha ah waa dawlad yar oo wax wayn iyo wax yarba u tara mas’uuliyadda uu haayo, waxaa taas u sii dheer in uu ka shaqeeyo hawlo baaxad wayn oo uu naftiisa kaliya u qabane dadka oo dhan u haayo.
Waxaa Dhab ah halkaana aan ku qirayaa in farabadan oo Soomaaliyeed ay sidaasi dareemayaan isla markaana ay abaal uga hayaan shaqaalaha Soomaaliyeed hawsha ay dadkooda iyo dalkooda u hayaan.
Sidoo kale waxaa dhab in shaqaalaha maanta jira ay udub dhexaad u yihihiin dawladooda xalaasha ah, dhagna jalaq aysan u siinaynin hadalada laga soo minguuriyey cadawga umadda Soomaaliyeed iyo Mucaaradka aan horay u socodka lahayn ee wanaag sheegga aanba aqoon.
Guntii iyo gabagabadii waxaan hadalkayga ku soo afmeerayaa horumarka kuma yimaaddo is macaarad indha la’aan ah balse wax uu horumarka ku yimaada xaq dhawr iyo wada tashi wada jir ah, iyada oo aan la is xasdaynin, runtana laga sheegayo wax qabadka muuqda sida midka maanta dalka jira hormuudkana ay ka yihiin Madaxweyne Farmaajo Iyo Ra’iisul wasaare Xasan Cali Khayre.
Waxaa Qoray: C/risaaq Axmed Absuge
