Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya H.E. Amb. Ahmed Isse Awad ayaa kulan kula yeeshay Magaalada Addis Ababa Dhiggiisa Ethiopia Dr. Workneh Gebeyehu, waxa ayna ka wada hadleen xoojinta xiriirka laba geesoodka iyo iskaashiga dhinacyada badan leh ee u dhexeeya labada dal.

Amb. Ahmed Awad iyo Dr. Workneh Gebeyehu waxa ay si qotodheer u fallanqeeyeen arrimaha ammaanka, ganacsiga , maalgashiga iyo suuragalnimada xiriir furan oo u dhexeeya labada shacab ee Soomaaliya iyo Ethiopia.

Waxaa lagu wadaa in bisha March, 2018 markii ugu horreysay labada dowladood ay yeeshaan Guddi heer wasiir ah oo qaadaa-dhiga waxyaabo halbowle u noqon kara iskaashi sal adag oo labada dal ay yeeshaan.

Nasteh ayaa si qarsoodi ah uga dhex shaqeeynaayay maleeshiyada Al-Shabab , Nasteh waxaa uuna xogaha u soo gudbin jiray horjoogayaasha Alshabaab ugu sarsareeyo, waxuuna u qaabilsanaa xaqiijinta iyo qorsheynta qaraxyada iyo dilalaka qorsheeysan.

Lakiin dabayaaqadii sanadkii la soo dhaafay ayaaa isagoo ka faa’idaysanaay fursadaha ay siisay dowladda Soomaaliya 26jrkan lagu magacaabao Nasteh isku soo dhiibay Ciidanka Xoogga Dalka, kana soo laabtay kamid ahaanshihii maleeshiyaadka Alshabaab.

Mar uu lahadlayay Wakaaladad Wararka Reuters ayuu ka sheekeeyey dhibaatooyinka Al-shabaab ay ku hayaan shacabka Soomaaliyeed,  wuxuuna sheegay in Al-shabaab ay dhib weyn ku hayaan bulshada Soomaaliyeed oo ay kula dhaqaaqaan dil dhac iyo barakicin.

“Waxeey dilaayeen culimaaudiinka, “waxaa uu u sheegay wakaalada wararka ee Reuters xili ay wareeysi vidiyoow ah la yeelatay,waxaa uu sheegay in Alshabaab ay dileen 3 culimo ah dhawaan “waxeey dilaayeen iyago oo aan wax wadatashi ah aan sameeyn, micnaheedu wuxuu ah iyaga ayaa iskaleh go’aanka ugu sareeyo”. Ayuu hadalkiisa sii raaciyay.

Dadka soogoostay ayaa u sheegay Reuters, inay qaar ku qasbanaadaan in ay soo maraan wado wareeg ah oo duurka dhexdiisa ah. “Ma aanan u sheegin xaaskeyga … waxba ma aanan cunin, wax yar ayaar ayaan seexan jiray, waxaan ka soo tagay dhamaan buugaagteeydi, waxaan tuuray dhammaan SIM kaaradeeyda ay igu garanayeen,” ayuu yiri sarkaal sare oo dhanka wax barshada ah oo heer degmo ah, isaga oo sharxaya soogoosashadiisa oo hal isbuuc ku qaadatay in uu ku soogosto.

Muddooyinkii ugu dambeeyey waxaa sii kordhayay tirade horjoogayaasha iyo maleeshiyada Al-shabaab oo isku soo dhiibaya dowladda, iyagoo ka faa’idaysanaya baaqii Madaxweynaah Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ee ahaa in cafis loo fidinayo dadka ka soo goosta Al-shabaab, wixii xiligasi ka dambeeyey waxaa jiray tiro badan o kamid ah maleeshiyadaasi oo isku soo dhiibay ciidamada dowladda.

Safaaradda Soomaaliya ee dalka Turkiga oo kaashaneysa Wasaaradda Caafimaadka dalkaasi ayaa markii saddexaad dalkaasi ka soo sagootisay 9-ruux oo ka mid ah dhaawacyadii la geeyay Ankara ee ku dhaawacmay Qaraxii 14tii October ka dhacay Muqdisho,kuwaasi oo hadda xaaladooda caafimaad soo hagaagtay.

9-ka ruux oo xalay Garoonka diyaaradaha magaalada Akara ay ka sagootiyeen mas’uuliyiin ka tirsan Safaaradda Soomaaliya ee dalka Turkiga, mas’uuliyiin ka socotay Wasaaradda Caafimaadka Turkiga, Jaaliyadda Soomaaliyeed ee dalkaasi iyo Ardayda wax ka barata dalka Turkiga ayaa maanta soo gaaray magaalada Muqdisho.

