Maalin Jinow Ibrahim, oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Al-Shabaab iyo xubin ka mid ah Golaha Shuurada ee kooxda, ayaa lagu dilay hawlgal qorsheysan oo sax ah oo ay fuliyeen Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliya taariikhdu markay ahayd 5-tii Luulyo 2026-kii, waxaana lagu dilay tuulada Sabyo ee gobolka Shabeellaha Hoose, oo ah inta u dhaxaysa Afgooye iyo Basra.

Sida ay sheegeen Saraakiil ka tirsan dowladda Soomaaliya, Macallin Jinoow wuxuu ahaa shakhsi sare oo ka tirsan garabka dagaalka ee kooxda, wuxuuna la-taliye dhow u ahaa hoggaamiyaha guud ee Al-Shabaab, Axmed Diiriye (oo sidoo kale loo yaqaan Abuu Cubeydah ama Axmed Cumar).

Waxa uu sidoo kale door muhiim ah ka qaatay hub-ka-dhigista beelaha deegaanka iyo qorista hoggaamiyeyaasha qabaa’ilka ee gobollada Bay iyo Bakool si ay ugu biiraan kooxda argagixisada ah, xilligaas oo ku beegnayd sanadkii 2010-kii.

Madax katirsan Gobolka Banaadir ayaa saakay ilaa hadda ku sugan goobta dambka ka kacay, waxaana la soo warinayaa in dabkaasi uu sababay khasaare hantiyadeed.

Ciidamada dab-damiska iyo kooxaha gurmadka degdegga ah ee Gobolka Banaadir ayaa ku guuleystay inay damiyaan dab xooggan oo maanta ka kacay Suuqa Bakaaraha ee magaalada Muqdisho.

Masuuliyiin ku sugan goobta ayaa Warbaahinta Qaranka u sheegay in dabka la xakameeyay, kadib dadaal ay sameeyeen ciidamada dab-damiska, ganacsatada iyo shirkadaha oo iskaashaday.

Sidoo kale, waxaa la bilaabay baaritaan lagu ogaanayo sababta rasmiga ah ee keentay dabkaas oo galaaftay goobo ganacsi iyo hanti badan.

Dhanka kale, hay’adaha ay khuseyso ayaa bilaabay qiimeynta heerka khasaaraha ka dhashay dabka, iyadoo aan weli la shaacin faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan baaxadda waxyeellada ama khasaaraha ka dhashay dhacdadan.

“Sheyna iima badbaadin maanta waxaan waayay hanti aan aruurinayay 16-sano,Murugo ayaan dareemayaa waxaan ahay qof ceyr-toobay”, sidaasi waxaa yiri:- Mid ka mid ah Ganacsatada ku hanti beelay dabka ka kacay Suuqa Bakaaraha

Markii uu Ferran Torres shabaqa gaaray, dabaaldegyadu ma ahayn oo keliya Madrid iyo Barcelona, ​​laakiin sidoo kale waddooyinka Gaza, caasimadaha Carabta, bulshooyinka qurbaha iyo guryaha Muslimiinta adduunka oo dhan.

Sida ay qortay TRT, Calanka Falastiiniyiinta ayaa la lulayay casaanka iyo jaalaha Isbaanishka. Malaayiin qof, waxayna mataleen qaran naadir ah oo Yurub ah oo diiday inay ka aamusaan arxan-darrada Israa’iil ay ku hayso Falastiiniyiinta.

In kasta oo ciyaartu ay soo bandhigtay ammaan ciyaareed, haddana sheekada dhabta ah waxay ahayd mid isku duubni ah. Mowqifkii adag ee Spain ee ku aaddanaa qadiyadda Falastiin, oo uu ku sifeeyay xiddiga da’da yar ee Lamine Yamal, ayaa soo jiitay taageerada Muslimiinta si dad yar ay saadaalin kareen. Finalka tartanka oo ahaa mid xooggan oo leh qaab juqraafiyeed, kubadda cagtu waxay noqotay mid midaysa oo awood leh.