Safaaradda Soomaaliya ee Turkiga ayaa waqti badan gelisay xaaladda Bukaanada iyo ka warqabkooda iyadoo gacan wanaagsan ka heleysay Ardayda Soomaaliyeed ee wax ka barata dalka Turkiga oo habeen iyo maalin u soo jeeday sidii dadka walaalahood ee Qaraxa ku soo dhaawacmay loo caawin lahaa.

Waxaana howshaan dhexda u xirtay habeen iyo maalina kor taagnaa bukaanadaas xoghayaha labaad ee safaaradda C/qaadir Maxamed Barqadle  iyo Suleymaan Maxamed Kaarshe oo runtii muujiyay dowrkii loo baahnaa ee kaga aadanaa safaaradda Soomaaliya e dalka turkiga.

Sidoo kale, caawinta dadka Bukaanada ah waxaa gacan lama ilaawaan ah ka geystay Jaaliyadda Soomaaliyeed oo muujiyay door wanaagsan oo Soomaalinimo ku saleysan.

Dhaawacyadani waxaa ka mid ahaa Mumtaz Hassan Ali oo ahayd lix jir oo la geeyay dalka Turkiga ku jirtay Xaalad koomo ah, waxaana dib loo soo celiyay iyadoo oo ay wehliso Hooyadeed oo  farxad ka muuqato waliba caafimaad qabta Alle mahadii.

Magacyada dhaawacyadii soo bogsooday waxaa ka mid ahaa:-

1. Hussein Hassan Ahmed.
2. Samira Sheikh Mohamed.
3. Adam Muse Hassan.
4. Alas Elmi Qobey.
5. Mumtaz Hassan Ali.
6. Abdalla Omar Mayew.
7. Bille Adan Farah.
8. Said Abdi Jeele.
9. Ali Diriye Farah.

Munaasabadda waxaa ka qeyb galay gudoomiyaha Akadeemiyada, Cilmiga Fanka iyo Suugaanta Soomaaliyeed, maareeyaha golaha murtida iyo madadaalada, golaha abwaannada, qoraayaal dhallinyaro ah, aqoonyahanno, bahda waxbarashada iyo marti sharaf kale oo lagu casuumay.

Munaasabadaasi waxaa lagu soo bandhigay suugaan kala duwan oo ay halkaasi ka jeediyeen dhallinyaro  Soomaaliyeed, taas oo ku qotontay baahida loo qabo horumarinta  Afkeenna hooyo, waxeyna ujeeddada xafladaasi aheyd sidii loo heli lahaa goobo wax akhris oo laga hirgeliyo dalka.

Gudoomiyaha Akadeemiyada, CIlmiga, Fanka, iyo Suugaanta Soomaaliyeed, C/qaadir Nuur Xuseen “Maax” oo halkaasi ka hadlay ayaa sheegay in Akadeemiyadu ay dhiirigelineyso dadka hammiga u leh horumarinta Afkeenna hooyo, isagoo soo dhaweeyay helitaanka goobo wax akhris oo laga hirgeliyo dalka oo dhan, wuxuuna dhallinyarada naadiga Akhriska iyo qorista Banaadir ugu deeqay boqol buugaag ah oo la dhigo xarumaha akhriska ee la qorsheynayo in laga hir geliyo qeybo ka mid ah gobollada dalka

Maareeyaha golaha Muqrida iyo madadaalada Abwaan Cabdi Dhuux ayaa wax wanaagsan ku tilmaamay in maanta ay soo baxaan dhallinyaro Soomaaliyeed oo  u istaagtay horumarinta Afkeenna hooyo isagoo intaasi raaciyay in isaga iyo golaha abwaaniinta Soomaaliyeed ay la garab taaganyihiin taageero dhinac kasta ah.

Xoghayaha Naadiga Akhriska iyo Qorista Banaadir, Khadar Cabdi C/llaahi oo halkaasi ka hadlay ayaa sheegay in naadigu qorsheynayo sidii loo furi lahaa goobo wax akhris oo laga hirgeliyo Muqdisho iyo gobollo kale oo dalka ah, isagoo ka codsaday bulshada Soomaaliyeed in ay gacan ka siiyaan arrintaasi.

Si kastaba ha ahaatee arrintani ayaa qeyb kaha qorshaha ay akadeemiyadda Cilmiga, Fanka iyo Suugaanta Soomaaliyeed ay ku dhiirrigelineyso dhallinyarada hammiga u leh horumarinta Afka iyo dhaqanka Soomaaliyeed.