Waa maxay mowqifka Spain iyo Argentina ee ku aaddan Falastiin?

Spain, oo uu hoggaaminayo Ra’iisul Wasaare Pedro Sánchez, ayaa noqotay mid ka mid ah dalalka ugu cadcad ee Yurub ee u doodaya xuquuqda Falastiiniyiinta.

Waxyaabaha ugu muhiimsan ee muhiimka ah waxaa ka mid ah aqoonsiga rasmiga ah ee Dowladda Falastiin bishii Maajo 2024, dhaleeceyn cod dheer ah oo ku saabsan dambiyada dagaalka ee Israa’iil ay ka geysatay Gaza, ka qaybgalka dadaallada sharciga caalamiga ah ee lagu doonayo in hoggaanka Israa’iil lagula xisaabtamo, iyo taageerada bani’aadamnimada ee joogtada ah ee Falastiiniyiinta. Mowqifkan cad wuxuu ka soo horjeedaa habka taxaddarka badan ee Yurub ay u eegto dhinaca kale.

Dhanka kale, Argentina, xilligii Madaxweyne Javier Milei, waxay u dhaqaaqday dhanka kale – iyadoo xiriir aad u dhow la yeelatay Israa’iil, iyada oo loo marayo booqashooyin heer sare ah, iskaashi amni, iyo is-waafajin dadweyne.

Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa isagu taageeray Argentina ka hor finalka. Sidoo kale waxaa la siiyay shaadh rasmi ah Safiirka Argentina ee Israa’iil, Axel Wahnish, muuqaal uu diblomaasigu Sabtidii soo dhigay X.

Guud ahaan X, Facebook, Instagram iyo goobo kale, hashtags-ka oo isku daraya Spain, Falastiin iyo finalka FIFA ayaa ka dhex muuqday dad badan oo isticmaala Bariga Dhexe iyo Koonfurta Aasiya.

Qoraallo badan ayaa ammaanay aqoonsiga Spain ee Falastiin. waxayna barbar dhigeen siyaasadda arrimaha dibadda ee dowladda hadda jirta ee Argentina ee taageerta Israa’iil.

Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay garab taagan tahay walaalaheeda Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Shacabka ee Aljeeriya xilligan murugada leh, iyadoo tacsi tiiraanyo leh u diraysa qoysaska iyo ehellada ay ka geeriyoodeen carruurtaasi.

Wasaaraddu waxay Alle SWT uga baryaysaa waalidiinta ay carruurtoodu ku geeriyoodeen dhacdadan murugada leh inuu samir iyo iimaan ka siiyo, kuwa dhaawacmayna waxay Alle uga baryaysaa inuu siiyo caafimaad degdeg ah. Sidoo kale, waxay Jamhuuriyadda Aljeeriya iyo shacabkeeda u rajaynaysaa nabad, amni iyo xasillooni waarta.

Dhallinyaro, qoysas iyo taageerayaal kubadda cagta ah ayaa isugu soo baxay goobihii lagu baahinayey ciyaarta, iyagoo muujinayey xiisaha iyo xamaasadda ay u qabaan kulanka ugu weyn kubadda cagta adduunka. Sacabka, farxadda iyo falcelinta taageerayaasha ayaa hareeyey goobihii daawashada.

Munaasabadda waxaa ka qeyb galay xubno ka tirsan labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, wasiirro heer Federaal iyo heer Dowlad Goboleed ah, masuuliyiinta ka tirsan Galmudug iyo qeybaha kala duwan ee bulshada.

Masuuliyiintii madasha ka hadlay ayaa bogaadiyay sida shacabka Galmudug ugu diyaar garoobeen doorashada qof iyo codka ah, iyagoo ku baaqay in shacabku ay si ballaaran uga qeyb qaataan codbixinta, isla markaana aysan ka baaqan maalinta doorashada.

Xildhibaannada Golaha Shacabka iyo Aqalka Sare ayaa lagu wargeliyey inay waqtigaas soo xaadiraan, iyadoo la filayo in kalfadhigan lagu gorfeeyo ajandayaal muhiim ah oo ay ka mid yihiin sharciyada horyaalla Baarlamaanka, arrimaha doorashooyinka, amniga, iyo xaaladda guud ee dalka.

Taliyaha ayaa sheegay in aan la aqbali doonin cid kasta oo si toos ah ama si dadban ula shaqeysa kooxda, isagoo xusay in bixinta xog, qaadashada amarro, ama fududeynta dhaqdhaqaaqyadooda ay yihiin falal ka dhan ah amniga shacabka iyo dowladda.

Korneyl Cali Cagey ayaa ugu baaqay shacabka gobolka Hiiraan inay si dhow ula shaqeeyaan ciidamada ammaanka, kana fogaadaan wax kasta oo taageero u noqon kara Khawaarijta. Wuxuu sidoo kale carrabka ku adkeeyay in Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ay sii wadi doonaan howlgallada lagu ciribtirayo kooxda, isla markaana tallaabo sharci ah laga qaadi doono cid kasta oo lagu helo inay la shaqeyneyso ama fulineyso awaamiirtooda.

Ugu dambeyn, Taliyaha ayaa shacabka ku boorriyay inay door firfircoon ka qaataan sugidda amniga, iyagoo la wadaagaya ciidamada xog kasta oo la xiriirta dhaqdhaqaaqyada Khawaarijta, si loo xoojiyo nabadda iyo xasilloonida gobolka Hiiraan.

Alle ha u naxariistee Maxamuud Cabdi Cali Ducaale wuxuu ka mid ahaa haldoorkii hormuudka u ahaa saxaafadda dalka, isagoo ka soo shaqeeyay Radio Muqdisho intii u dhaxaysay 1972 ilaa 1982. Muddadaas, wuxuu soo qabtay xilal kala duwan oo muhiim u ahaa horumarinta warbaahinta qaranka, isagoo sidoo kale ka qeyb qaatay kor u qaadidda wacyiga bulshada Soomaaliyeed iyo tayeynta mihnadda saxaafadda.

Marxuum Maxamuud Cabdi Cali Ducaale ayaa sidoo kale lagu xasuustaa inuu ka soo shaqeeyay qaar ka mid ah warbaahinta madaxbannaan iyo warbaahinta caalamiga ah, oo ay ugu horreyso BBC-da Laanta Afka Soomaaliga, halkaas oo uu ka sii watay mihnaddiisa saxaafadeed.

Wasiirka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdulfitaax Qaasim Maxamuud, ayaa sheegay in geerida Marxuum Maxamuud Cabdi Cali Ducaale ay ka dhigan tahay tiir weyn oo ka baxay bahda warbaahinta Soomaaliyeed, maadaama uu ahaa aqoonyahan iyo rug-caddaa door muuqda ka soo qaatay kobcinta iyo horumarinta saxaafadda Soomaaliyeed. Ugu dambeyn, Wasiirka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdulfitaax Qaasim Maxamuud, ayaa Alle SWT uga baryay Marxuum Maxamuud Cabdi Cali Ducaale inuu ka waraabiyo Jannatul Firdowsa, qoyskii, ehelkii, qaraabadii, asxaabtii iyo dhammaan ummadda Soomaaliyeedna ka siiyo samir iyo iimaan.

INNAA LILLAAHI WA INNAA ILEYHI RAAJICUUN.

Kulanka ayaa inta uu socday diiradda lagu saaray sida ay Dowladaha Soomaaliya iyo Brazil uga go’an tahay xoojinta xiriirka laba geesoodka ah, adkaynta iskaashiga diblomaasiyadeed, iyo ballaarinta wada shaqeynta dhinacyada ay labada dal iyo danaha muhiimka ah ay wadaagaan.